Niedoczynność tarczycy 4.88/5 (16)

Jak ją rozpoznać i leczyć?

© Depositphotos.com

Czym jest niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy to stan, w którym organ ten produkuje niewystarczającą ilość hormonów. Oznacza to zaburzenie chemicznych reakcji organizmu, gdyż hormony tarczycy wędrując w krwiobiegu, wpływają na niemal każdą część ciała – od serca i mózgu, przez mięśnie, na skórze kończąc. Pierwsze objawy niedoczynności tarczycy są zazwyczaj subtelne, lecz schorzenie nieleczone przez długi czas może być przyczyną rozwoju licznych chorób.

Produkcja hormonów tarczycy

Najważniejszymi hormonami tarczycy są tyroksyna (T4) oraz trójjodotyronina (T3). Ta druga substancja wpływa na metabolizm komórek – jeśli jest jej zbyt mało, organizm zaczyna zwalniać swoje tempo. Prawidłowe funkcjonowanie tarczycy zależne jest od innych gruczołów. Podwzgórze wydziela hormon o nazwie tyreolibryna (TRH). Wysyła on sygnał do przysadki mózgowej, aby ta z kolei uwolniła tyreotropinę (TSH), czyli hormon stymulujący pracę tarczycy. Jeżeli na którymkolwiek z tych etapów wystąpią zaburzenia, mogą pojawić się problemy z wytworzeniem właściwej ilości hormonów przez tarczycę.

Objawy niedoczynności tarczycy

  • Zmęczenie
  • Uczucie przygnębienia i stany depresyjne
  • Obniżona koncentracja i spowolnienie procesów myślowych
  • Przybieranie na wadze bez wyraźnej przyczyny
  • Nadwrażliwość na zimno
  • Nadmierna senność
  • Przesuszona skóra i włosy
  • Chrypa
  • Bóle i zwiotczenie mięśni
  • Zwiększony poziom cholesterolu we krwi

Objawy występujące przy niedoczynności tarczycy nie wskazują jednoznacznie na to schorzenie. Są one bowiem charakterystyczne dla wielu jednostek chorobowych, a ich nasilenie wzrasta powoli i stopniowo. Czasem też nie daje żadnych objawów, jak w przypadku subklinicznej niedoczynności tarczycy. Zaawansowana niedoczynność tarczycy, znana jako obrzęk śluzowaty, występuje rzadko, ale może być niebezpieczna dla życia. Objawia się niskim ciśnieniem krwi, spłyceniem oddechu oraz obniżeniem temperatury ciała. W skrajnych przypadkach kończy się zapadnięciem w śpiączkę lub nawet śmiercią. U kobiet w ciąży niedoczynność tarczycy może spowodować opóźnienie rozwoju dziecka.

Czynniki ryzyka niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy to niezwykle powszechna przypadłość. Dotyka od 3 do 5 procent całej populacji 1. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, a ryzyko wzrasta z wiekiem. Szczególnie narażone są kobiety po 60. roku życia. Jednak niedoczynność tarczycy u dzieci również się zdarza. Nie bez znaczenia pozostaje także rasa. U białych kobiet oraz Azjatek ryzyko wystąpienia tego schorzenia jest wyższe. Najczęściej występujące przyczyny niedoczynności tarczycy:

  • Choroba Hashimoto
  • Uszkodzenia tarczycy (np. spowodowane radioaktywnym jodem czy przebytą operacją)
  • Choroby przysadki lub podwzgórza
  • Przyjmowane leki
  • Ciężki niedobór jodu
  • Podostre limfocytarne zapalenie tarczycy

Możliwe powikłania niedoczynności tarczycy

Skutkiem niedoczynności tarczycy mogą być:

  • Kardiomiopatia
  • Niewydolność serca
  • Wysięk opłucnowy

Rozpoznanie niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy może być rozpoznana po wykonaniu badania krwi. Można bezpośrednio wykonać oznaczenie poziomu hormonów wytwarzanych przez ten gruczoł, czyli T3 oraz T4. W początkowych stadiach choroby ich wartości mogą jednak pozostawać w normie. Głównym markerem niedoczynności tarczycy jest więc wytwarzany przez przysadkę hormon TSH, którego zadaniem jest pobudzenie tarczycy do pracy. Jego podwyższona ilość może świadczyć o wystąpieniu schorzenia. Zdarza się jednak, że za nieprawidłową pracę tarczycy odpowiedzialne są wady innych gruczołów (przysadki lub podwzgórza). W takich sytuacjach konieczne może być wykonanie dodatkowych badań.

Leczenie niedoczynności tarczycy

Zazwyczaj zdiagnozowanie niedoczynności tarczycy oznaczać konieczność przyjmowania leków do końca życia. Na szczęście leczenie to w większości przypadków jest proste, bezpieczne i efektywne. Polega na regulowaniu poziomu hormonów poprzez podawanie ich w syntetycznej formie. Dieta w niedoczynności tarczycy powinna być bogata w jod.

Zapobieganie niedoczynności tarczycy

Zdecydowana większość przypadków niedoczynności tarczycy spowodowana jest przez chorobę Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy). Nie ma sposobu, by w jakiś sposób zabezpieczyć się przed tym schorzeniem. Można jednak zadbać o to, by w razie pojawienia się symptomów, jak najszybciej postawić diagnozę i podjąć leczenie. Kobiety po 35. roku życia powinny przeprowadzać badania co 5 lat, natomiast panie w wieku podeszłym (od 60. roku życia) oraz osoby z grupy zwiększonego ryzyka (cierpiące na chorobę Addisona, reumatoidalne zapalenie stawów, anemię złośliwą, cukrzycę typu 1 lub stwierdzające ryzyko na podstawie wywiadu rodzinnego) powinny sprawdzać poziom hormonów tarczycy przynajmniej raz na 3 lata.

1. http://www.mirecc.va.gov/cihvisn2/Documents/Provider_Education_Handouts/Hypothyroidism_Information_Sheet_for_BHPs_Version_3.pdf

(Visited 48 822 times, 18 visits today)

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • kobieta.

    Moja siostra przez niedoczynność tarczycy miała problem z zajsciem w ciąze Musiała się leczyć . Skończyło się to na całe szczęście małym bobaskiem o imieniu Kamil. Ważne by teraz przechodziła badania co kilka lat by móc się jak coś zacząć szybciej leczyc.

  • MieczysławD

    Troszkę Mnie ten Obrazek u góry zamurował Ponieważ niewiedziałem Ze Meżczyzni mają tarczyce i ze mogą Mieć ewentualną Niedoczynność. Chyba będę musiał porządnie przeczytać o swoim Ciele. KObieta to wiem , ze ma tę tarczyce i te hormony ale żeby facet?

  • kamilaop

    Tarczyca zła rzecz… Przykra bo wiele kobiet ma przez nią kłopty . Nawet właśnie tak jak Kobieta na dole napisala moze byc klopot z zajsciem w ciąże. Wierzez ze kazdej z chorą tarczycą się udaje tak jak Twojej siostrze.

  • Pingback: Niedoczynność tarczycy - prawidłowa dieta | adamed.expert()

  • Barbara Kobus

    interesuje mnie czy przy zazywaniu tabletek z hormonami tyje sie bo slyszalam ze tak