Niedobór żelaza we krwi – przyczyny, objawy i skutki 5/5 (1)

Czy ten pierwiastek zasługuje na taki rozgłos?

© Depositphotos.com

Często słyszysz, jak ważna jest rola żelaza dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Że jest składnikiem mineralnym równie cennym jak złoto.
Że wchodzi w skład hemoglobiny, że transportuje tlen, stymuluje odporność, redukuje uczucie zmęczenia, wspomaga walkę z wolnymi rodnikami oraz warunkuje prawidłowy rozwój płodu.
Czy ten jeden z wielu pierwiastków naprawdę zasługuje na aż taki rozgłos?

Sprawdź, dlaczego warto przejmować się niedoborami żelaza we krwi i uzupełniać jego braki.

Przyczyny niedoborów żelaza we krwi

Przyczyny niskiego poziomu żelaza bywają rozmaite, niektóre wynikają z chorób (np. choroby trzewnej, pasożytniczego ataku tęgoryjca dwunastnicy, zapalenia jelit), inne stanowią zwierciadło codziennego menu. Za wszelki deficyt cennych składników odżywczych zwykliśmy obwiniać dietę, która jest albo zbyt uboga albo przesadnie bogata, lecz nie w produkty fundamentalne dla zachowania równowagi. Ponieważ istnieje tendencja do szufladkowania, w grupie szczególnego ryzyka, znajdują się także: weganie, wegetarianie, miłośnicy odchudzania oraz osoby uprawiające sporty wytrzymałościowe. Kompletne menu to jednak nie wszystko. Nie wystarczy wzbogacenie jadłospisu, aby uniknąć niedoboru żelaza i spać spokojnie. Kluczem do zdrowia jest przede wszystkim wchłanianie, które odbywa się w dwunastnicy i jelicie cienkim, gdzie cenny pierwiastek w połączeniu z białkiem tworzy związek przyswajalny – ferrytynę. Jeśli kosmyki jelitowe są uszkodzone albo ich działanie jest nieprawidłowe, poziom żelaza we krwi będzie zbyt niski. Mała liczba dobrych bakterii jelitowych oraz uszkodzona śluzówka to kolejne z czynników upośledzających proces wchłaniania.

Okazuje się, że przyswajanie żelaza mogą utrudniać niektóre pierwiastki m.in. sole wapnia, fosforu, miedź oraz cynk. Na liście wrogów cennego minerału, znajdują się także: herbata, kawa, mleko, błonnik i związki fitynowe obecne w przetworach zbożowych. Wymienione produkty znacznie utrudniają absorpcję żelaza. Aby nie balansować na granicy dopuszczalnych norm, warto nieco zmniejszyć ilość spożywanych cukrów, które, jak się okazuje, mogą zaburzać wchłanianie omawianego pierwiastka.

Brak żelaza – alarmujące symptomy

Organizm magazynuje pewne ilości żelaza w śledzionie, wątrobie oraz szpiku, dlatego do niedoborów nie dochodzi w sposób gwałtowny. Dopiero, gdy wykorzystane zostaną wszelkie rezerwy, pojawiają się niepokojące sygnały.
Oto lista najczęstszych objawów niedoboru żelaza:

  • Ograniczenie wzrostu, ogólne osłabienie organizmu.
  • Depresja, melancholia, osłabienie umysłowe, trudności z zapamiętywaniem.
  • Bóle głowy, utrudnione oddychanie, palpitacje serca.
  • Wypadanie włosów, łamliwość paznokci, siniaki.
  • Osłabienie odporności, częste krwawienie z nosa, bladość skóry.
  • Owrzodzenie języka, a także błony śluzowej jamy ustnej.
  • Nieregularne miesiączki lub całkowity ich zanik.
  • Neurastenia, dolegliwości oskrzelowe, astma.
  • Łaknienie spaczone, czyli apetyt na produkty nieutożsamiane z tradycyjnymi pokarmami, np. krochmal, tynk, papier czy plastelina

Skutki niedoboru żelaza we krwi

Chociaż wiele mówi się na temat związku żelaza z prawidłowym funkcjonowaniem organizmu, jego braki zdarzają się dość często. Efektem niedoborów bywają, m.in.: spadek sprawności fizycznej i umysłowej, pogorszenie koncentracji, zły nastrój, spadek odporności czy zaburzenie rytmu pracy serca. Ostatnim stadium wynikającym z braku cennego minerału jest niedokrwistość oraz zanik błon śluzowych. Oznacza to, że bilans żelaza stał się ujemny i wyczerpano wszelkie zapasy. Anemię z niedoboru żelaza można rozpoznać po kolorze spojówek, tęczówkach oczu, bladości skóry i warg. Ponieważ niedokrwistość bywa symptomem poważnych chorób, konieczna jest konsultacja medyczna w celu ustalenia źródła problemu i podjęcia właściwego leczenia.

Z kolei niedobór żelaza u dzieci należy podejrzewać, jeśli maluch jest apatyczny, blady, cierpi na brak apetytu, często choruje i rozwija się znacznie wolniej od rówieśników. W przypadku wystąpienia wymienionych symptomów należy zgłosić się do pediatry, który zleci wykonanie morfologii i pomoże wybrać suplement diety. Medykamentów zawierających żelazo nie powinno się stosować na własną rękę, bowiem nadmiar minerału jest równie niebezpieczny co jego brak.

Warto wiedzieć, że zapotrzebowanie organizmu na żelazo bywa zależne od wieku i płci, a na niedobry szczególnie narażone są dzieci oraz kobiety z obfitą menstruacją. W przypadku podejrzenia niskiego poziomu cennego pierwiastka, warto wykonać badania, które rozwieją ewentualne wątpliwości lub zasygnalizują potrzebę suplementacji.

Ewelina Gowin, Wanda Horst-Sikorska Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Żelazne zapasy – komu w XXI wieku grozi niedobór żelaza? Iron stores – Who is at risk of iron deficiency in 21st century?, FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2010; 3; s. 139

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • michalinkaGa

    Moje niedobory żelaza zwalczyłam biorąc regularnie chelę ferr bio complex. Polecono mi ją w aptece ze względu na świetną wchłanialność żelaza. Ma w składzie witaminę B12,9 i 6 do tego C lewoskrętną i kwas foliowy. Warty swojej ceny, zdecydowanie 😉

  • Darek Benor

    Czesto jest tak ze dorosle osoby narzekaja na brak żelaza. Akurat ani ja ani zona nie mieliśmy takich problemów ale za to nasza córka miała. Tak jak adamed wypisal objaw , totalny brak apetytu i blada twarz.

  • mia11

    Na niedobór żelaza jak i witaminy D w okresie jesienno zimowym biorę suplementy by niedopuścić do efektu skutków głebokiego niedoboru. Myślę , że każdy powinien od czasu do czasu skonsultować z lekarzem swoj stan zdrowia . samemu czesto nie jestesmy w stanie dac diagnozy

  • karbek1

    Podobno właśnie tak jak Tutaj jest napisane żelazo wypłukuję Kawa , także nie polecam nikomu wiecej niż 2 kawy dziennie, Do tego warto brać suplementy , które ewentualny brak uzupełnią. Witaminy w naszym życiu są przez ważne.

  • Dreptuś

    A co powiecie na takie żelazo http://biowitalni.pl/kobieta/606-liquid-iron-ekologiczne-zelazo-w-plynie-5060003593218.html ? Dobre to jest ? Dobrze się wchłania ?

  • adamowiczka

    niedobory żelaza we krwi świetnie normuje pierzga pszczela, a konketnie jej koncentrat dostępny np. w tabletkach Bee Pearl. mi pomógł bardzo także polecam serdecznie