Najczęstsze dolegliwości ciążowe – wzdęcia i gazy

17 grudnia 2017

Najczęstsze dolegliwości ciążowe – wzdęcia i gazy

Choć zwykło się mówić, że ciąża chorobą nie jest, to jednak w ciągu dziewięciu miesięcy oczekiwania na narodziny dziecka, zmienia się funkcjonowanie wszystkich układów w organizmie kobiety. Nie inaczej jest w przypadku układu pokarmowego, który pod wpływem działania hormonów, zaczyna pracować nieco inaczej. Stąd też ciężarne muszą borykać się choćby ze wzdęciami i gazami. Przypadłości ze strony układu pokarmowego jest znacznie więcej.

Problemy z wypróżnianiem w ciąży

Zatwardzenie w ciąży to dość często występująca przypadłość. Zapada na nią około 16-39% wszystkich ciężarnych. Przyczyną takiego stanu są zmiany hormonalne, które spowalniają perystaltykę jelita cienkiego oraz okrężnicy. Zwiększone stężenie progesteronu może sprawiać, że obniży się aktywność mięśni gładkich okrężnicy. Istotne znaczenie ma tu również motylina, czyli hormon biorący udział w regulacji działania układu pokarmowego. W okresie ciąży zmniejsza się jej stężenie. Ponadto powiększająca się macica może stanowić pewnego rodzaju utrudnienie w transportowaniu pożywienia w jelitach1. Jedną z konsekwencji pojawienia się zaparć są wzdęcia i gazy2.

Na problemy z wypróżnieniem w ciąży zaleca się stosowanie diety obfitej w błonnik, spożywanie dużej ilości płynów, ograniczenie spożycia przypraw, a także białego pieczywa, ziemniaków i makaronów. Jeśli jednak trudności z wypróżnianiem będą się wydłużać, warto sięgnąć po preparaty farmakologiczne pochodzenia roślinnego, które pobudzą perystaltykę, a także środki zmiękczające treść jelita3. Oczywiście stosowanie jakichkolwiek środków należy skonsultować z lekarzem.

Wymioty i biegunka

Wśród najczęściej wymienianych problemów żołądkowych w ciąży znaleźć można nudności oraz wymioty. Dotykają one 50-90% ciężarnych, a ich nasilenie zależy od organizmu kobiety. U jednych nudności i wymioty będą przebiegać w sposób zupełnie niezauważalny, a u innych kobiet mogą przybrać formę niepowściągliwych wymiotów ciężarnych4. Powszechnie uważa się, że pojawienie się nudności oraz wymiotów związane jest z pracą hormonów: estrogenu i progesteronu, choć starsze teorie nie wykluczają psychologicznych predyspozycji do wystąpienia nudności oraz wymiotów w czasie ciąży. Takie podejście akcentuje znaczenie choroby psychosomatycznej u kobiet lub może być traktowane jako odpowiedź na stres związany z byciem w ciąży4. Inna jeszcze hipoteza zakłada, że nudności i wymioty mają chronić organizm matki i dziecka przed możliwym toksycznym wpływem pokarmu4. Skrajnie ostrą postacią nudności i wymiotów w ciąży są niepowściągliwe wymioty ciężarnych, które są przesłanką do hospitalizacji4.

Sposobem na nudności i wymioty jest lekkostrawna dieta, spożywanie częstszych i niezbyt obfitych posiłków. Ważna jest również ochrona stanu emocjonalnego kobiet i zapewnienie im komfortu psychicznego3.

Biegunka z kolei dotyczy około 34% kobiet ciężarnych. Przyczyny biegunek u kobiet spodziewających się dziecka są podobne do tych w ogólnych przypadkach. Wśród najczęstszych przyczyn można wymienić błędy dietetyczne, stosowanie leków, zaostrzenie objawów jelita nadwrażliwego, a także zakażenie wirusowe, pierwotnicze albo bakteryjne. Najczęściej dolegliwość ta ustępuje samoczynnie i niewymagana jest konsultacja lekarska. Ważne jest jednak, by w czasie biegunki pić dużo wody i spożywać elektrolity5.

Na problemy z biegunką pomocna okaże się restrykcyjna dieta i preparaty błonnikowe, które mają zdolność do absorbcji wody5.

Zgaga w ciąży

Dość częstym problem jest zgaga. Jest ona wynikiem cofnięcia się kwaśnej wydzieliny żołądkowej do dolnego odcinka przełyku. Wśród przyczyn można wymienić przemieszczenie się żołądka spowodowane rosnącą macicą, spowolnienie perystaltyk przełyku i różne ciśnienie wewnątrz przełyku i żołądka1. Sposobem na zgagę w ciąży jest neutralizacja treści pokarmowych, czyli dieta o małej zawartości węglowodanów, ograniczenie spożywania napojów gazowanych, a także unikanie tłustych posiłków oraz czekolady3.

Wzdęcia i gazy

Jednym z częstych problemów ze strony układu pokarmowego są wzdęcia i gazy. Gazy są efektem fermentacji bakteryjnej składników odżywczych i glikopeptydów endogennych w okrężnicy. Na skutego tego dochodzi do wytwarzania się tlenu, dwutlenku węgla, wodoru i metanu. To, ile gazów zostaje wydalonych, zależy od ilości niestrawionych resztek pokarmowych2. Sposobem na uczucie wzdęcia i wyeliminowanie gazów jest pozbycie się z diety świeżego pieczywa, pieczywa pełnoziarnistego, warzyw strączkowych, cebuli oraz wody gazowanej. Warto jednak wzbogacić swoją dietę o koper, kminek oraz majeranek6.

1. Bręborowicz G. H. Położnictwo i ginekologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2015; s: 34-35
2. Gulbicka P, Grzymisławki M. Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie. Zdr. Publ. 2016;6(1):69-76
3.Spaczyński M, Kotarski J, Basta A. et.al Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu. Poznań 2005.
4. Nayer U. A. Niepowściągliwe wymioty ciężarnych – postępowanie krok po kroku. Ginekologia po Dyplomie. 2012;5:61-68.
5. Tylec-Osóbka E, Wojyuń S, Gil J. Podstawowe zasady postępowania w przebiegu chorób układu pokarmowego u kobiet w ciąży. Pediatr Med. Rodz. 2012;8(4):315-323
6. Świątkowska D. Żywienie kobiet w ciąży. Dostęp on-line: https://www.1000dni.pl/6-zlotych-zasad-na-1000-dni/#poradniki

(Odwiedzono: 720 razy, w tym dzisiaj: 2)