Nadczynność tarczycy 4.55/5 (11)

Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

© Depositphotos.com

Czym jest nadczynność tarczycy?

Nadczynność tarczycy to schorzenie, w którym ten właśnie gruczoł produkuje zbyt dużą ilość hormonów. Substancje te odpowiedzialne są za metabolizm organizmu, a kiedy jest ich zbyt wiele – ten znacznie przyspiesza. Powoduje to liczne skutki uboczne, jak palpitacje serca czy znaczna utrata wagi.

Produkcja hormonów tarczycy

Tarczyca do produkcji hormonów wykorzystuje pobierany z pożywienia jod (pierwiastek ten znajduje się m.in. w owocach morza czy soli kuchennej). Najważniejszymi hormonami wytwarzanymi przez tarczycę są tyroksyna (T4) oraz trijodotyronina (T3). Chociaż ta ostatnia substancja stanowi zaledwie 0.1%, ma największy wpływ na organizm. Dzieje się tak z uwagi na wysoką aktywność biologiczną.

Wpływ na pracę tarczycy mają jeszcze dwa inne gruczoły – przysadka mózgowa oraz podwzgórze. Ten ostatni gruczoł wytwarza tyreoliberynę (TRH)– hormon, który wysyła sygnał do przysadki, aby rozpoczęła ona produkcję tyreotropiny (TSH). Ta z kolei substancja z kolei tarczycę do produkcji hormonów. Jeśli którykolwiek z tych gruczołów wykaże się wzmożoną aktywnością, mogą pojawić się zaburzenia w postaci nadaktywności składników. Nadczynność tarczycy w ciąży może być spowodowana wzrostem hCG, czyli hormonu produkowanego przez łożysko.

Objawy nadczynności tarczycy

  • Niepokój, nerwowość, drażliwość,
  • Utrata masy ciała (pomimo takiego samego, a czasem nawet większego apetytu)
  • Częste, luźne wypróżnienia
  • Trudności w zasypianiu
  • Podwójne widzenie
  • Kruchość i wypadanie włosów, ścieńczenie skóry
  • Arytmia
  • Zmiany cyklu miesiączkowego (lżejsze i krótsze krwawienia)
  • Osłabienie mięśni (zwłaszcza ud i ramion)
  • Palpitacje serca
  • Drżenie rąk
  • Zwiększona wrażliwość na ciepło
  • Nadmierna potliwość

Czynniki ryzyka nadczynności tarczycy

Kobiety są aż 10 razy bardziej narażone na wystąpienia tego schorzenia niż mężczyźni1. Nadczynność tarczycy może wystąpić także u dzieci.
Najczęstszą przyczyną wystąpienia nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. To autoimmunologiczne schorzenie, w którym przeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy stymulują tarczycę do zwiększonej produkcji hormonów T-4. Innymi czynnikami, które zwiększają ryzyko nadczynności, mogą być guzki tarczycy lub przebyte zapalenie tego gruczołu.

Możliwe powikłania nadczynności tarczycy

  • Choroby serca (przyspieszony rytm, migotanie przedsionków, niewydolność serca)
  • Osteoporoza
  • Choroby oczu (wybrzuszenie, obrzęk, nadwrażliwość na światło, rozmycie obrazu lub podwójne widzenie)
  • Problemy skórne (zaczerwienienie i obrzęk, najczęściej na łydkach i stopach)
  • Przełom tarczycowy (pod wpływem nagłego wydzielenia dużej ilości hormonów tarczycy do krwiobiegu następuje nasilenie objawów – może pojawić się gorączka, wzrasta tempo akcji serca, silne pobudzenie a nawet majaczenie)

Rozpoznanie nadczynności tarczycy

Nadczynność tarczycy może być trudna do zdiagnozowana, zwłaszcza kiedy wystąpi subkliniczna nadczynność tarczycy. Nadczynność tarczycy może być zdiagnozowana po wykonaniu badania krwi. Najważniejszym markerem jest poziom tyreotropiny (TSH) – hormonu wydzielanego przez przysadkę mózgową do pobudzenia pracy tarczycy. Jeśli ta wytwarza zbyt wiele hormonów, TSH jest bardzo niskie lub nawet niewykrywalne. Wyjątkiem jest rzadka choroba, tzw. wtórna nadczynność tarczycy, kiedy TSH wydzielane jest przez guza przysadki, a jego poziom jest nadmiernie wysoki. Lekarz może więc zalecić dodatkową diagnostykę, na przykład badanie ultrasonograficzne tarczycy.

Leczenie nadczynności tarczycy

Redukcję ilości wytwarzanych przez tarczycę hormonów osiąga się przez podawanie odpowiednich leków. Jedną z metod leczenia jest podanie radioaktywnego jodu. Powoduje on kurczenie się tarczycy i zmniejszenie ilości wydzielanych hormonów. Skutkiem ubocznym bywa odwrócenie symptomu – podanie tego rodzaju substancji może powodować niedoczynność tarczycy i konieczne jest przyjmowanie syntetycznej tyroksyny.

Zdarza się, że konieczne jest operacyjne usunięcie części, lub całości chorego gruczołu. Lekarz dobiera metodę najbezpieczniejszą i najbardziej skuteczną dla danego pacjenta. Trzymanie się odpowiedniej diety w nadczynności tarczycy również jest bardzo ważne. Szczególną wagę należy przyłożyć do ograniczenia spożycia jodu.

Zapobieganie nadczynności tarczycy

Współczesna medycyna nie zna niestety skutecznego sposobu pozwalającego zabezpieczyć się przed wystąpieniem nadczynności tarczycy. Zaleca się ogólną dbałość o zdrowy tryb życia, a także unikanie sytuacji stresujących. Ten szczególnie niekorzystnie oddziałuje na funkcjonowanie tarczycy. Jeśli w historii rodzinnej znane są przypadki zachorowań, należy wykonywać regularne badania oraz unikać pokarmów bogatych w jod.

1. http://www.endocrine.niddk.nih.gov/pubs/Hyperthyroidism

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze