Antykoncepcja

Medyczne wskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej

21 lutego 2018

Medyczne wskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej

Hormonalna antykoncepcja długoterminowa w pierwszej kolejności jest stosowana przez kobiety, które chcą uchronić się przed niechcianą ciążą. Warto jednak wiedzieć, że antykoncepcja hormonalna może być również zlecana przez lekarzy ze względów medycznych. Jakie są więc medyczne wskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej? Sprawdzamy!

Antykoncepcja hormonalna to środki zawierające progestageny (niekiedy również z estrogenami), stosowane w celu zapobiegania niepożądanej ciąży. Szacuje się, że na całym świecie może ją stosować około 100 mln kobiet. Sposób działania środków hormonalnych jest złożony: obejmuje zarówno działanie preparatów na owulację, dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego, błonę śluzową macicy, śluz szyjkowy oraz kurczliwość jajowodów. Przyjmowanie hormonów blokuje wzrost pęcherzyków jajnikowych, wywołuje zmiany w błonie śluzowej macicy uniemożliwiając zagnieżdżenie się zarodka, a także zagęszcza śluz szyjkowy, który staje się nieprzepuszczalny dla plemników1.

Antykoncepcja – metody hormonalne

Obecnie na rynku znaleźć można wiele kombinacji antykoncepcyjnych preparatów hormonalnych, o różnych sposobach i drogach podawania. Z tego względu wyróżnia się kilka zasadniczych metod antykoncepcji hormonalnej:

  • doustne tabletki antykoncepcyjne (jedno-, dwu- lub trójfazowe),
  • plastry antykoncepcyjne,
  • dopochwowe pierścienie antykoncepcyjne,
  • ciągłe podawanie samych progestagenów,
  • domięśniowe lub podskórne wstrzyknięcia progestagenów o przedłużonym działaniu,
  • wewnątrzmaciczny system uwalniania lewonorgestrelu,
  • hormonalna antykoncepcja postkoitalna1.

Antykoncepcja na trądzik i nie tylko

Jedną z najpopularniejszych wśród kobiet, najbezpieczniejszych (stosunkowo niewielka liczba skutków ubocznych) oraz najskuteczniejszych (wskaźnik Pearla na poziomie 0,01-0,02) metodą antykoncepcji hormonalnej są tabletki dwuskładnikowe. Dodatkowo, są one wygodne w użyciu, w każdej chwili można zaprzestać ich stosowania, a odwracalność ich działania jest widoczna już od kolejnego cyklu.

Stosowanie dwuskładnikowych antykoncepcyjnych tabletek hormonalnych może nieść ze sobą również korzyści zdrowotne niezwiązane z zapobieganiem ciąży. Ich przyjmowanie przez kobiety:

  • reguluje częstotliwość, obfitość i długość miesiączek,
  • łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego,
  • zmniejsza bóle miesiączkowe,
  • jest skuteczne w leczeniu nadmiernego owłosienia na ciele i twarzy,
  • łagodzi anemię, związaną z bardzo dużą utratą krwi miesięcznej,
  • zmniejsza ryzyko wystąpienia torbieli jajników, ciąży pozamacicznej oraz zapaleń miednicy mniejszej.
  • łagodzi objawy zespołu policyklicznych jajników, trądziku oraz endometriozy,
  • zwiększa gęstość gości i obniża ryzyko wystąpienia złamań osteoporotycznych2.

Antykoncepcja hormonalna i nowotwory

Bardzo istotny ze względów medycznych jest również związek między stosowaniem dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych a zmniejszeniem ryzyka wystąpienia raka jajnika, raka błony śluzowej szyjki macicy oraz raka jelita grubego. Jeśli chodzi o nowotwory jajnika, zaobserwowano, że w kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne są o 40-80% mniej narażone na zachorowanie, przy czym ochronne działanie antykoncepcji jest tym większe, im dłużej się ją stosuje. W przypadku raka błony śluzowej szyjki macicy kobiety przyjmujące dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne są narażone na zachorowanie o 50-60% mniej i tu również stopień ochrony jest związany z czasem stosowania antykoncepcji. Jeśli chodzi natomiast o nowotwory jelita grubego badania wykazały, że przyjmowanie tabletek zmniejsza ryzyko zachorowania nawet o 40%. Działanie ochronne polega tu na zmniejszaniu stężenia kwasów żółciowych w żółci oraz jelicie grubym2.

1. Dębski R. Antykoncepcja – metody zapobiegania niepożądanej ciąży. Część II. Medyczne (nienaturalne) metody zapobiegania niepożądanej ciąży. Ginekologia Polska. 2007;78:837.
2. Jaźwińska-Tarnawska E. Problem kontroli urodzeń i antykoncepcji. Krytyczno-porównawcza analiza dyskursów. Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich Wrocław 2013; s:303-306.

(Odwiedzono: 2095 razy, w tym dzisiaj: 3)