wpisz szukaną frazę

Pomoc psychologiczna

Zespół Aspergera: łagodna forma autyzmu

Share

Powszechnie uważa się, iż osoby, u których zdiagnozowano zespół Aspergera nie są w stanie nawiązywać trwałych relacji i zaprzyjaźniać się z innymi ludźmi. Nie są w stanie właściwie interpretować gestów, wyrazu twarzy, tonu głosu, nie rozumieją żartów i ironii. Choć są to „klasyczne” objawy ZA, nie można generalizować. Jaka jest prawda o zespole Aspergera?

Kiedy mówić głośno, kiedy cicho, a kiedy lepiej milczeć? Jak rozpoznać, że ktoś jest zły? I dlaczego czasami należy zachować swoją opinię dla siebie? Nie jest łatwo odpowiedzieć na te pytania osobom z zespołem Aspergera – pomimo ich zazwyczaj ponadprzeciętnej inteligencji. Nie potrafią one, od najmłodszych lat, postawić się w sytuacji innych ludzi i nie wiedzą, jak się odpowiednio zachowywać w sytuacjach społecznych.

Ludzie z zespołem Aspergera często mają bardzo szczególne zainteresowania, którymi zajmują się z przesadnym zaangażowaniem.

Czym jest Zespół Aspergera?

Zespół Aspergera nie jest chorobą, ale zaburzeniem rozwojowym z grupy form autystycznych. Nazywany jest również autyzmem Aspergera. Osoby z zespołem Aspergera cierpią na wyraźne zaburzenia komunikacyjne i kontaktowe, podobne do wczesnego autyzmu dziecięcego. Zespół Aspergera otrzymał nazwę od austriackiego pediatry i psychiatry, Hansa Aspergera. Asperger opisał ten rodzaj zaburzeń po raz pierwszy w 1944 roku.

Zespół Aspergera należy do grupy tzw. głębokich zaburzeń rozwojowych. Oprócz zespołu Aspergera do całościowych zaburzeń rozwojowych zalicza się przede wszystkim:

  • autyzm wczesnodziecięcy (zespół Kannera) – kiedy słowo “autyzm” jest używane w języku potocznym, zazwyczaj odnosi się ono do autyzmu wczesnodziecięcego. Jest on zauważalny u osób dotkniętych tym schorzeniem już od najmłodszych lat, a upośledzenia są poważniejsze niż w zespole Aspergera. Wiele osób z autyzmem wczesnodziecięcym jest upośledzonych umysłowo i potrzebuje wsparcia przez całe życie. Objawy autyzmu Aspergera są częściowo podobne do autyzmu wczesnodziecięcego, ale są mniej intensywne,
  • zespół Retta – w tym neurologicznym zaburzeniu rozwoju, które występuje wyłącznie u dziewczynek, już nabyte umiejętności zanikają,
  • autyzm atypowy – autyzm atypowy jest podobny do autyzmu wczesnodziecięcego. Jednak osoby z autyzmem atypowym nie wykazują wszystkich objawów autyzmu wczesnodziecięcego lub choroba pojawia się po ukończeniu trzeciego roku życia.

Wszystkie głębokie zaburzenia rozwojowe charakteryzują się upośledzeniem interakcji społecznych oraz ograniczonymi, powtarzającymi się zainteresowaniami i wzorcami zachowań (schematami) osób dotkniętych tymi zaburzeniami.

Poszczególne głębokie zaburzenia rozwojowe nie zawsze łatwo odróżnić od siebie. Obecnie lekarze używają również ogólnego terminu “zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD)”, który obejmuje wszystkie formy autyzmu.

Jak często występuje zespół Aspergera?

Zespół Aspergera występuje głównie u mężczyzn. Chłopcy/mężczyźni cierpią na niego osiem razy częściej niż dziewczynki i kobiety. Szacuje się, że około 2 do 3 z 10 000 wszystkich dzieci jest dotkniętych tym zaburzeniem.

Nasi eksperci z przyjemnością odpowiedzą na wszelkie pytania z zakresu psychiatrii i psychoterapii!

Zespół Aspergera: objawy

Objawy zespołu Aspergera można podzielić na trzy obszary:

U bardzo małych dzieci często nie widać żadnych objawów – tylko opóźniony rozwój motoryczny może dawać pierwsze sygnały o zespole Aspergera. Z reguły pierwsze symptomy pojawiają się u dzieci po trzecim roku życia – w bardzo różnych postaciach.

Podczas gdy u osób dotkniętych tym problemem niektóre objawy są ledwie zauważalne i w najlepszym razie wydają się trochę osobliwe dla osób z zewnątrz, inne wywołują poważne ograniczenia w ich codziennym życiu.

Dzieci z zespołem Aspergera są zazwyczaj normalnie lub nawet ponadprzeciętnie inteligentne, często potrafią myśleć logicznie i abstrakcyjnie. Mają one jednak deficyty innych obszarach.

Pomimo swojej inteligencji wiele dzieci Aspergera to raczej źli uczniowie, ponieważ ich uwaga jest zaburzona. Zajmują się głównie sobą i sami się rozpraszają.

Dzieci z zespołem Aspergera często wydają się introwertyczne, egocentryczne i pozbawione poczucia humoru. Zazwyczaj mają problemy z integracją w szkole. Objawy Aspergera utrzymują się również w dorosłości, ale często są mniej wyraźne niż w dzieciństwie.

Niektórzy ludzie z zespołem Aspergera są dotknięci takimi objawami jak niezdarność ruchowa i brak koordynacji. Zespół Aspergera często występuje w połączeniu z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, natręctwami, ADHD lub tikami.

Już jako dzieci chorzy na zespół Aspergera często zachowują się bardzo introwertycznie.

 

W skrócie: ludzie z zespołem Aspergera….

… są przeważnie przeciętnie lub nawet ponadprzeciętnie inteligentni,
…. potrafią postawić się w sytuacji innych ludzi tylko z wielkim trudem lub wcale,
…. nie potrafią intuicyjnie i prawidłowo interpretować gestów, wyrazu twarzy i tonu głosu innych ludzi,
….mówią monotonnie i mają ograniczoną mimikę twarzy, ale często są bardzo elokwentni,
…. często rozwijają bardzo szczególne lub dziwne zainteresowania, którymi zajmują się bardzo intensywnie,
….preferują regularne, sztywne procedury i rytuały – popadają w schematy, z których trudno im wyjść,
….często mają problemy z motoryką.

Zaburzenia interakcji społecznych

Ludzie z zespołem Aspergera mają trudności z budowaniem relacji z innymi ludźmi. Uwidaczniają oni znacznie mniej ekspresji twarzy i gestów niż inni ludzie i rzadko nawiązują kontakt wzrokowy.

Chociaż tak może się wydawać osobom z zewnątrz, osoby z zespołem Aspergera wcale nie chcą żyć w odosobnieniu, pragną nawiązywać interakcje, ale nie są w stanie właściwie oceniać sytuacji i sygnałów społecznych, co utrudnia im budowanie relacji. Nie odczuwają zadowolenia z dzielenia się swoimi zainteresowaniami z innymi.

Osoby cierpiące na zespół Aspergera nie potrafią postawić się w sytuacji innych ludzi. Emocji innych – na przykład gniewu, żalu, gniewu – nie są w stanie zrozumieć. Brakuje im zdolności pojmowania uczuć innych, tj. okazywania empatii i rozwijania współczucia. W ten sposób często robią bezwzględne, dystansujące wrażenie i zachowują się w sposób nieadekwatny do sytuacji.

Osobom cierpiącym na zespół Aspergera trudno nawiązywać poprawne kontakty.

W przeciwieństwie do osób z autyzmem wczesnodziecięcym, osoby z zespołem Aspergera próbują nawiązać kontakt z innymi ludźmi. Nie mogą one jednak ocenić, czy zachowują się właściwie w danej sytuacji lub jak ktoś zareaguje na ich wypowiedzi. Z reguły nie zawierają głębokich przyjaźni.

Zaburzenia w komunikacji i języku

Podczas gdy autyzm wczesnodziecięcy – zaburzenie rozwojowe podobne do zespołu Aspergera – powoduje duże opóźnienie w rozwoju mowy, dzieci z zespołem Aspergera mogą zacząć mówić bardzo wcześnie. Często wypowiadają pierwsze słowa, zanim jeszcze nauczą się chodzić. Pacjenci z zespołem Aspergera często posługują się bogatym słownictwem i różnorodnymi sformułowaniami.

Jednak ich głos wydaje się raczej monotonny. Sposób wypowiadania się nie jest dostosowany do sytuacji. Osoby, których to dotyczy, nie potrafią interpretować reakcji swoich rozmówców, a także nie wiedzą, w jakich sytuacjach powinny mówić głośno, cicho, spokojnie lub, na przykład, wcale. Mówią po prostu wtedy, gdy mają na to ochotę, zamiast obserwować swojego rozmówcę.

Często rozmawiają też same ze sobą. Nie są w stanie prawidłowo interpretować sygnałów niewerbalnych. Mimika twarzy, gestykulacja i ton głosu ich rozmówcy są dla nich zupełnie nieczytelne.

Ograniczone zainteresowania i stereotypowe wzorce zachowań

Wiele osób z zespołem Aspergera rozwija zainteresowania, którymi zajmują się bardzo intensywnie, niemal obsesyjnie. Czasami zainteresowania te są bardzo oryginalne czy nawet dziwaczne. Niektórzy chorzy na przykład uczą się planów lekcji na pamięć, inni zajmują się zadaniami matematycznymi, a jeszcze inni są zafascynowani kwestiami historycznymi lub danymi statystycznymi.

Dzieci z Aspergerem mogą być również zainteresowane podobnymi rzeczami co ich rówieśnicy, takimi jak dinozaury czy postacie z kreskówek, ale w znacznie większym stopniu, lub mają obsesję na punkcie specyficznych szczegółów tych obiektów.

Poprzez tę obsesję na punkcie realizowania własnych zainteresowań ludzie z zespołem Aspergera mogą czasami osiągnąć wybitne osiągnięcia w swojej dziedzinie. Minusem jest to, iż pomimo czasem niesamowitych zdolności lub potencjału wiedzy, osoby cierpiące na Aspergera nie mogą wykorzystywać swoich umiejętności w kontekście społecznym.

Na przykład, niektórzy mogą być w stanie pozyskiwać duże ilości danych, ale nie są w stanie ich rozsądnie wykorzystać. Ich zainteresowania zajmują tak dużą część życia, że codzienne czynności stają się czasem niemożliwe.

Niektórzy ludzie z zespołem Aspergera są zafascynowani matematyką, inni lubią zapamiętywać informacje.

Osoby cierpiące na Aspergera mają skłonności do stereotypii, tzn. odczuwają potrzebę wykonywania pewnych czynności według tego samego schematu. Przestrzegają pewnych rytuałów, postępują zgodnie z ustalonymi procedurami. Nagłe zmiany ich przerastają i powodują, że ich codzienne życie zbacza z kursu – potrzebują rutyny.

Różnice w odniesieniu do autyzmu wczesnodziecięcego

Objawy zespołu Aspergera są częściowo podobne do objawów autyzmu wczesnodziecięcego, ale są mniej nasilone. Podczas gdy autyzm wczesnodziecięcy jest zauważalny już we wczesnym dzieciństwie, dzieci z zespołem Aspergera zwykle nie są rozpoznawane aż do wieku przedszkolnego lub szkolnego.

Ich niewerbalne zachowanie jest podobne do zachowania dzieci z autyzmem wczesnodziecięcym, a także wykazują objawy takie jak stereotypowe zachowanie oraz ograniczone działania i zainteresowania.

Chociaż osoby z zespołem Aspergera wykazują pewne podobieństwa do pacjentów z autyzmem, istnieją wyraźne różnice pomiędzy tymi dwoma zaburzeniami.

Różnice między zespołem Aspergera a autyzmem wczesnodziecięcym

Ludzie z zespołem Aspergera….Ludzie z autyzmem z wczesnodziecięcym…
…są często ponadprzeciętnie inteligentni,…wykazują inteligencję poniżej przeciętnej,
…nie są zazwyczaj diagnozowani aż do wieku przedszkolnego lub szkolnego,...są diagnozowani już we wczesnym dzieciństwie,
….wcześnie uczą się mówić i często posługują się bogatym, różnorodnym słownictwem,….mają znaczne deficyty językowe i często w ogóle nie potrafią mówić,
….uważają, że otoczenie jest uciążliwe.…. traktują swoje otoczenie jako nieistniejące.

Zespół Aspergera: przyczyny

Uważa się, że istnieje kilka czynników sprzyjających zespołowi Aspergera, jednak dokładne przyczyny nie zostały jeszcze ostatecznie wyjaśnione.

Komponent genetyczny odgrywa ważną rolę. Naukowcy podejrzewają, że w rozwój głębokich zaburzeń rozwojowych, takich jak zespół Aspergera, zaangażowanych jest do 20 genów. Ponadto także inne czynniki mogą mieć wpływ na rozwój zespołu Aspergera, w szczególności nieprawidłowości biochemiczne i organiczne mózgu, które częściowo wyjaśniają zachowanie pacjentów z zespołem Aspergera.

Skąd bierze się brak empatii?

Umiejętność przekazywania komuś własnych potrzeb i uczuć, stawiania się w sytuacji innych ludzi, rozumienia ich myśli i uczuć jest również określana przez neurobiologów jako Theory of Mind.

Osoby dotknięte syndromem Aspergera mają w tej dziedzinie znaczne deficyty. Trudno im zinterpretować mimikę twarzy, gesty lub ton głosu innej osoby. Nie potrafią sobie wyobrazić, że inni ludzie mają swoje własne myśli i uczucia – i dlatego nie mogą zrozumieć myśli i uczuć innych (brak empatii).

Najwyraźniej różne obszary mózgu odgrywają tu istotną rolę. Aktywność w niektórych obszarach tzw. kory przedczołowej, która jest ważna dla zdolności empatycznych, jest u pacjentów z zespołem Aspergera ograniczona.

Także inny region w mózgu wydaje się odpowiedzialny za brak empatii pacjentów z zespołem Aspergera: ciało migdałowate (jądro migdałowate). Ciało migdałowate znajduje się w układzie limbicznym mózgu i reguluje między innymi reakcje emocjonalne. U osób z zespołem Aspergera ciało migdałowate wykazuje anomalie, podobnie jak obszar w płacie skroniowym, który kontroluje percepcję i rozpoznawanie twarzy.

Ponadto ważne są tzw. neurony lustrzane – stają się one spontanicznie aktywne, gdy jedna osoba obserwuje inną w trakcie działania. W mózgu obserwatora komórki nerwowe (neurony) są pobudzone i wyzwalają te same bodźce, jakby obserwator sam wykonywał daną czynność. Lustrzany system neuronowy prawdopodobnie jest u osób z zespołem Aspergera upośledzony.

Dlaczego osoby z zespołem Aspergera mają trudności z nawiązywaniem kontaktów międzyludzkich?

Zdolność do umieszczania rzeczy w ogólnym kontekście jest tym, co psychologowie nazywają centralną koherencją. Ludzie z zespołem Aspergera mają z tym problem: nie potrafią postrzegać swego otoczenia jako całości.

Osoby, których to dotyczy, są raczej selektywne i szczegółowe w swojej percepcji, tzn. są bardzo zainteresowane szczegółami i skupiają się na poszczególnych przedmiotach lub sytuacjach – ale nie potrafią spostrzegać ich wzajemnej zależności. Dosłownie “widzą drzewa a nie widzą lasu”. Dokładne mechanizmy tego zjawiska są nadal nieznane.

Dlaczego osoby z ZA są tak mało elastyczne?

Wiele osób z zespołem Aspergera ma problemy z planowaniem i realizacją działań (tzw. funkcje wykonawcze). Nie są one elastyczne, tzn. jeśli wydarzy się coś nieprzewidzianego, nie potrafią odpowiednio zareagować i spontanicznie poszukiwać innego rozwiązania, ale uparcie trzymają się wcześniej założonego planu. Możliwe, że przyczyną są zmiany w korze przedczołowej w mózgu.

Zespół Aspergera: diagnoza

Z reguły pierwsze objawy zespołu Aspergera pojawiają się około trzeciego roku życia. Symptomy są szczególnie widoczne, gdy dziecko musi się integrować społecznie, na przykład w przedszkolu lub w szkole.

Nie ma żadnych fizycznych nieprawidłowości, które mogłyby zostać wykorzystane do stwierdzenia zespołu Aspergera. Jeśli podejrzewa się zespół Aspergera, pediatra często odsyła rodziców do psychiatry dziecięcego. W szczególności historia zachowań, ale także obserwacja dziecka w różnych sytuacjach, pomaga ekspertowi postawić właściwą diagnozę.

Lekarz określa poziom rozwoju dziecka i jego zdolności intelektualne. Stosuje przy tym między innymi specjalne skale oceny (np. Skala Gillberga).

Niektóre inne choroby i zaburzenia mogą być związane z podobnymi objawami, takimi jak zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia osobowości, zaburzenia kontaktów, schizofrenia, ADHD, ale także inne głębokie zaburzenia rozwojowe, takie jak autyzm atypowy. Dlatego ważne jest, aby lekarz wykluczył inne choroby z diagnozy.

Zespół Aspergera u osób dorosłych

Dorośli z zespołem Aspergera często mają wysoki poziom wykształcenia. Trudno jest im jednak nawiązać przyjaźnie, a wielu z nich ma trudności z odnalezieniem się w pracy lub pozostaje na bezrobociu. Zdarza się, że zespół Aspergera diagnozowany jest dopiero u osoby dorosłej – chociaż objawy istnieją od dzieciństwa.

Jednym z możliwych powodów jest to, że wiele osób z zespołem Aspergera ma ponadprzeciętną inteligencję i udaje im się przez lata ukrywać swoje deficyty. Obecnie wzrasta świadomość społeczeństwa w kwestii autyzmu i zaburzeń z jego spektrum.

Dorośli z zespołem Aspergera często cierpią na zaburzenia psychiczne, takie jak depresja lub zaburzenia lękowe, co dodatkowo utrudnia postawienie diagnozy. Aby dowiedzieć się, czy osoba dorosła cierpi na zespół Aspergera, należy wypełnić specjalne kwestionariusze dla dorosłych (np. “Adult Asperger Assessment” (AAA), iloraz widma autyzmu (AQ)).

Ponadto lekarz szczegółowo bada pacjenta i pyta o jego historię. Rodzeństwo i rodzice mogą udzielić informacji na temat dzieciństwa osoby dotkniętej zaburzeniem, ponieważ sam pacjent często niekompletnie je pamięta. Lekarz może również wyciągnąć wnioski na temat ewentualnego zespołu Aspergera na podstawie zachowania pacjenta.

Pacjenci z grupy Aspergera zazwyczaj unikają kontaktu wzrokowego i mają problemy z oddzieleniem tego, co istotne od tego, co nieistotne w ich opowieściach. Często nie potrafią odpowiedzieć z humorem i uśmiechem.

Zespół Aspergera: terapia

Nie każda osoba, u której zdiagnozowano zespół Aspergera, potrzebuje terapii. Wiele osób z zespołem Aspergera jest w stanie pracować i przystosować się społecznie nawet bez leczenia. Może uchodzić np. za ekscentryka, ale nie ma problemów z radzeniem sobie w codziennym życiu.

Jeśli jednak objawy są bardzo wyraźne, wczesna terapia jest bardzo ważna – najlepiej, jeśli rozpocznie się już w dzieciństwie. Z reguły jest to terapia długoterminowa.

Chociaż zespół Aspergera jest nieuleczalny, holistyczne podejście do terapii może złagodzić objawy i lepiej przystosować dziecko, aby mogło prowadzić w dużej mierze niezależne życie.

Terapia behawioralna oferuje możliwość wspierania indywidualnych zdolności dziecka i zmniejszania istniejących deficytów. W swojej pracy terapeuta bierze pod uwagę poziom rozwoju dziecka oraz istniejące umiejętności i opiera się na nich. W ten sposób dziecko uczy się krok po kroku doskonalenia swoich umiejętności społecznych i komunikacyjnych, a także kształtowania swojej społecznej percepcji.

Elementem terapii może być na przykład zadanie polegające na odgadywaniu emocji osób prezentowanych na zdjęciach. Celem terapii jest to, aby dziecko było w stanie przystosować się do sytuacji społecznych. Jest to ważne, bowiem m.in. umożliwia dzieciom uczęszczanie do szkoły. W większości przypadków konieczne jest długoterminowe wsparcie społeczno-edukacyjne.

Rodzice/opiekunowie odgrywają istotną rolę w terapii i powinni wspierać dziecko w jego rozwoju.

Leki w leczeniu zespołu Aspergera są stosowane tylko w rzadkich przypadkach, na przykład te zawierające substancję czynną ryspeydon. Niektóre dzieci cierpiące na zespół Aspergera również cierpią na zaburzenia uwagi (ADHD). W tym przypadku lekarz może przepisać odpowiednie leki.

Zespół Aspergera: przebieg zaburzenia

Przebieg zespołu Aspergera może być bardzo różny. Niektórzy ludzie z zespołem Aspergera jako dorośli znajdują swoją niszę zawodową, w której mogą zastosować swoje szczególne umiejętności i nauczyć się nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi.

Szczególnie przy wysokim poziomie inteligencji mogą dobrze kompensować swoje deficyty. Na przykład czytają książki o wyrazach twarzy i starają się zapamiętywać poszczególne wyrazy twarzy w celu ich prawidłowej interpretacji.

Z drugiej strony inni mają problemy w pracy, ponieważ nie mogą odpowiednio reagować na kontakt ze współpracownikami lub klientami, a czasami wydają się niegrzeczni.

Jeszcze inni nie są w stanie wykonać pracy. Chociaż poziom wykształcenia osób z zespołem Aspergera jest często wysoki, duża część z nich jest bezrobotna.

Przebieg zaburzenia zależy między innymi od tego:
  1. jak intensywny jest syndrom,
  2. jak dobrze osoba może integrować się społecznie pomimo swoich deficytów,
  3. jakie opcje opieki są dostępne,
  4. jak inteligentna jest osoba, której to dotyczy.

Ważna jest również gotowość otoczenia do integracji osób chorych na zespół Aspergera.

Zespół Aspergera ma charakter przewlekły. Możliwe jest jednak, w pewnych granicach, zrekompensowanie istniejących deficytów za pomocą terapii.

Objawy zespołu Aspergera utrzymują się przez całe życie, ale z czasem mogą się zmniejszyć.

Z wiekiem osoby dotknięte zaburzeniem uczą się lepiej dostosowywać do sytuacji. Niemniej problemy z komunikacją, ograniczone umiejętności społeczne i ograniczone zainteresowania utrzymują się przez całe życie.

Większość osób z zespołem Aspergera ma mniej kontaktów społecznych niż inni i jest mniej skłonna do wejścia w związek partnerski. Często nie udaje im się znaleźć partnera. Wiele z nich żyje w odosobnieniu. W związku często mają problemy, ponieważ trudno im postawić się w sytuacji swoich partnerów. Czasami wydają się partnerowi samolubni i nieobecni.

Ryzyko wystąpienia zaburzeń psychotycznych, zaburzeń lękowych, obsesyjno-kompulsywnych, zaburzeń uwagi lub tikowych jest nieznacznie zwiększone u pacjentów z grupy Aspergera. W okresie dojrzewania stają się coraz bardziej świadomi tego, że różnią się od innych ludzi. W związku z tym ryzyko rozwoju depresji w okresie dojrzewania i dorosłości jest zwiększone.

Zespół Aspergera: profilaktyka

Nie można zapobiec zespołowi Aspergera. Jednak wczesna terapia może pomóc w lepszym radzeniu sobie z zaburzeniem i zrekompensować deficyty w komunikacji społecznej.

Pierwsze objawy zespołu Aspergera pojawiają się zazwyczaj po ukończeniu trzeciego roku życia. Jeśli zauważysz u swojego dziecka jakiekolwiek objawy Aspergera, skonsultuj się z lekarzem.

Osoby dorosłe z zespołem Aspergera powinny skorzystać z terapii, aby zapobiec ewentualnym chorobom wtórnym, zwłaszcza depresji.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!