'
Pomoc psychologiczna

Myśli samobójcze w depresji

Według dostępnych danych epidemiologicznych samobójstwa dokonane popełniają przede wszystkim osoby cierpiące na zaburzenia psychiczne (aż 80 proc. przypadków); najczęściej są to pacjenci z depresją. Choroby afektywne mogą nawet 30-krotnie zwiększać ryzyko samobójstwa. Na szczególną uwagę zasługują m.in. chorzy z dodatkowymi obciążeniami, np. ciężkimi zaburzeniami osobowości, przewlekłym bólem, uzależnieni od alkoholu, a także w głębokiej depresji, której z zasady towarzyszy silne poczucie beznadziei.

Jak sobie radzic z myślami samobójczymi ?

Ryzyko zachowań autodestruktywnych znacznie wzrasta u osób z nierozpoznaną i nieleczoną depresją. Według WHO – samobójstwo to zjawisko wielowymiarowe – skutek skomplikowanych interakcji czynników biologicznych, genetycznych, psychologicznych, socjologicznych i środowiskowych[1][2][3].

Groźne objawy depresji

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) depresja to najczęstsze zaburzenie psychiczne na świecie i jednocześnie najczęstsza przyczyna niesprawności i niezdolności do pracy. Schorzenie może mieć charakter nawracający i przewlekły. Co ważne – można je skutecznie leczyć – coraz nowsze i doskonalsze metody terapii dają nadzieję na powrót do zdrowia i życia sprzed choroby[3].

Depresja ma złożony obraz kliniczny, który wykazuje wiele cech indywidualnych u każdego pacjenta. Wśród szczególnie niepokojących objawów wymienia się poczucie utraty sensu życia i beznadziei. Do symptomów najpoważniejszych, które wymagają pilnej konsultacji psychiatrycznej, należą myśli rezygnacyjne i myśli o śmierci[3].

Pacjenci z depresją mogą fantazjować o śmierci drogą naturalną (np. w wyniku nieszczęśliwego wypadku); jednak w przebiegu choroby pragnienie autodestrukcji może się nasilać i przybierać formę myśli o popełnieniu samobójstwa.

Myśli i tendencje samobójcze w depresji

Chorzy na depresję początkowo próbują nie poddawać się myślom samobójczym, ale z dnia na dzień ta szczególna walka o życie staje się coraz trudniejsza. Kiedy pacjenci czują, że sobie nie radzą, szukają pomocy w dość charakterystyczny sposób – opowiadają o swoich myślach innym.

W skrajnych przypadkach depresji pojawiają się tendencje samobójcze. Chorzy zastanawiają się, w jaki sposób popełnić samobójstwo, zaczynają rozważać różne schematy. U niektórych osób akt przybiera formę dokładnego, szczegółowego planu, u innych – wręcz przeciwnie – jest zdarzeniem spontanicznym, nagłym[3].

Myśli samobójcze – stan zagrożenia zdrowia i życia

Myśli samobójczych w depresji nigdy nie wolno ignorować – nawet myśli pojedynczych, które chory (według własnej oceny) w pełni kontroluje i gdy nie występują u niego tendencje samobójcze. W takich przypadkach również nie należy zwlekać z konsultacją specjalistyczną – z reguły pacjent wymaga wdrożenia właściwego postępowania i terapii[3].

Silne myśli i tendencje samobójcze uważa się za stan niebezpieczny dla zdrowia i życia pacjenta. Chorzy potrzebują pilnej pomocy psychiatrycznej (w takiej sytuacji należy zgłosić się w trybie natychmiastowym do specjalisty; ewentualnie udać się na izbę przyjęć do szpitala psychiatrycznego)[3].

Podkreśla się duży wpływ poczucia beznadziei na stopień nasilenia myśli i tendencji samobójczych. Ponadto do bardzo niepokojących objawów i czynników wysokiego ryzyka dokonania próby samobójczej należą m.in. bezsenność, nadużywanie alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, depresja w późniejszym wieku i/lub o znacznym nasileniu, wcześniejsze próby i tendencje samobójcze oraz przypadki samobójstw w rodzinie chorego lub wśród innych osób ważnych w jego życiu[3].

Nieleczona depresja – choroba śmiertelna

Nie można zapominać, że ryzyko podjęcia powtórnych prób samobójczych (po próbach nieudanych), jest stosunkowo wysokie, co zwiększa prawdopodobieństwo popełnienia samobójstwa dokonanego. Dlatego właściwe rozpoznanie i terapia wdrożona na czas nabierają w takich przypadkach szczególnego znaczenia. Warto dodać, że obniżenie ryzyka zachowań samobójczych obserwuje się u pacjentów leczonych profilaktycznie litem[1].

Źródła:

1. Miernik-Jaeschke M., Jaeschke R. Stosowanie leków przeciwdepresyjnych przez chorych na dużą depresję a zachowania samobójcze. Dudek D. (koment.). http://www.mp.pl/poz/psychiatria/depresja/85853,stosowanie-lekow-przeciwdepresyjnych-przez-chorych-na-duza-depresje-a-zachowania-samobojcze Data dostępu: 24.08.2017 2. Światowa Organizacja Zdrowia, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne. Zapobieganie samobójstwom. Poradnik dla lekarzy pierwszego kontaktu. Wydawnictwo Foliał Genewa-Warszawa 2003; s. 8-10 3. Borowiecka-Kluza J. Depresja. https://psychiatria.mp.pl/choroby/69882,depresja Data dostępu: 24.08.2017