wpisz szukaną frazę

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny, objawy i leczenie ChAD
Objawy chorób Pomoc psychologiczna

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny, objawy i leczenie ChAD

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny, objawy i leczenie ChAD
Podziel się

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe są bardzo poważnym problemem zdrowotnym światowej populacji. Według danych WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) choroba afektywna dwubiegunowa znajduje się na 6. miejscu listy czynników powodujących niezdolność do pracy wśród ludzi młodych[1]. Jakie są przyczyny zaburzenia, jak je rozpoznać i czy można skutecznie nad nim zapanować?

Zaburzenia dwubiegunowe – kilka podstawowych informacji o ChAD

Według szacunkowych danych ChAD dotyczy 2-5% ludzi na całym świecie (różnice w danych wynikają z istnienia różnych definicji „dwubiegunówki”). Wśród kluczowych cech tej choroby wymieniane są: wczesny początek (może ujawnić się już w wieku 15-19 lat, natomiast bardzo rzadko pierwszy epizod występuje po 40. roku życia), wysoka nawrotowość, występowanie rodzinne oraz tendencja do progresji.

Nie u każdej osoby schorzenie przebiega jednak tak samo, dlatego często mówi się o „spektrum ChAD”. Podstawowymi typami choroby są: ChAD typu 1, czyli występowanie epizodów depresyjnych i maniakalnych oraz ChAD typu 2, gdy u chorego występują epizody depresyjne i hipomaniakalne[2][3][4].

Przyczyny choroby dwubiegunowej

Zgodnie z dotychczasowymi wynikami badań nie ma ściśle określonej przyczyny ChAD. Na rozwój choroby wpływa wiele czynników, w tym podłoże genetyczne, tendencja rodzinna, różnice w strukturach mózgu (w porównaniu z osobami zdrowymi lub obarczonymi innymi zaburzeniami psychicznymi).

Natomiast do czynników, które mogą wywołać epizod choroby, należą silny stres, przytłaczające problemy oraz przełomowe wydarzenia życiowe[3][4].

Choroba dwubiegunowa – objawy

Dwubiegunowość sprawia czasami wiele problemów diagnostycznych. ChAD może być mylona ze schizofrenią, depresją nawracającą, zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami osobowości. U osób chorych występują naprzemienne „epizody” depresji i manii bądź hipomanii (przebiega łagodniej niż mania).

W trakcie epizodów depresji typowymi objawami są:

  • poczucie głębokiego smutku, letargu, pustki, utrata nadziei,
  • niski poziom energii i aktywności życiowej,
  • zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność),
  • nieumiejętność cieszenia się z czegokolwiek,
  • zamartwianie się,
  • problemy z koncentracją, zapominanie,
  • zaburzenia łaknienia (objadanie się lub utrata apetytu),
  • łatwe męczenie się,
  • myśli lub próby samobójcze (dane mówią, że około 21-54% osób z ChAD w ciągu życia podejmuje próbę samobójczą)[2][3].

Objawami epizodów manii są:

  • znacznie podwyższony nastrój, euforia, podniecenie, nadpobudliwość, wysoki poziom aktywności, robienie kilku rzeczy naraz,
  • snucie ambitnych planów,
  • w niektórych przypadkach skłonność do dominacji, drażliwość, agresja,
  • problemy ze snem, obniżony apetyt,
  • słowotok, częsta zmiana tematów, poczucie szybkiego przepływu myśli,
  • robienie ryzykownych rzeczy, jak bezmyślne wydawanie pieniędzy lub nawiązywanie przygodnych kontaktów seksualnych[3][4].

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – jak przebiega ich leczenie?

W doborze właściwych metod leczenia bardzo ważne jest postawienie właściwej diagnozy. Czasami osoby cierpiące na chorobę dwubiegunową mają także inne zaburzenia, w tym ADHD, zaburzenia lękowe, psychozy, nałogi, to zaś sprawia dodatkowe problemy terapeutyczne[3]. Mimo to istnieje wiele metod pomocnych w zapobieganiu epizodom oraz łagodzeniu ich przebiegu.

Jednym z nich jest farmakoterapia. Objawy dwubiegunowości można złagodzić przy pomocy leków normotymicznych, czyli stabilizujących zaburzenia nastroju, ponadto stosowane są leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne. Drugim, bardzo ważnym filarem leczenia jest psychoterapia i psychoedukacja[3][4].

ChAD to choroba, która wymaga również samodyscypliny od pacjenta, który musi nauczyć się rozpoznawać czynniki wywołujące epizody oraz dbać o zdrowy styl życia, gdyż zaburzenia snu, apetytu oraz skłonność do nałogów mogą się bardzo negatywnie odbić na zdrowiu ogólnym.

Dobrze zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna oraz wysypianie się to podstawowe nawyki, o które powinien zadbać każdy chory na zaburzenia dwubiegunowe[3][4].

Źródła:

  1. Rodrigues A. A., Roda A. R., Kunz M. et al. Choroba afektywna dwubiegunowa – etapy przebiegu i neuroprogresja choroby. Psychiatr. Pol. 2014; 48(2): 231–243
  2. Gorostowicz A., Siwek M. Trudności w diagnostyce choroby afektywnej dwubiegunowej. Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (1): 61–73
  3. Bipolar Disorder. Link Data dostępu: 5.04.2019
  4. Bipolar disorder. Link Data dostępu: 5.04.2019

Sprawdź swoją wiedzę i rozwiąż poniższy quiz

0%

1. Które ze stwierdzeń dotyczących ChAD jest prawdziwe?

Poprawnie! Źle!

2. W której z poniższych grup wiekowych istnieje największe prawdopodobieństwo wystąpienia ChAD?

Poprawnie! Źle!

3. Który z czynników może przyczynić się do rozwoju ChAD?

Poprawnie! Źle!

4. Czy w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych występują myśli samobójcze?

Poprawnie! Źle!

Które objawy mogą świadczyć o epizodzie manii u chorego na ChAD?

Poprawnie! Źle!

6. Które objawy mogą świadczyć o epizodzie depresji u chorego na ChAD?

Poprawnie! Źle!

7. Jak dawniej nazywano chorobę afektywną dwubiegunową?

Poprawnie! Źle!

8. Na czym polega różnica między manią a hipomanią?

Poprawnie! Źle!

9. Które stwierdzenie dotyczące ChAD NIE jest prawdziwe?

Poprawnie! Źle!

10. Kompleksowe leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej obejmuje:

Poprawnie! Źle!

11. Czy ChAD może wymagać hospitalizacji?

Poprawnie! Źle!

12. Czy epizody manii lub depresji w przebiegu ChAD wpływają na apetyt chorego?

Poprawnie! Źle!

13. Czy w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej epizody manii i depresji mogą występować jednocześnie?

Poprawnie! Źle!

14. Ile istnieje typów ChAD?

Poprawnie! Źle!

15. Jakie zmiany w stylu życia są pomocne w terapii "dwubiegunówki"?

Poprawnie! Źle!

Ile wiesz o ChAD?
jeszcze raz?

Podziel się wynikiem: