wpisz szukaną frazę

Czym objawia się uzależnienie od hazardu?
Objawy chorób Pomoc psychologiczna

Czym objawia się uzależnienie od hazardu?

Czym objawia się uzależnienie od hazardu?
Podziel się

Uzależnienie od hazardu wciąż nie jest traktowane tak poważnie jak problemy uzależnionych od alkoholu czy narkotyków. Tymczasem zarówno jego mechanizm, jak i skutki społeczne często przypominają uzależnienie od alkoholu.Czym objawia się uzależnienie od hazardu?

Dane Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące liczby osób leczonych z uzależnienia od hazardu nie napawają optymizmem – na przestrzeni lat 2008-2016 liczba ta wzrosła czterokrotnie. Jednocześnie jedynie ok. 9% uzależnionych od hazardu poddaje się terapii[1]. Podobnie jak alkoholizm czy narkomania, uzależnienie od hazardu to choroba, która niszczy nie tylko samego uzależnionego, ale całą jego rodzinę. Czym jest uzależnienie od hazardu, czym się objawia i jak można je leczyć?

Rodzaje hazardu

Mówiąc o hazardzie, najczęściej mamy na myśli gry rozgrywane w kasynach, takie jak ruletka czy poker. Do gier hazardowych należą także automaty do gier, hazardowe gry online, loterie, obstawianie wydarzeń sportowych, gry liczbowe czy gry telefoniczne i SMS-owe obiecujące łatwą wygraną i ściągające od abonenta ogromne sumy za wykonane połączenia czy wysłane wiadomości. Od wszystkich tego rodzaju gier można się uzależnić. Pod względem stopnia, w jakim dana osoba wciągnięta jest w grę, hazard możemy podzielić na:

  • rekreacyjny – traktowany wyłącznie jako forma spędzania wolnego czasu, niegroźna rozrywka nieodbijająca się na kondycji finansowej oraz psychicznej gracza,
  • ryzykowny – granie przynosi już skutki negatywne, ale gracz jest w stanie sobie z nimi poradzić samodzielnie,
  • problemowy – gracz zaczyna tracić kontrolę nad coraz poważniejszymi, negatywnymi konsekwencjami gry, a chęć „odegrania się” staje się jego istotnym celem,
  • patologiczny – uzależnienie od hazardu.

Czym jest hazard patologiczny?

O hazardzie patologicznym mówimy wówczas, gdy gry hazardowe zaczynają zajmować priorytetowe miejsce w życiu człowieka. Gracz odczuwa stałą potrzebę grania i odbywa się to ze szkodą zarówno dla jego sytuacji materialnej (popadanie w długi, zapożyczanie się, nieregulowanie zobowiązań), jak i dla jego życia rodzinnego oraz zawodowego. Problem z hazardem jest przyczyną absencji w pracy (i w konsekwencji nierzadko zwolnienia) oraz zaniedbywania rodziny, następnie separacji i rozwodów, okradania rodziny, sprzedawania mienia rodzinnego na potrzeby sfinansowania kolejnych sesji gier. Może prowadzić też do zachowań przestępczych – oszustw, kradzieży na większą skalę.

Osoba uzależniona od hazardu odczuwa potrzebę przeżywania silnych emocji, które pojawiają się podczas gry. Nawet jeśli pierwotną przyczyną, dla której chory zaczął uprawiać hazard, była niewinna rozrywka czy chęć podreperowania domowego budżetu, z czasem zarówno pozytywne (w przypadku wygranej), jak i negatywne (przy przegranej) emocje związane z grą stają się dla gracza najistotniejsze. Wygrana zwiększa pewność siebie i daje złudzenie, że da się wygrać jeszcze więcej. Przegrana natomiast powoduje obniżenie samooceny oraz poczucia kontroli, frustrację i chęć poprawienia wyniku czy odzyskania utraconych pieniędzy – co prowadzi naturalnie do dalszego grania.

Czynniki wpływające na rozwój uzależnienia od hazardu

Istnieją rozmaite czynniki zwiększające ryzyko uzależnienia się od hazardu. Są to:

  • czynniki biologiczne – np. niskie stężenie serotoniny, dające większe predyspozycje do zachowań ryzykownych,
  • czynniki rodzinne – dzieci hazardzistów są 2–4 razy bardziej narażone na uzależnienie,
  • skłonność do innych uzależnień,
  • tendencja do zachowań impulsywnych,
  • zaburzenia w samoocenie,
  • nieumiejętność radzenia sobie ze stresem lub negatywnymi emocjami,
  • odczuwanie przez gracza silnych emocji, pobudzenia podczas gry,
  • powszechna dostępność hazardu,
  • przypadkowa duża wygrana, która motywuje do dalszej gry,
  • zniekształcenia poznawcze dające złudzenie kontroli nad grą[2].

Objawy uzależnienia od hazardu

  • ciągłe myślenie o hazardzie, opracowywanie strategii, wybieganie myślami do kolejnych gier,
  • potrzeba ciągłego podwyższania stawek,
  • zaburzenia logicznego myślenia (złudzenie kontroli nad grą),
  • bezowocność wysiłków prowadzących do zaprzestania czy chociażby ograniczenia grania,
  • odczuwanie irytacji przy próbach ograniczenia grania,
  • traktowanie hazardu jako drogi ucieczki przed problemami bądź metody poprawy samopoczucia,
  • ciągłe próby odegrania się po kolejnych przegranych,
  • okłamywanie członków rodziny, przyjaciół, lekarzy i terapeutów mające na celu ukrycie prawdziwych rozmiarów swojego problemu,
  • podejmowanie działań niezgodnych z prawem w celu zdobycia pieniędzy na hazard,
  • zaniedbanie rodziny, pracy, szkoły, związków przez hazard,
  • pożyczanie pieniędzy na gry.

Leczenie uzależnienia od hazardu

Podstawową metodą leczenia uzależnienia od hazardu jest psychoterapia. Aby przyniosła ona rezultaty, pacjent musi uświadomić sobie sam, że jest chory. Im wcześniej leczenie zostanie rozpoczęte, tym lepiej. Terapia będzie wówczas łatwiejsza i skuteczniejsza, a skutki gry – mniej poważne. W początkowej fazie rozwoju uzależnienia mogą wystarczyć wizyty u psychologa oraz psychoterapia ambulatoryjna.

Jeśli jednak nałóg rozwinął się, niezbędna jest terapia w zamkniętym ośrodku leczenia uzależnień od hazardu. Tam specjaliści poszukują podłoża uzależnienia, czyli czynników, które popychają chorego do gier, i pomagają mu przezwyciężyć nałóg. Pozwalają pacjentowi poznać i zrozumieć przyczynę jego problemu z hazardem.

Do elementów terapii należą: praca nad zmianą sposobu myślenia, nauka relacji społecznych czy nauka metod radzenia sobie ze stresem bez konieczności oddawania się hazardowi. Nie zapomina się także o materialnej stronie nałogu – bardzo pomocne jest chociażby wspólne opracowanie przez terapeutę i chorego planu spłaty zadłużenia. Istotne w terapii są m.in.:

  • spotkania grupowe połączone z opowiadaniem własnych historii (Wspólnota Anonimowych Hazardzistów),
  • nauka technik relaksacyjnych,
  • ćwiczenia na pamięć i koncentrację (mózg uzależnionego jest zniszczony latami skoków emocjonalnych i hormonalnych przy grach),
  • prowadzenie dziennika (zapisywanie swoich stanów emocjonalnych).

Jeśli chora osoba ma także problem z innymi nałogami (np. z alkoholem), konieczne może się okazać umieszczenie jej w szpitalu psychiatrycznym.

W celu utrwalenia pozytywnych zmian, już po zakończeniu podstawowego programu leczenia stacjonarnego, zaleca się kontynuowanie terapii w warunkach ambulatoryjnych (w poradni) lub poprzez realizację Programu 12 Kroków w ramach Wspólnoty Anonimowych Hazardzistów. Ponieważ zdania co do tego, czy uzależnienie od hazardu jest możliwe do całkowitego wyleczenia, są podzielone, dodatkowymi zaleceniami są m.in. noszenie przy sobie odliczonej ilości gotówki przeznaczonej na konkretne zakupy czy unikanie miejsc, w których można w coś zagrać. Niezwykle istotne jest przy tym wsparcie osób bliskich.

Źródlła:

1. Coraz więcej uzależnionych od hazardu”, https://www.mp.pl/poz/psychiatria/aktualnosci/161904,coraz-wiecej-uzaleznionych-od-hazardu, data dostępu: 27.04.2018
2. Woronowicz B.T., „Hazard patologiczny”, https://psychiatria.mp.pl/uzaleznienia/71343,hazard-patologiczny, data dostępu: 27.04.2018

Poprzedni artykuł

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *