'
Objawy chorób Pomoc psychologiczna

Ból głowy wywołany stresem – profilaktyka

Stres to zjawisko, które towarzyszy nam niemal codziennie. Długotrwała ekspozycja na jego działanie może jednak prowadzić do negatywnych konsekwencji. Jedną z nich może być ból głowy. Sposoby walki ze stresem to szeroki wachlarz możliwości, które pozwalają zachować zdrowie psychiczne, uniknąć bólów głowy i sytuacji stresowych.

sytuacje stresowe

Co to jest stres?

Badacze stresu zauważają, że może być on wyznacznikiem kondycji zdrowotnej organizmu, ponieważ jest ciągle obecny w naszym życiu. Każda zmiana reakcji na niego, może świadczyć o zmianach w naszym życiu. Stres jest bowiem określany jako reakcja organizmu na uwarunkowania środowiskowe i społeczne, w jakich żyje człowiek[1].

Choć mówiąc o stresie, mamy najczęściej na myśli jego negatywną postać, to warto zaznaczyć, że z natury jest zjawiskiem całkowicie neutralnym. To, jaki charakter mu nadamy, w całości zależy od nas, naszych doświadczeń życiowych, poziomu odporności psychicznej oraz stanu zdrowia[2].

Badacze zajmujący się znaczeniem stresu w naszym życiu dostrzegają, że ma on dwojaką postać. Może być to stres pozytywny, który motywuje nas do działania, pozwala wykazać się umiejętnościami i wiedzą, sprawia, że jesteśmy bardziej kreatywni i wydajni, ale może również występować w postaci stresu negatywnego.

Wówczas poddajemy w wątpliwość nasze zdolności, wiedzę, kompetencje, jesteśmy przekonani o tym, że nie potrafimy podołać zadaniom i to przeraża nas jeszcze bardziej[1]. Zainteresowanie stresem wzrasta i coraz większy dostrzega się jego wpływ na psychikę ludzką – świadczy o tym zainteresowanie stresem ze strony ONZ, które nazywa tę przypadłość „światową epidemią XX wieku”[3].

Jak stres wpływa na nasze życie?

Stres to reakcja organizmu na bodźce zewnętrze. Ta reakcja może przejawiać się na poziomie fizycznym, psychologicznym, a także na poziomie zachowań. Fizycznie stres przejawia się poszerzeniem źrenic, przyśpieszoną akcja serca, pobudzeniem organizmu do wytwarzania większej ilości adrenaliny, pobudzeniem perystaltyki jelit[4].

Stres oddziałuje również na naszą psychikę powodując lęk, niepokój, rozdrażnienie, impulsywność, wrogość do otoczenia, poczucie izolacji i dążenie do niej, problemy z pamięcią i koncentracją[4]. Stres znacząco wpływa również na zachowanie człowieka – może przejawiać się wzmożoną konsumpcją używek, negatywnymi nawykami żywieniowymi, zakłóceniami snu[4]. Umiejętność radzenia sobie ze stresem jest zatem kluczową kwestią w zachowaniu zdrowia psychicznego.

Objawem stresu jest również ból głowy. Choć wydawać by się mogło, że ból głowy to zjawisko, które można przypisać wielu dolegliwościom organizmu, to z całą pewnością stres jest jednym z najczęściej występujących bodźców powstania bólów głowy, w tym również przewlekłych. Ból głowy może być bowiem somatycznym przejawem trudności, które powstają w wyniku nadmiernego obciążenia psychicznego, które jest właśnie utożsamiane ze stresem[5]. Ciekawostką jest jednak, że ból głowy może być jednocześnie objawem długotrwałego stresu, jak również bodźcem wywołującym stres[5].

Sposoby walki ze stresem

Walka ze stresem jest bardzo ważna, ponieważ uczy, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach. Istnieje kilka skutecznych sposobów redukcji stresu, które umożliwiają skuteczną walkę ze stresem. Oto kilka z nich[6]:

  • dbanie o kontakty społeczne – chodzi tu o dostarczanie wsparcia ze strony społeczeństwa, świadomość, że istnieją osoby gotowe pomóc, doradzić; należy unikać izolowania się od innych ludzi;
  • odpowiednia ilość snu – dorosły człowiek, w zależności od wieku i aktywności życiowych, potrzebuje średnio około 7-8 godzin snu na dobę; ta kwestia jest bardzo zindywidualizowana, więc najlepiej obserwować reakcje organizmu;
  • podnoszenie własnych kompetencji – rozwój osobisty jest bardzo ważny; wzmacnia pewność siebie, poprawia efektywność działania i myślenia, dostarcza odpowiednich narzędzi do radzenia sobie z trudnościami;
  • pozytywne myślenie – ważne jest nastawienie na dostrzeganie pozytywnych stron problemów, na widzenie dobrych cech u siebie i innych ludzi;
  • realistyczne podejście do trudności – wiąże się to z analizą problemów; należy poznać ich przyczyny i opracować sposób na rozwiązanie trudności;
  • unikanie przemęczenia – chodzi tu nie tylko o przemęczenie fizyczne, ale również o przemęczenie psychiczne; należy zatem dążyć do zachowania równowagi między życiem zawodowym a osobistym; w swoim grafiku tygodniowych obowiązków należy koniecznie wyznaczać czas na regenerację sił, na relaks i rozwijanie osobistych zainteresowań.

Stres można opanować. Wystarczy uświadomić sobie, jak negatywnie wpływa na nasze życie i rozpocząć jego redukcję.

Źródła:

1. Łodzińska J. Stres zawodowy narastającym zjawiskiem społecznym. Seminare. 2010;28:125-128 2. Gólcz M. Stres w pracy. Poradnik dla pracownik., Państwowa Inspekcja Pracy Warszawa 2015; s. 2-8 3. Jabłkowska K, Borkowska A. Ocena nasilenia stresu w pracy a cechy zespołu wypalenia zawodowego u menadżerów. Medycyna Pracy. 2005;56(6):439-444 4. Waszkowska M, Potocka A, Wojtaszczyk P. Miejsce pracy na miarę oczekiwań. Poradnik dla pracowników socjalnych. Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera Łódź 2010; s. 18-22 5. Waś A, Tucholska S. Napięciowe bóle głowy – aspekty psychologiczne. Praca Poglądowa. 2011;20(41):115-119 6. Stańczyk M. Pokonać stres zawodowy. Życie Szkoły. 2013;10:34-36