wpisz szukaną frazę

Rak szyjki macicy
Leczenie nowotworów Objawy chorób

Rak szyjki macicy

Share

Objawy raka szyjki macicy zwykle pojawiają się wówczas, gdy choroba ma już zaawansowaną postać. W początkowej fazie kobiety nie są więc świadome, że złośliwy nowotwór atakuje ich organizm.

Regularne badania profilaktyczne umożliwiają jednak wczesne wykrycie niebezpiecznych zmian[1]. Oto kilka faktów na temat raka szyjki macicy, które powinna znać każda kobieta.

Czym jest rak szyjki macicy?

Rak szyjki macicy jest częstym nowotworem złośliwym u kobiet, który rozwija się zwykle w tarczy części pochwowej szyjki macicy. Rak powstaje w tak zwanej „strefie transformacji”, czyli granicy między dwoma typami nabłonków: gruczołowym i płaskim[1]. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia rak szyjki macicy:

  • jest czwarty na liście najczęstszych rodzajów raka u kobiet,
  • w roku 2018 odnotowano 570 tysięcy nowych przypadków,
  • jest możliwy do uniknięcia dzięki szczepionkom i regularnym badaniom profilaktycznym[2].

Rak szyjki macicy – przyczyny

Jak powstaje rak szyjki macicy? Mechanizmy rozwoju choroby nie są do końca poznane, jednak lekarze mają pewność, co mu sprzyja. W większości przypadków czynnikiem wywołującym procesy rakotwórcze jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) w obrębie komórek nabłonka szyjki macicy.

Do zakażenia, które nie wywołuje żadnych objawów, dochodzi drogą płciową, zarówno podczas stosunku, jak i innych form aktywności seksualnej, na przykład współdzielenia gadżetów erotycznych[1][3].

„Przetrwałe zakażenie HPV (human papillomavirus – ludzkim wirusem brodawczaka) jest najistotniejszym czynnikiem rozwoju RSM”[4].

Należy jednak podkreślić, że wirus HPV występuje dosyć powszechnie i nie u każdej zakażonej kobiety powoduje nowotwór. HPV jest bowiem grupą wirusów, w której skład wchodzi ponad 100 różnych typów.

Infekcje niektórymi z nich przebiegają bezobjawowo i ustępują bez specjalistycznego leczenia, inne powodują brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste). Potencjał rakotwórczy ma natomiast co najmniej 15 typów wirusa HPV.  Większość przypadków raka szyjki macicy powodują typy HPV 16 i HPV 18[3].

Czynniki ryzyka raka szyjki macicy

Odpowiedź na pytanie „skąd się bierze rak?” często jest bardzo złożona, bo w grę może wchodzić kilka czynników. Infekcje wirusem HPV są powszechne, a jednak tylko u części kobiet szyjka macicy zostaje zaatakowana przez nowotwór złośliwy. Dodatkowymi czynnikami ryzyka, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju raka, są:

  • duża liczba partnerów seksualnych – istnieje wówczas większe prawdopodobieństwo zakażenia rakotwórczym typem HPV (dodatkowe ryzyko stwarza również rozwiązły partner, który może przenieść wirusa od innej kobiety),
  • wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego,
  • zakażenie inną infekcją przenoszoną drogą płciową, na przykład chlamydiozą, rzeżączką, kiłą, wirusem HIV,
  • osłabiony system odpornościowy,
  • palenie papierosów – kobiety palące są podwójnie narażone na raka szyjki macicy w porównaniu do niepalących,
  • przyjmowanie pigułek antykoncepcyjnych dłużej niż przez 5 lat – związek antykoncepcji z rakiem szyjki macicy nie jest jednak do końca jasny,
  • urodzenie więcej niż pięciorga dzieci lub urodzenie dziecka w bardzo młodym wieku (poniżej 17. roku życia)[3][5].

Przyczyny raka szyjki macicy są więc dosyć złożone. Znając jednak czynniki ryzyka, można starać się uniknąć przynajmniej części z nich.

Rak szyjki macicy – objawy

Objawy nowotworu szyjki macicy na wczesnym stadium zwykle nie występują, a niebezpieczne zmiany może wykryć tylko badanie. Objawy raka szyjki macicy w zaawansowanym stadium mogą natomiast obejmować:

  • krwawienie z pochwy, które może występować po stosunku, między miesiączkami lub po menopauzie,
  • wydzielinę z pochwy (może być obfita i cuchnąca),
  • ból miednicy, pleców, nóg,
  • bolesne stosunki,
  • zmęczenie,
  • brak apetytu, utratę masy ciała[2][5].

Wszelkie objawy raka macicy należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem.

Badanie cytologiczne

Nawet jeżeli rak jest w początkowej fazie, można wykryć go przy pomocy cytologii szyjki macicy.  Badanie to można wykonać w trakcie rutynowej wizyty u ginekologa, trwa krótko, jest proste, bezbolesne i pomaga wykryć około 80% przypadków raka we wczesnym stadium[1].

Rak szyjki macicy – leczenie

Podejrzenie raka szyjki macicy wymaga wykonania badań diagnostycznych. W tym celu lekarz pobiera wycinek z podejrzanej tkanki. Oprócz tego konieczne jest badanie ginekologiczne, które pozwala określić stopień zaawansowania choroby.

Aby sprawdzić, czy rak spowodował przerzuty, wskazane jest RTG płuc oraz tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy. Standardem są też podstawowe badania krwi[1].

Stopnie zaawansowania raka szyjki macicy

Określenie w jakim stadium rozwoju znajduje się nowotwór złośliwy szyjki macicy, umożliwia lekarzom podjęcie decyzji o sposobie terapii.

Stadium zaawansowaniaCharakterystyka
Rak szyjki macicy 1. stopniaJest ściśle ograniczony do szyjki macicy
Rak szyjki macicy 2. stopniaRozrasta się poza szyjkę, ale nie nacieka ścian miednicy ani dolnej 1/3 pochwy
Rak szyjki macicy 3. stopniaNacieka ściany miednicy lub obecność wodonercza lub nieczynnej nerki
Rak szyjki macicy 4. stopniaWykracza poza miednicę mniejszą lub nacieka śluzówkę pęcherza moczowego/odbytnicy

Tabela: Stadia zaawansowania raka szyjki macicy wg Międzynarodowej Federacji Ginekologii i Położnictwa[4].

Metody leczenia raka szyjki macicy

Jeśli rak jest niewielki oraz ograniczony do szyjki macicy, wówczas wskazana jest operacja usunięcia szyjki macicy i węzłów chłonnych miednicy. Ta procedura daje szanse na naturalne zajście w ciążę. Często jednak konieczne jest wycięcie całej macicy i regionalnych węzłów chłonnych[1][6].

Bardziej zaawansowane i nieoperacyjne stadium raka wymaga radioterapii. Polega ona na niszczeniu komórek rakowych wiązkami promieniowania jonizującego. U niektórych pacjentek radioterapię stosuje się też uzupełniająco po operacji[1][6].

W niektórych przypadkach jako dodatek do radioterapii wykorzystywana jest chemioterapia (tzw. radiochemioterapia). Im wcześniejsze jest stadium, w którym rozpoczęte zostało leczenie, tym większe szanse na powrót do zdrowia[1].

Rak szyjki macicy – zapobieganie

Chociaż nie zawsze uniknięcie choroby jest możliwe, zapobieganie rakowi szyjki macicy może zredukować prawdopodobieństwo jego wystąpienia. Profilaktyka obejmuje:

  • regularne badania ginekologiczne oraz co 3 lata cytologiczne, oprócz tego stosowane są badania na nosicielstwo wirusa brodawczaka ludzkiego w nabłonku szyjki macicy – u kobiet, które systematycznie się badają, choroba jest zwykle wykrywana w stadium przedrakowym (rak przedinwazyjny szyjki macicy) lub we wczesnym stadium zaawansowania, co daje duże szanse na wyleczenie,
  • szczepienie przeciwko wirusowi HPV, które zmniejsza ryzyko zakażenia – szczepić się powinno dziewczęta, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia seksualnego, najlepiej do ukończenia 12. roku życia,
  • unikanie ryzykownych kontaktów seksualnych,
  • wolność od nałogu tytoniowego, dlatego, jeżeli palisz papierosy, masz kolejny powód, aby rozstać się z nałogiem[1][5].

Źródła:

  1. Blecharz P. Rak szyjki macicy. Link Data dostępu: 13.04.2019
  2. Cervical cancer. Link Data dostępu: 13.04.2019
  3. Cervical cancer. Link Data dostępu: 13.04.2019
  4. Jach R., Sznurkowski J.J., Bidziński M. et al. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczące diagnostyki i leczenia raka szyjki macicy. Curr Gynecol Oncol 2017, 15 (1): 24–33
  5. Cervical cancer. Link Data dostępu: 13.04.2019
  6. Treating Cervical Cancer. Link Data dostępu: 13.04.2019

ICD-10 – Klasyfikacja chorób

C53 Nowotwór złośliwy szyjki macicy

C53.0 Błona śluzowa kanału szyjki macicy

C53.1 Błona śluzowa zewnętrznej powierzchni szyjki macicy

C53.8 Zmiana przekraczająca granice jednego umiejscowienia w obrębie szyjki macicy

C53.9 Szyjka macicy, umiejscowienie nieokreślone

 

Zobacz także:

Dlaczego warto się badać? Wczesne wykrywanie nowotworów

Poprzedni artykuł
Następny artykuł

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!