wpisz szukaną frazę

Jod radioaktywny – czy jest się czego bać?
Leczenie i terapie Radioterapia

Jod radioaktywny – czy jest się czego bać?

Jod radioaktywny – czy jest się czego bać?
Podziel się

Terapia jodem radioaktywnym może budzić zrozumiałe obawy. Pacjenci obawiają się przede wszystkim długotrwałych skutków ubocznych – czy słusznie? Jak wygląda leczenie radiojodem i czy możliwe są powikłania?Jod radioaktywny – czy jest się czego bać?

Jod to pierwiastek niezbędny do funkcjonowania ludzkiego organizmu. Ten cenny mikroelement, występujący m.in. wodzie morskiej, rybach i owocach morza, służy do produkcji głównych hormonów tarczycy, czyli tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Jod radioaktywny, czyli izotopy promieniotwórcze 123I oraz 131I, jest natomiast stosowany w diagnostyce oraz leczeniu chorób tarczycy. Obawy przed stosowaniem radiojodu są zrozumiałe. Jod radioaktywny bywa głównie kojarzony z katastrofą elektrowni jądrowej w Czarnobylu z 1986 roku, podczas której do atmosfery dostały się ogromne ilości tego pierwiastka[1]. Nowoczesna diagnostyka jodem radioaktywnym jest jednak wysoce bezpieczna a ryzyko powikłań ograniczone do minimum

Do czego służy jod radioaktywny?

Jod radioaktywny jest stosowany do diagnostyki i leczenia uzupełniającego w przypadku chorych na nadczynność lub nowotwory tarczycy. Dla pacjentów z nadczynnością tarczycy terapia radiojodem może być alternatywą dla zabiegu chirurgicznego. Skuteczna terapia powinna zakończyć się zahamowaniem nadprodukcji hormonów.

Z kolei w przypadku osób, u których zdiagnozowano guzy tarczycy, jod radioaktywny jest niezbędny do dalszej diagnostyki i leczenia po operacji usunięcia części lub całości gruczołu. Po zakończeniu operacji konieczne jest precyzyjne wskazanie ognisk komórek nowotworowych, które „przetrwały” zabieg lub miejsc ewentualnych przerzutów nowotworu. W tym celu stosuje się scyntygrafię, czyli badanie obrazowe z wykorzystaniem radioizotopów (radioaktywny izotop I-131). Pacjent przyjmuje ściśle określoną dawkę pierwiastka, który zostaje wychwycony przez komórki tarczycy (o ile gruczoł nie został całkowicie usunięty) a w wybranych przypadkach także przez pozostałe w organizmie komórki nowotworu[1][3].

Jod radioaktywny – środki ostrożności

Terapia radiojodem odbywa się w warunkach szpitalnych, przy zastosowaniu wysokich środków ostrożności a pobyt w szpitalu wynosi minimum 4 dni. Ciąża to czynnik wykluczający tą metodę leczenia, natomiast kobiety karmiące nie mogą kontynuować karmienia piersią po ukończeniu terapii.  W przypadku leczenia nadczynności tarczycy, pacjent musi odstawić część przyjmowanych leków.

Chorzy, którzy są po operacji usunięcia nowotworu, na ok. 4-6 tygodni przed rozpoczęciem terapii muszą z kolei przerwać przyjmowanie hormonów tarczycy w celu podniesienia poziomu TSH (tyreotropina). Radioaktywny jod przyjmuje się na czczo pod postacią płynu lub tabletki[2][3].

Największa ilość pierwiastka jest wydalana w ciągu 48 godzin od zabiegu. Po tym okresie podstawowe środki ostrożności należy zachować przez okres ok. 2-3 tygodni. Zalecane jest m.in.:

  • codzienna kąpiel i spłukiwanie wanny po kąpieli,
  • częste mycie rąk ciepłą wodą,
  • ograniczenie kontaktów towarzyskich, szczególnie z dziećmi i kobietami w ciąży,
  • sypianie w oddzielnym łóżku.

Należy jednak podkreślić, że przebywanie w towarzystwie osoby, która została poddana terapii radiojodem, nie jest niebezpieczne dla domowników i otoczenia. Zagrożeniem nie jest też m.in. korzystanie z tych samych sprzętów[2].

Jod radioaktywny – skutki uboczne, powikłania

Przyjmowanie jodu – niezależnie od celu terapii – może wiązać się z krótkotrwałymi skutkami ubocznymi. Bezpośrednio po zakończeniu terapii mogą pojawić się takie objawy i dolegliwości jak np.: nudności, suchość jamy ustnej, ból żołądka, krótkotrwała utrata smaku, suchość oczu, niedrożność przewodów nosowych. Zdarza się też, że u pacjentów może pojawić się zapalenie ślinianek. Większość objawów ustępuje zazwyczaj po kilku dniach od zakończenia terapii a ewentualne skutki uboczne są przemijające. W przypadku kobiet, przynajmniej przez 6 miesięcy po zakończeniu terapii konieczne jest stosowanie antykoncepcji lub wstrzemięźliwości seksualnej[3].

Źródła:

1. Wysocki W. Nowotwory złośliwe tarczycy (rak tarczycy). https://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/162017,nowotwory-zlosliwe-tarczycy-rak-tarczycy Dostęp: 10.03.2018
2. Polskie Amazonki Ruch Społeczny. Motyle pod ochroną. Poradnik dla osób z rakiem tarczycy. http://www.ruchspoleczny.org.pl/upload/dokumenty/rtfolderonline.pdf Dostęp: 10.03.2018
3. Bulska M, Karwowski BT, Orszulak-Michalak D. Zastosowanie izotopów jodu w medycynie. Terapia chorób tarczycy. Farmacja Współczesna. 2014;7:62-71

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *