wpisz szukaną frazę

Guzki tarczycy. Co jest ich przyczyną, czym się objawiają i jak je leczyć?
Leczenie hormonalne

Guzki tarczycy. Co jest ich przyczyną, czym się objawiają i jak je leczyć?

Guzki tarczycy. Co jest ich przyczyną, czym się objawiają i jak je leczyć?
Podziel się

Choroba guzkowa tarczycy to istotne zagadnienie kliniczne, charakteryzujące się obecnością wyczuwalnych palpacyjnie guzków tarczycy. Jeśli towarzyszą jej dolegliwości typowe dla nadczynności tarczycy, podejrzewa się autonomiczną (czyli niezależną od czynności przysadki) czynność wydzielniczą „chorego” gruczołu. Objawy niedoczynności tarczycy natomiast wskazują na wariant guzkowy choroby Hashimoto[1][2].Guzki tarczycy. Co jest ich przyczyną, czym się objawiają i jak je leczyć?

Czynność tarczycy – gdy dojdzie do zaburzeń…

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, odpowiedzialnym za wytwarzanie i uwalnianie hormonów: trijodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4)[2].

Hormony tarczycy kontrolują czynność większości tkanek, niełatwo więc określić poszczególne efekty ich oddziaływania. W literaturze podkreśla się przede wszystkim ich wpływ na embriogenezę (są niezbędne do różnicowania i rozwoju szeregu tkanek), metabolizm i termogenezę (produkcję ciepła). Czynność tarczycy z kolei jest regulowana przez przysadkę mózgową (w wyniku uwalniania hormonu tyreotropowego (TSH), który pobudza tarczycę do produkcji hormonów).

Guzkami tarczycy nazywa się zmiany w budowie tego gruczołu, które mogą być wypełnione komórkami na skutek ich rozrostu (zmiany lite) lub płynem (torbiele). Pamiętajmy, że w warunkach prawidłowych miąższ tarczycy jest jednorodny[1][2].

Co istotne, za guzek uważa się zmianę wyczuwalną palpacyjnie (dotykowo) podczas badania fizykalnego. Natomiast zmiana widoczna w badaniu USG, ale niekoniecznie wyczuwalna palpacyjnie, to tzw. ognisko[2].

Zmiany guzkowe tarczycy – przyczyny i objawy

Patogeneza guzków w tarczycy nie została do końca poznana. Uważa się, że predyspozycje do przebudowy guzkowej mogą być warunkowane genetycznie. Wśród innych możliwych przyczyn powstawania guzków tarczycy wymienia się niedostateczną podaż jodu z dietą oraz chorobę Hashimoto, w której przebiegu mogą pojawiać się zmiany tego rodzaju[2].

Najczęściej guzki tarczycy należą do łagodnych zmian, które nie dają żadnych objawów i wymagają tylko obserwacji. Zwykle wykrywa się je przypadkowo podczas rutynowego badania lekarskiego lub badania ultrasonograficznego (USG)[1][2].

W przypadkach objawowych wyróżnia się objawy miejscowe (zależne głównie od wielkości zmian) oraz objawy wynikające z upośledzenia czynności wydzielniczej tarczycy[2].

Duże guzy mogą uciskać na przełyk lub tchawicę i wywoływać problemy z przełykaniem bądź oddychaniem. U niektórych pacjentów występuje ból tarczycy promieniujący do uszu; czasem pojawia się chrypka[2].

Gdy zmiany guzkowe podejmują autonomiczną czynność wydzielniczą i przyczyniają się do nadprodukcji hormonów tarczycy, rozwijają się objawy nadczynności tarczycy. Jeśli guzki towarzyszą chorobie Hashimoto, w obrazie klinicznym choroby dominują objawy niedoczynności tarczycy[1][2].

Guzki tarczycy: rozpoznanie, diagnostyka różnicowa i leczenie

W badaniu przedmiotowym palpacyjnie można wykryć obecność pojedynczej zmiany lub mnogich guzków tarczycy (niekiedy cała tarczyca ma budową guzkową)[2].

Rozpoznanie guzkowej choroby tarczycy wiąże się z koniecznością oceny czynności tarczycy oraz wykluczenia nowotworu złośliwego (głównie na podstawie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej celowanej). Pacjenta kieruje się na badania hormonalne – zleca się oznaczenie stężenia TSH we krwi. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, oznacza się stężenia wolnych hormonów tarczycy (FT4, FT3)[1][2].

W procesie diagnostycznym wykonuje się też USG i/lub scyntygrafię tarczycy[2].

Nie każdy guzek tarczycy wymaga terapii. Wskazaniem do leczenia są m.in. zaburzenia czynności tarczycy, obturacja (zwężenie) dróg oddechowych, a także podejrzenie złośliwego charakteru zmian[2].

Małe, nienowotworowe zmiany, które nie dają objawów, zwykle wymagają tylko obserwacji. Co 6-12 miesięcy wykonuje się USG tarczycy i oznacza stężenie TSH, czasem istnieją wskazania do wykonania biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (np. gdy dochodzi do powiększenia bądź zmiany charakteru guzka)[1][2].

W przypadkach wymagających postępowania terapeutycznego stosuje się farmakoterapię, leczenie jodem promieniotwórczym, leczenie operacyjne (głównie u pacjentów z guzkami złośliwymi lub podejrzeniem złośliwości zmian)[2].

Guzki tarczycy – częsty problem

Guzki tarczycy częściej stwierdza się u kobiet niż u mężczyzn, ryzyko ich powstania rośnie z wiekiem. Zmiany tego rodzaju są obecne u 5-9 proc. populacji ogólnej, na ogół jednak mają charakter łagodny. Na szczęście tylko 5 proc. guzków tarczycy ma charakter złośliwy[1][2].

Źródło:

1. Jastrzębska H. Choroba guzkowa tarczycy. https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1303,choroba-guzkowa-tarczycy Data dostępu: 21.06.2018
2. Miśkiewicz P. Guzki tarczycy. https://endokrynologia.mp.pl/choroby/77791,guzki-tarczycy Data dostępu: 21.06.2018

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *