wpisz szukaną frazę

Anafilaksja – objawy i pierwsza pomoc
Leczenie i terapie

Anafilaksja – objawy i pierwsza pomoc

Share

Anafilaksja, inaczej wstrząs anafilaktyczny, to silna, zagrażająca życiu reakcja alergiczna. Czynnikiem, który powoduje wystąpienie objawów anafilaksji, jest zazwyczaj uczulający pokarm, jednak czasami może być nim lek albo jad owada (osy, pszczoły), a zdarza się, że w grę wchodzi czynnik niealergiczny i anafilaksja jest reakcją np. na zimno[1]. Przeczytaj jak rozpoznać anafilaksję i jak udzielić pierwszej pomocy.

Anafilaksja: objawy

Istnieją różne rodzaje reakcji alergicznych. Niektóre z nich są stosunkowo łagodne, inne – bardzo silne. Najgroźniejszym możliwym scenariuszem jest natomiast anafilaksja, która co roku dotyka 1-3% osób i nie zawsze udaje się znaleźć jej konkretną przyczynę – mówimy wówczas o anafilaksji idiopatycznej[1].

Objawy wstrząsu anafilaktycznego w większości przypadków występują dosyć szybko po kontakcie a alergenem i mogą dawać nawroty. Są również sytuacje, gdy atak jest poprzedzony pojawieniem się „łagodnych” objawów alergii: pokrzywką na skórze, cieknącym nosem albo „dziwnym” samopoczuciem i niepokojem. Te łagodne dolegliwości mogą jednak szybko przerodzić się w uogólnioną reakcję[2].

Spektrum możliwych objawów obejmuje natomiast:

  • uczucie braku powietrza,
  • chrypkę,
  • nudności, wymioty, ból brzucha, biegunkę,
  • bladą, zimną i spoconą skórę,
  • zawroty głowy,
  • silne osłabienie,
  • bełkotliwą mowę,
  • omdlenie,
  • przyspieszoną akcję serca,
  • spadek ciśnienia,
  • obrzęk tkanek (widoczny po twarzy, oczach, języku, ustach), w tym gardła, co skutkuje duszeniem się,
  • w skrajnych przypadkach: zatrzymanie akcji serca[1][2][3].

Niektóre osoby są bardziej narażone na ciężki wstrząs anafilaktyczny i jego powikłania. Dotyczy to zwłaszcza uczulonych na orzeszki ziemne oraz cierpiących z powodu schorzeń układu oddechowego (zwłaszcza źle leczonej astmy) lub układu krążenia[1].

Anafilaksja: pierwsza pomoc

Anafilaksja u dzieci i dorosłych zawsze wymaga szybkiej reakcji. Odpowiednio wczesne udzielenie pierwszej pomocy ratuje życie, dlatego zarówno chorzy narażeni na wstrząs, jak i ich bliscy, powinni być w tej kwestii przeszkoleni. Jak więc należy postępować? Podążaj za tymi wskazówkami:

  1. Jeżeli to możliwe, usuń źródło alergenu (np. żądło).
  2. Podaj choremu domięśniowo adrenalinę (w udo), chory może ją też podać sobie sam, jeżeli jest w stanie to zrobić.
    • Adrenalina w anafilaksji działa obkurczająco na naczynia krwionośne, co skutkuje wzrostem ciśnienia, zmniejszeniem obrzęku tkanek oraz zahamowaniem wydzielania substancji zapalnych z komórek tucznych, czyli cofa skutki wstrząsu.
    • Gdy lekarz przepisał wcześniej lek antyhistaminowy, chory powinien go przyjąć (nie można jednak podawać żadnych tabletek osobie nieprzytomnej).
  3. Po podaniu adrenaliny zadzwoń po pogotowie.
  4. W przypadku braku adrenaliny pod ręką zadzwoń po pogotowie natychmiast po zauważeniu objawów wstrząsu.
  5. Do przyjazdu pogotowia chory powinien leżeć, najlepiej z uniesionymi nogami. Poluzuj zbyt ciasne ubrania (np. pasek do spodni, krawat) i okryj podopiecznego kocem. Nie podkładaj natomiast poduszki pod jego głowę, gdyż to może utrudnić oddychanie.
  6. Nie podawaj choremu nic do picia.
  7. Jeśli chory wymiotuje lub krwawi z ust, ułóż go na boku, aby zapobiec zakrztuszeniu.
  8. Jeżeli zauważysz zatrzymanie oddechu lub krążenia, rozpocznij masaż serca.
  9. Nawet, jeśli stan chorego ulegnie poprawie, obserwuj go i oczekuj na pogotowie, bo anafilaksja może dawać nawroty[1][4].

Zawsze po przebyciu wstrząsu, nawet łagodnego, konieczna jest obserwacja pacjenta w szpitalu.

Jak uniknąć wstrząsu anafilaktycznego?

Kluczowe jest ustalenie jego przyczyny, bo jedynym sposobem na uniknięcie anafilaksji w przyszłości jest brak kontaktu z alergenem. Ponadto chory powinien zawsze mieć przy sobie tzw. ampułkostrzykawkę z adrenaliną na wypadek, gdyby pojawiły się u niego objawy wstrząsu, a także informację o tym, że jest alergikiem (w formie bransoletki lub identyfikatora medycznego)[1][4].

Źródła:

  1. Świerczyńska-Krępa M. Wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja). Link Data dostępu: 30.04.2019
  2. https://acaai.org/allergies/anaphylaxis Data dostępu: 30.04.2019
  3. https://medlineplus.gov/ency/article/000844.htm Data dostępu: 30.04.2019
  4. https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-anaphylaxis/basics/art-20056608 Data dostępu: 30.04.2019

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!