Klirens kreatyniny

Na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować?

© Depositphotos.com

Co to jest klirens kreatyniny?

Klirens kreatyniny to badanie laboratoryjne mające na celu ocenić funkcjonowanie nerek. Kreatynina jest jednym z białek organizmu, które powstają w wyniku procesów metabolicznych, głównie przemian komórek mięśni szkieletowych. Kreatynina nie ulega zwrotnemu wchłanianiu w cewkach nerkowych, jest tylko przesączana, co sprawia, że staje się ona bardzo dobrym wskaźnikiem ewentualnych zaburzeń filtracji nerek.

Jakie są wskazania do oznaczenia klirensu kreatyniny?

Oznaczenie poziomu kreatyniny w surowicy krwi pacjenta wykonuje się, kiedy zachodzi podejrzenie przewlekłej choroby nerek, a także w czasie rutynowych badań profilaktycznych, mających na celu ocenić funkcje fizjologiczne organizmu. Ocena zaburzeń filtracji nerek konieczna jest także przed wykonaniem badań obrazowych (jak na przykład tomografia komputerowa), które wymagają podania kontrastu dożylnego. Prawidłowa praca nerek oraz wykluczenie zaburzeń klirensu kreatyniny jest niezbędne, aby podany kontrast mógł być skutecznie wydalony przez organizm chorego. Niektóre leki stosowane w farmakoterapii również mogą wymagać oznaczenia poziomu kreatyniny, przed ich włączeniem.

Jak przebiega badanie klirensu kreatyniny?

Zwykle oznacza się poziom kreatyniny w surowicy krwi. Badanie to polega na pobraniu od pacjenta próbki krwi żylnej i przekazaniu jej do właściwego laboratorium. Uzupełniającym badaniem służącym również do oceny filtracji nerkowej jest oznaczenie poziomu kreatyniny w próbce moczu pobranej od pacjenta lub w dobowej zbiórce moczu. Oznaczenia wykonuje się w rutynowy sposób w zautomatyzowanych analizatorach, w których wykorzystuje się reakcję barwną kreatyniny z kwasem pikrynowym lub reakcje enzymatyczne.

Jak przygotować się do badania klirensu kreatyniny?

Pacjent powinien być w trakcie badania na czczo (nie spożywać posiłków na 12 godzin przed badaniem, można pić wodę), a także wskazane jest unikanie intensywnego wysiłku fizycznego, ze względu na możliwość podwyższenia poziomu kreatyniny (rozpad komórek mięśniowych).

Interpretacja wyniku badania klirensu kreatyniny

Na podstawie oznaczenia poziomu kreatyniny możliwa jest ocena tak zwanego przesączania kłębuszkowego (eGFR – z ang. estimated glomerular filtration rate – szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej), który to wskaźnik uwzględnia normy kreatyniny oraz wiek, wagę i płeć pacjenta. Do wyliczenia tego wskaźnika służą dostępne powszechnie kalkulatory. Samo stężenie kreatyniny może być badaniem niewystarczającym u chorych starszych lub wyniszczonych, u których poziom kreatyniny jest zwykle niski, natomiast zaburzenia filtracji nerek – częste.

Prawidłowy poziom kreatyniny w surowicy krwi wynosi 0,6-1,3 mg/dl1. Podwyższenie poziomu kreatyniny jest dowodem pogorszenia filtracji nerkowej (niewydolności ostrej bądź przewlekłej), jednak do wzrostu tego wskaźnika dochodzi dopiero wówczas, kiedy nieczynna jest połowa miąższu nerkowego. Obniżenie poziomu kreatyniny (nawet pomimo zaburzeń filtracji nerek) może występować u osób starszych, z małą masą mięśniową oraz niedożywionych. Przeciwnie – podwyższenie poziomu kreatyniny zdarza się u pacjentów z dużą masą mięśniową, rzadko jednak przekracza górną granicę normy, o ile nie towarzyszy jej zaburzenie filtracji nerek.

Wykrycie zaburzeń filtracji nerek pod postacią podwyższonego poziomu kreatyniny wymaga konsultacji lekarskiej i leczenia zmierzającego do obniżenia wartości tego białka w surowicy krwi.

http://nefrologia.mp.pl
1. Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2014, pod red. A. Szczeklika, Medycyna Praktyczna,

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze