Katar alergiczny

Jak prawidłowo go rozpoznać?

© Depositphotos.com

Katar alergiczny to zapalenie błon śluzowych nosa i zatok, spowodowane kontaktem z alergenami wziewnymi, które mogą występować w formie przewlekłej lub okresowej. Sporym problemem – zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy – jest odróżnienie kataru alergicznego od kataru wywołanego infekcją bakteryjną lub wirusową. Warto zatem wiedzieć, jak rozpoznać katar alergiczny i jakie badania mogą w tym pomóc (1).
 
Alergie górnych dróg oddechowych to problem, z którym boryka się około 20% populacji. W zdecydowanej większości przypadków objawiają się one katarem alergicznym, czy stanem zapalnym błon śluzowych nosa i zatok, spowodowanym reakcją układu odpornościowego organizmu na kontakt z określonym alergenem wziewnym. Badania naukowe dowiodły, że katar alergiczny – choć z pozoru niegroźny – bardzo obniża jakość życia pacjentów. Porównuje się go nawet do astmy oskrzelowej o średnim stopniu zaawansowania (1).
 
Katar alergiczny – klasyfikacja
 
Katar alergiczny klasyfikuje się ze względu na czas jego trwania oraz nasilenie towarzyszących mu objawów (2):

     
    – katar alergiczny przewlekły – zwany również całorocznym alergicznym nieżytem nosa lub katarem alergicznym całorocznym, najczęściej bywa spowodowany alergią na kurz domowy, roztocza czy sierść zwierząt,
    – katar alergiczny okresowy – określany też mianem kataru siennego lub pyłkowicy, wywoływany jest alergią na pyłki roślin (traw, chwastów, drzew), powtarza się co roku w czasie odpowiadającym kwitnieniu danej rośliny.
     
    Każdy rodzaj kataru alergicznego – w zależności od nasilenia objawów – może przyjmować postać łagodną, umiarkowaną lub ciężką (2).
     
    Katar alergiczny – objawy
     
    U niektórych pacjentów spore kłopoty może sprawiać diagnostyka kataru alergicznego, a dokładniej – odróżnienie go od nieżytu spowodowanego infekcją wirusową lub bakteryjną. Kluczowe staje się wówczas wyodrębnienie objawów kataru alergicznego, do których zaliczają się: (3)

       
      – kichanie o co najmniej średnim nasileniu,

      – obecność wodnistej wydzieliny (kolor kataru alergicznego ma duże znaczenie: przy alergii wydzielina jest przezroczysta i wodnista, zaś w przypadku infekcji wirusowych lub bakteryjnych przyjmuje barwę żółtą lub zielonkawą),

      – świąd nosa,

      – zaczerwienienie, swędzenie i łzawienie oczu,

      – kłopoty z normalną, codzienną aktywnością.
       
      W przypadku kataru alergicznego objawy te występują przez co najmniej 5 miesięcy w roku, zazwyczaj w okresie wiosenno-letnim (choć nie jest to regułą) (3).
       
      Jak rozpoznać katar alergiczny? Czasem potrzebne są badania
       
      Aby jednoznacznie zdiagnozować katar alergiczny, niekiedy potrzebne są dodatkowe badania, zarówno fizykalne, jak i laboratoryjne. W pierwszej kolejności lekarz może zwrócić uwagę na charakterystyczne gesty pacjenta (pocieranie nosa dłonią) oraz wygląd jego twarzy (bruzda w poprzek nosa, cienie i worki pod oczami, zaczerwienienie spojówek). Następną możliwością jest przeprowadzenie endoskopii jam nosowych. Badanie to polega na wprowadzeniu do nosa cienkiej rurki zakończonej miniaturową kamerą i obserwacji błon śluzowych – w przypadku alergików jest ona obrzęknięta i ma charakterystyczny bladosiny kolor (4).
       
      Jeśli procedury te nie dają jednoznacznych wyników, kolejnym krokiem są typowe badania w kierunku alergii. Często spotykaną metodą diagnostyczną jest tzw. terapia próbna, czyli podanie pacjentowi donosowo leków przeciwhistaminowych lub kortykosteroidów. Jeśli po ich przyjęciu objawy ustąpią, mamy do czynienia z katarem alergicznym. W dalszej kolejności u pacjenta można przeprowadzić punktowe testy skórne (ocena reakcji skóry na kontakt z danym alergenem), pomiar stężenia przeciwciał IgE w surowicy (przeznaczone głównie dla pacjentów z rozległymi zmianami skórnymi i małych dzieci), a także donosową próbę prowokacyjną (podanie ściśle określonej dawki alergenu bezpośrednio do nosa oraz obserwacja objawów) (4).
       
      Katar alergiczny – choć to schorzenie uciążliwe i podstępne – można z powodzeniem diagnozować i leczyć. Dużą poprawę przynosi unikanie danego alergenu, skuteczne są również metody farmakologiczne czy tzw. odczulanie, polegające na podawaniu stopniowo rosnących dawek alergenu w celu zwiększenia tolerancji organizmu na jego obecność. Nie warto więc zwlekać z kompleksową diagnostyką!
       
      1. Słowińska A. Alergie układu oddechowego – katar sienny. Standardy leczenia, leczenie komplementarne. Medycyna Rodzinna. 2003;2:77-84.

      2. Świerczyńska-Krępa M. Alergiczny nieżyt nosa. Dostęp online: http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa Data dostępu: 15.02.2017 r.

      3. Twarduś K, Lis G. Alergiczny i niealergiczny nieżyt nosa u dzieci: porównanie objawów klinicznych i składu cytogramu nosa. Alergia Astma Immunologia. 2010;15(1):45.

      4. Brzoznowski W. Standardy diagnostyczne i terapeutyczne alergicznego nieżytu nosa. Forum Medycyny Rodzinnej. 2009;3(3):175.

      Oceń artykuł:

      Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

      Komentarze
      • Specter

        Są dwa rodzaje kataru alergicznego tak jak piszecie przewlekłe i okresowe i dzięki Bogu ja mam tylko okresowy, a tym, którzy mają przewlekły… wielkie współczucia 🙁

        • Ada Kos

          Moja siostra ma to przewlekłe i naprawdę nikomu nie życzę czegoś takiego. Cały czas ma katar, była już kilka razy u lekarza żeby coś poradził i coś tam ma mieć robione no ale czy pomoże to nie wiadomo