Psychiatria i psychologia

Jak być optymistą i myśleć pozytywnie?

18 maja 2018

Jak być optymistą i myśleć pozytywnie?

 Optymizm – zbędny czy niezbędny w codziennym życiu? Czym optymizm różni się od „myślenia życzeniowego”? I dlaczego – mimo wszystko – warto uczyć się pozytywnego myślenia?

Czym jest optymizm?

Pozytywne myślenie, pozytywne nastawienie, równowaga emocjonalna – optymizm ma wiele definicji, różniących się nieznacznymi szczegółami. Ogólnie ujmując, optymizm można rozumieć jako celowy, selektywny odbiór rzeczywistości, skupiający się na jej pozytywnych cechach3. Pozytywne podejście do życia łączy się ze świadomością własnej sprawczości. Optymizmu nie należy mylić jednak z tzw. „myśleniem życzeniowym”. Pozytywne nastawienie nie jest jednoznaczne z założeniem, że warunki muszą obrócić się zawsze na naszą korzyść. W takim rozumieniu „myślenie życzeniowe” odbiera się raczej jako potencjalnie szkodliwe dla psychiki.

Dobroczynne skutki pozytywnego myślenia

Świadome, optymistyczne podejście do życia może mieć bezpośredni wpływ na jego jakość. Pesymistom przypisuje się miano „wrażliwych”, ale to optymiści – co potwierdzają opinie psychologów – są uważani za bardziej uważnych. Uważność to nie tylko umiejętność życia „tu i teraz”. Przyjmuje się, że w przeciwieństwie do pesymistów, optymiści żyją bardziej świadomie, co pozwala im m.in. na1:

  • lepsze hierarchizowanie wartości i potencjalnych zagrożeń,
  • szybsze dostosowanie się do zmieniających się warunków,
  • większą kreatywność w rozwiązywaniu problemów,
  • łatwiejsze radzenie sobie ze stresem,
  • szybsze wychodzenie z traum i urazów,
  • szybsze akceptowanie wydarzeń i czynników, których nie można zmienić.

W przypadku optymistów często mówi się o zjawisku tzw. „samosprawdzającej się przepowiedni”2. Pozytywne nastawienie i skupienie uwagi na możliwościach (zamiast potencjalnych zagrożeń) pomagają w pełniejszej koncentracji. Pełne skupienie, połączone z aktywnym, otwartym podejściem do problemu, to prosta droga do sukcesu.

Pozytywne nastawienie a zdrowie

Powszechnie znanym faktem jest związek pomiędzy optymizmem a stanem zdrowia. Pozytywne myślenie to prosta droga do większej, psychicznej odporności na stres. Niższy poziom stresu objawia się zbilansowanym poziomem hormonów (głównie kortyzolu i adrenaliny), z czym wiąże się1:

  • zmniejszenie ryzyka zawału serca,
  • niższe ciśnienie krwi,
  • utrzymywanie naturalnej odporności organizmu,
  • większa tolerancja bólu.

W kontekście „sprawczości” optymizmu warto też wspomnieć o tzw. „efekcie placebo”. Liczne badania naukowe dowiodły, że pozytywne nastawienie (niezależnie od typu choroby) może mieć wpływ na przyspieszenie procesu leczenia i szybszy powrót do sprawności.

Jak nauczyć się optymizmu?

Nauka optymizmu nie jest rzeczą prostą, ale – przy wytrwałości i odrobinie dobrych chęci – można ją wdrożyć w nasze codzienne życie. W oswajaniu umysłu z pozytywnym myśleniem może pomóc:

  • racjonalizacja i zachowanie zdrowego dystansu – czyli podejmowanie prób rzeczowego rozeznania i wyjaśnienia czynników, które negatywnie wpływają na nasze życie; pomocne szczególnie w przypadku osób ze skłonnościami do pesymizmu i zachowań neurotycznych,
  • zmiana nawyków myśleniowych – na początek warto uświadomić sobie, które z naszych, potencjalnie szkodliwych myśli (i działań) są konsekwencją przyzwyczajeń i schematycznego myślenia,
  • afirmacje – czyli celebrowanie dobrych wydarzeń, spotkań, ludzi i zwykłych elementów codziennego życia,
  • dobry humor – ćwiczenie humorystycznej reakcji jako metody rozładowywania napięcia, szczególnie w sytuacjach stresogennych,
  • medytacja – regularne ćwiczenia uspokajają umysł, wyrównują oddech i pomagają w podtrzymywaniu pozytywnego nastawienia,
  • aktywność fizyczna – czyli naturalny sposób na podniesienie poziomu endorfin, zgodnie z zasadą „w zdrowym ciele, zdrowy duch”.

1. What Is Positive Thinking? https://www.webmd.com/mental-health/positive-thinking-overview#1  Dostęp: 22.04.2018
2. Aspinwall L, Richter L, Hoffman R. Understanding how optimism works: An examination of optimists adaptive moderation of belief and behavior [w:] Optimism & pessimism: Implications for theory, research, and practice. American Psychological Associations, Washington 2001, s. 217-238
3. Jasiński M. Pozytywne myślenie w rozwoju człowieka. Rocznik Teologii Katolickiej. 2016;15(1):7-13

(Odwiedzono: 6737 razy, w tym dzisiaj: 2)


Tagi: