HSG

Jak przebiega to badanie i jak się do niego przygotować?

© Depositphotos.com

Co to jest HSG?

HSG – inaczej histerosalpingografia, to jedno z podstawowych badań radiologicznych, które służy m.in. rozpoznaniu przyczyn niepłodności u kobiet. Jego celem jest zobrazowanie jamy macicy i jajowodów. Podczas HSG wprowadza się przez narządy rodne substancję cieniującą (tzw. kontrast) przy pomocy specjalnie spreparowanej strzykawki. Środek sukcesywnie wypełnia najpierw jamę macicy, potem jajowód, sięgając aż do jamy otrzewnej. Dzięki badaniu drożności jajowodów można rozpoznać zaburzenia i patologie w budowie macicy i jajowodów.

Wskazania do wykonania HSG

Jest to tzw. badanie pierwszego rzutu w rozpoznawaniu niedrożności jajowodów, która znacznie utrudnia zajście w ciążę, a nawet prowadzi do niepłodności. Metodę wykorzystuje się również w diagnostyce niewydolności szyjki macicy oraz gruźlicy narządów rodnych kobiety. Badanie HSG stosowane jest też w procesie leczenia niedrożności jajowodów – służy kontroli postępów terapii. Lekarz może zlecić badanie HSG, kiedy dąży do samego wykluczenia nieprawidłowości w budowie macicy. Czasem badanie stosuje się u pacjentek, które mają problemy w terminowym donoszeniu ciąży – wtedy podejrzewa się niewydolność szyjki macicy1, którą można rozpoznać przy pomocy badania na drożność jajowodów. Metody jednak nie zaleca się (ze względu na niską skuteczność diagnostyczną) w wykrywaniu patologii innych kategorii, jak endometrioza lub zrosty okołoprzydatkowe.

Jak się przygotować do HSG?

Najpopularniejsze pytanie dotyczące badania HSG brzmi: jak się przygotować do procedury?

W wieczór poprzedzający badanie jajowodów, należy spożyć lekką kolację, a następnego dnia – lekkie śniadanie. Rano nieodzowne będzie przeprowadzenie lewatywy. Na ok. 20 min. przed badaniem drożności jajników pacjentka otrzymuje czopek, stosowany doodbytniczo, w którym podaje się do organizmu środki silnie rozkurczowe.
Badanie na drożność jajowodów (HSG) powinno przeprowadzać się 10. dnia cyklu miesiączkowego (który liczony jest od 1. dnia, kiedy wystąpiło krwawienie). Metody nigdy nie stosuje się podczas trwania krwawienia menstruacyjnego – nie można liczyć na wyjątek nawet w sytuacji śladowych krwawień z ujścia zewnętrznego części pochwowej szyjki macicy. Czasem HSG wymaga ogólnego znieczulenia pacjentki.

Jak przebiega HSG?

Literatura fachowa precyzyjnie określa, na czym polega badanie drożności jajowodów. HSG przeprowadza się w pracowni rentgenowskiej, na specjalnym stole. Pacjentka kładzie się na jego brzegu w pozycji analogicznej jak podczas wizyty u ginekologa. Ciało przykrywa się prześcieradłem chirurgicznym i nakłada wzierniki pochwowe, które pozwalają zobaczyć ujście zewnętrzne szyjki macicy. Wprowadza się w jego wnętrze końcowy odcinek tzw. aparatu Schultza, za jego pośrednictwem dostarcza się do organizmu substancję kontrastową. Wszystko monitoruje się za pomocą specjalnego ekranu, który komunikuje się z urządzeniem rentgenowskim. Następnie wykonywane są kolejne zdjęcia. Pierwsza fotografia pojawia się w momencie, gdy zarysuje się kształt jamy macicy, druga – po zobrazowaniu światła jajowodów, gdy środek cieniujący wydostaje się do jamy brzusznej. Trzecie zdjęcie sporządza się, by zwizualizować kontrast w jamie brzusznej lub zobaczyć ewentualne zrosty okołojajowodowe. Liczba obrazów zależy od rodzaju choroby. Metoda na ogół nie jest bolesna – wyjątki stanowią pacjentki z ograniczoną drożnością jajowodów. Badanie może wówczas łączyć się z pewnym dyskomfortem (ze względu na wzrost ciśnienia preparatu kontrastowego).

Interpretacja wyników HSG

Wynik badania przekazuje się pacjentce przede wszystkim w formie specjalistycznego opisu, choć czasem dołącza się również klisze rentgenowskie. Jego interpretację należy powierzyć lekarzowi, który uwzględni pełny obraz kliniczny i indywidualne uwarunkowania organizmu.

Źródło ogólne:
Bogdan Pruszyński (red.), RadiologiaDiagnostyka obrazowa. Rtg, TK, MR i radioizotopy, Wyd. II unowocześnione, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, s. 283-332

1. Wiley Online Library, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1447-0756.2010.01304.x/abstract, dostęp: 12.03.2015

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Majka

    Miałam to badanie gdy długi czas nie mogłam zajść w ciąże. Na szczęście wykluczono bezpłodność, a teraz jestem szczęśliwą mamą.

  • Weraa

    U mnie niestety to badanie potwierdziło przypuszczenia lekarzy. 3 lata starań bez efektu..Przynajmniej dobrze, że już wiem co się dzieje.

  • Lulka

    Również miałam to badanie. Niestety należy ono do tych mniej przyjemnych. Miałam co prawda podane leki przeciwbólowe, ale i tak czuć było spory dyskomfort. Na szczęście okazało się, że mam drożne jajowody i nie żadnych problemów więc dalej czekam na dwie kreski na teście 😉