Gazometria

Na czym polega to badanie i kiedy się je wykonuje?

© Depositphotos.com

Co to jest gazometria?

Gazometria to typowe badanie diagnostyczne krwi, które wymaga zastosowania specjalistycznych narzędzi i procedur laboratoryjnych. Pozwala ono rozpoznać, a następnie kontrolować, szereg dysfunkcji w wymianach gazowych ustroju oraz zaburzenia naruszające równowagę kwasowo-zasadową (tzw. ph krwi). Metoda opiera się na pobraniu z organizmu pacjenta krwi tętniczej (a więc pochodzącej bezpośrednio z tętnicy). Nie zawsze jednak jest to możliwe – wówczas wykorzystuje się próbkę krwi włośniczkowej arterializowanej (uzyskaną przez nakłucie opuszka palca lub płatka ucha). Druga próbka może wiązać się z nieprawidłowym lub zafałszowanym wynikiem badania gazometrycznego. Istnieją specjalnie spreparowane do tych celów strzykawki heparynizowane, które po zakończeniu pobierania krwi trzeba hermetycznie zamknąć i zabezpieczyć, by płyn ustrojowy nie miał styczności z powietrzem. Gazometria krwi umożliwia weryfikację poziomu tlenu i dwutlenku węgla we krwi oraz ocenę stopnia ich prężności. Zwykle zleca się ją pacjentom, u których podejrzewa się choroby układu oddechowego. Metoda pozwala określić jednostkową wydolność oddechową organizmu, a ta z kolei daje sposobność rozpoznania niewydolności oddechowej i monitorowania postępów ewentualnej terapii. Badanie ph krwi stosowane bywa w charakterze pomocy doraźnej, ale w diagnostyce i leczeniu metodycznym również.

Wskazania do wykonania gazometrii

Wskazaniem do wykonania gazometrii zarówno u noworodka, jak i u osoby dorosłej, mogą być jakiekolwiek nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu lub zaburzone i niewyjaśnione stany kliniczne. Przede wszystkim zaleca się ją pacjentom, którzy wykazują problemy z wentylacją ustrojową, cierpią na choroby związane z częściową lub trwałą utratą świadomości oraz schorzenia układu oddechowego. Gazometrię krwi żylnej poleca się natomiast chorym z niewydolnością krążenia bądź nerek, cukrzycą oraz śpiączką.

Jak się przygotować do gazometrii?

Na ogół badanie nie wymaga specjalnych przygotowań. Jedynie pacjenci, którzy właśnie poddawani są tzw. terapii tlenowej, stanowią pewien wyjątek. Zaleca się im unikanie zmian poziomu stężenia tlenu we krwi na minimum 20 minut przed rozpoczęciem gazometrii. Wyniki badania wskażą mi.in poziom ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla – pCO2 (norma to: 35-45 mm Hg ; 4,7-6,0 kPa).

Jak przebiega gazometria?

Personel medyczny pobiera krew najczęściej z tętnicy promieniowej (zwykle wcześniej lekarz ocenia stan ukrwienia dłoni i dopiero przystępuje do wykonywania gazometrii). Skórę przed nakłuciem odkaża się w okolicach nadgarstka. Igłę wprowadza się w tętnicę – wówczas zabieg staje się dość bolesny. Sam proces wkłucia się w odpowiednie miejsce sprawia wiele trudności i nie u każdego pacjenta przebiega z sukcesem. Po badaniu należy przytrzymywać opatrunek (by nie dopuścić do powstania krwiaka).

Interpretacja wyników gazometrii

Po wykonaniu gazometrii normy zwykle podawane są obok indywidualnego wyniku pacjenta. Poziom pH krwi powinien mieścić się w przedziale między 7,35 a 7,45, ciśnienie cząstkowe może wynosić od 75 do 100 mmHg, wodorowęglany zaś – od 22 do 26 mmH. Gazometria pozwala również przeprowadzić pomiar saturacji. Normy obejmują nasycenie krwi tętniczej tlenem na poziomie od 94 do 100 proc.1 Należy jednak pamiętać, że właściwej i pełnej interpretacji wyników badań gazometrycznych dokonuje wyłącznie lekarz specjalista.

Źródło ogólne:
Andrzej Szczeklik (red.), Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005

1. Jeremiasz Tomaszewki, Diagnostyka laboratoryjna, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2001, s. 180-188

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Pingback: Gazometria – zaawansowane badanie krwi | VERONIQUE()

  • Truśka

    Ja choruje na cukrzycę i lekarka ostatnio wysłała mnie na takie badanie. Na szczęście okazało się wszystko w normie.

  • Aleksandra

    A czemu akurat przy cukrzycy? Ja robię tylko zwykłą morfologię i czasem krzywą cukrową. Zapytam lekarki może też powinnam zrobić.

  • inez

    Ja mam niewydolność krążenia, ale lekarz o niczym takim mi nie mówił. Chyba gdyby była potrzeba to raczej by zasugerował. Mimo wszystko też podpytam.

  • Lulka

    Ja
    mam niewydolność krążenia, ale lekarz o niczym takim mi nie mówił.
    Chyba gdyby była potrzeba to raczej by zasugerował. Mimo wszystko też
    podpytam.