Endoskopia

Kiedy należy je wykonać i jak się do niego przygotować?

© Depositphotos.com

Co to jest endoskopia?

Endoskopia to ogólny termin obejmujący całość zabiegów o charakterze diagnostycznym oraz leczniczym, które opierają się na badaniu wnętrza ciała pacjenta. Badanie wykorzystuje specjalistyczną aparaturę (endoskopy), za pomocą której doprowadza się niewielką kamerę i światło do przewodu pokarmowego, oddechowego oraz niektórych jam organizmu.

Badanie endoskopowe posługuje się profesjonalną sondą endoskopową, na którą składa się światłowód (w celu oświetlenia badanego obszaru), obrazowód (wysyła obraz z wnętrza organów) oraz tzw. kanał narzędziowy (jego zadanie polega na dostarczaniu właściwych narzędzi do pobierania materiału biologicznego oraz wykonania konkretnego zabiegu leczniczego).

Wskazania do wykonania endoskopii

Przesłanki do wykonania endoskopii pogrupowano w trzy podstawowe kategorie:1

  • diagnostyczna
  • lecznicza
  • kontrolna – wobec rozwoju i przebiegu choroby

Do pierwszej grupy zalicza się m.in. długotrwałą niestrawność oraz szereg niepokojących objawów natury ogólnej, jak nagły i nieuzasadniony spadek wagi, silne bóle brzucha (zwłaszcza w porach nocnych), krwawienia z przewodu pokarmowego, wyczerpanie i osłabienie organizmu czarne stolce i nawracające torsje (endoskopia jelita).
Badania endoskopowe przewodu pokarmowego służą również wyjaśnianiu przyczyn trudności i bólu podczas przełykania, dolegliwości w klatce piersiowej (niewiadomego pochodzenia) oraz niedokrwistości.

Drugi typ wskazań wiąże się już z leczeniem endoskopowym. Metoda umożliwia np. endoskopowe usuwanie polipów oraz terapię krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Endoskopię zaleca się również w zabiegach ostrzykiwania albo opaskowania żylaków przełyku, poszerzania zwężeń przewodu pokarmowego, kształtowania połączeń pomiędzy żołądkiem a tkanką skórną (tzw. gastrostomia) oraz podczas wprowadzania stentów. Za jej pomocą przeprowadza się też mukozektomię, czyli usuwanie błon śluzowych (w trakcie leczenia raka przełyku).

Zalecenia z kategorii kontrolnej obejmują weryfikację tkanek po wygojonych wrzodach żołądka (endoskopia żołądka), a także czasowe przeglądy po ciężkich przebiegach niektórych schorzeń układu pokarmowego, jak choroba refluksowa przełyku czy tzw. przełyk Barreta.

Jak się przygotować do endoskopii?

Endoskopia u dzieci, a także u osób dorosłych wymaga szczegółowych przygotowań. Przed badaniem lekarz może zażądać przeprowadzenia testów oceniających stopień krzepliwości krwi, wykluczających żółtaczkę zakaźną, rtg lub TK klatki piersiowej, a także EKG.

Badanie górnego odcinka dróg pokarmowych wymaga odstawienia pokarmów na 6 godzin przed wykonaniem zabiegu, a płynów – na 4 godziny przed.

Endoskopia jelita grubego zobowiązuje wprowadzić do jadłospisu już dwa dni przed lekkostrawną dietę, w dniu badania nie wolno przyjmować jakichkolwiek pokarmów. Można natomiast pić dowolną ilość płynów niegazowanych.
Każdy rodzaj badania endoskopowego wiąże się z długą i szczegółową listą wytycznych, z którymi należy się wcześniej zapoznać i dokładnie je wypełnić.

Jak przebiega endoskopia?

Przebieg i stosowane metody zmieniają się wraz z rodzajem badanego narządu, jednak największy kłopot zwykle pojawia się podczas badania endoskopowego jelita cienkiego, które jest długie i opatrzone słabym światłem. Kolonoskopia daje szansę obejrzeć tylko jego końcowy odcinek. Pozostały obszar badany bywa za pomocą tzw. endoskopii kapsułkowej. Kapsułkę z aparatem cyfrowym pacjent połyka, a miniaturowy sprzęt wykonuje szereg zdjęć i wysyła je do rejestratora. Bronchoskopia służy badaniu tchawicy i oskrzeli, umożliwia pobranie próbek biologicznych do dalszych badań. Najbardziej popularna – gastroskopia – bada górny odcinek dróg pokarmowych i również daje sposobność pobrania fragmentu tkanek.

Każdy narząd i związana z nim procedura endoskopowa ma swą specyfikę, którą wyjaśnia szczegółowo personel medyczny.

Interpretacja wyników endoskopii

Interpretacji wyników badań dokonuje lekarz specjalista na podstawie pełnego obrazu klinicznego.

Źródło ogólne: Irvin M Modlin, Mark Kidd, Kevin D Lye, From the Lumen to the Laparoscope, Archives of Surgery, 139/10, 2004 r.
1.  Medycyna Praktyczna, http://gastrologia.mp.pl/diagnostyka/show.html?id=51054/, dostęp: 11.03.2015

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze