Choroby i dolegliwości

Egzema na dłoniach - metody leczenia uczulenia skóry dłoni

13 marca 2018

Egzema na dłoniach - metody leczenia uczulenia skóry dłoni

Wyprysk, czyli egzema (z łac. eczema), należy do najczęściej występujących jednostek dermatologicznych. To powierzchniowy stan zapalny skóry, który może mieć podłoże alergiczne lub niealergiczne. Dla obrazu klinicznego choroby charakterystyczna jest obecność zmian grudkowych, ale występują też zmiany rumieniowe, pęcherzyki, nadżerki; czasem dochodzi do pogrubienia naskórka i jego patologicznego złuszczania. Objawom zwykle towarzyszy świąd i pieczenie skóry. (1)

Wyprysk (egzema) u dzieci

Wyprysk (egzema) wiąże się najczęściej z obecnością zmian o charakterze grudkowym, które mogą występować m.in. na skórze dłoni dłoniach. W przebiegu choroby stan zapalny zajmuje naskórek i skórę właściwą. (1)
Do najpowszechniejszych postaci wyprysku u dzieci należy alergiczny wyprysk kontaktowy (lub alergiczne kontaktowe zapalenie skóry). W ten sposób określa się nabyty odczyn zapalny skóry (o podłożu alergicznym), dla którego charakterystyczna jest opóźniona reakcja obronna organizmu (rozwijająca się po upływie 24-48 godzin od kontaktu z czynnikiem uczulającym). W wyzwalaniu reakcji typu opóźnionego uczestniczą limfocyty T, wyposażone w tzw. pamięć immunologiczną, umożliwiającą przechowywanie (przez pewien czas) informacji o rozpoznanym antygenie. (1)
Najczęstsze alergeny kontaktowe i substancje podrażniające skórę
Do najczęstszych alergenów kontaktowych u małych pacjentów zalicza się m.in.:

  • nikiel (metal),
  • neomycynę (antybiotyk),
  • lanolinę (składnik kosmetyków),
  • balsam peruwiański (substancję zapachową),
  • mertiolat (konserwant w kroplach do oczu, szczepionkach). (1)

U dorosłych częściej stwierdza się inną postać wyprysku – kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, powodowane przez drażniący wpływ substancji zewnętrznych na skórę, w tym detergentów, rozpuszczalników, kwasów i zasad. (1)

Jak objawia się egzema skóry dłoni?

Z alergicznym wypryskiem kontaktowym wiążą się różnorodne zmiany skórne; najbardziej charakterystycznym wykwitem jest jednak grudka, która z czasem przyjmuje postać pęcherzyka. Pęcherzyk przekształca się w sączącą nadżerkę, która ma tendencje do wytwarzania strupów. Zmiany (na rumieniowym podłożu) są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry. W niektórych przypadkach zlewają się w rozległe ogniska. Często towarzyszy im silny świąd. Proces gojenia przebiega z nadmiernym złuszczaniem naskórka. W fazie przewlekłej obserwuje się suchość i pogrubienie skóry, która w okolicy nadgarstków może przypominać korę drzewa. Skóra dłoni czasem pęka wywołując dolegliwości bólowe. (1,2)
Zmiany związane z wypryskiem kontaktowym z reguły występują w miejscu styczności z czynnikiem uczulającym, np. na nadgarstkach (na skutek kontaktu z metalowymi elementami paska od zegarka lub biżuterią u pacjentów uczulonych na nikiel). W przypadku kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia objawy można obserwować m.in. na skórze rąk, która miała styczność z drażniącymi środkami czyszczącymi. Zdarza się jednak, że zmiany zajmują większą część powierzchni ciała. (1,2)

Metody leczenia alergicznego wyprysku kontaktowego

Postępowanie polega przede wszystkim na unikaniu kontaktu z czynnikiem uczulającym lub podrażniającym. Pacjent z egzemą (bez względu na lokalizację) powinien zgłosić się do lekarza. (1)
W terapii stosuje się miejscowe leki hamujące stan zapalny (glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny). Skóra zmieniona zapalnie wymaga prawidłowej pielęgnacji, w tym regularnego nawilżania i stosowania odpowiednich środków myjących i natłuszczających (emolientów), o tzw. neutralnym pH, bez konserwantów, dodatków zapachowych i barwników. (1)

Jak zapobiegać egzemie?

Po zakończeniu leczenia należy nadal unikać kontaktu z czynnikiem uczulającym i pamiętać o właściwej pielęgnacji skóry (m.in. stosowaniu preparatów bezzapachowych, bez konserwantów). W przypadku alergicznego wyprysku kontaktowego skóry rąk warto rozważyć aplikację miejscowych preparatów barierowych, które – tworząc barierę między skórą a alergenem – nie dopuszczają do kontaktu z czynnikiem uczulającym. (1)
 
1. Jenerowicz D., Polańska A. Alergiczny wyprysk kontaktowy u dzieci. https://pediatria.mp.pl/choroby/skora/67190,alergiczny-wyprysk-kontaktowy-u-dzieci Data dostępu: 16.03.2018
2. Świerczyńska-Krępa M. Wyprysk kontaktowy. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/59031,wyprysk-kontaktowy Data dostępu: 16.03.2018

(Odwiedzono: 294 razy, w tym dzisiaj: 1)