Efektywna nauka, czyli jak się uczyć, żeby się nauczyć?

11 stycznia 2018

Efektywna nauka, czyli jak się uczyć, żeby się nauczyć?

 Uczenie się jest procesem złożonym, skomplikowanym i wymagającym sporego zaangażowania danej osoby – warto wobec tego poznać mechanizmy, jakie nim kierują oraz aspekty, decydujące o jego skuteczności. Okazuje się bowiem, że najbardziej efektywne staje się uczenie zindywidualizowane, zoptymalizowane do konkretnych potrzeb danej osoby oraz specyfiki funkcjonowania jej pamięci i umysłu. Jak zatem uczyć się skutecznie i szybko?

Specyfika procesu uczenia się – jak to się odbywa?

Uczenie się jest procesem, który można definiować na wiele różnych sposobów, jednak główną cechą, charakteryzującą ten proces jest nabywanie nowych umiejętności lub informacji, doskonalenie już posiadanej wiedzy oraz jej poszerzanie. Proces ten może być zamierzony i zaplanowany, jak również mimowolny i przypadkowy (2). W odniesieniu do efektywności przyswajania wiedzy podejmowany jest temat uczenia się celowego i zamierzonego, które powinno przynieść określony skutek.
Uczenie się pamięciowe bazuje na ludzkiej zdolności do zapamiętywania informacji – opiera się ono na gromadzeniu i późniejszym odtwarzaniu oraz wykorzystaniu posiadanej wiedzy. Zapamiętywanie można więc podzielić na etapy, spośród których każdy cechuje się odmienną specyfiką. Podczas gromadzenia informacji, czyli ich rejestrowania, mózg dołącza nowe wiadomości do już posiadanych. Proces ten działa na zasadzie kojarzenia, dzięki któremu magazynowane wiadomości mogą zostać z łatwością odtworzone (1).

Różne style uczenia się i ich charakterystyka

Ludzie cechują się indywidualnością, która odzwierciedla się również w sposobach przyswajania wiedzy. Można zatem wymienić kilka stylów uczenia się, charakterystycznych dla różnych osób. Są one uzależnione od specyfiki odbierania bodźców sensorycznych (2):

  • słuchowiec – podczas przyswajania nowych informacji bazuje na wrażeniach, płynących ze słuchu, uczy się – mówiąc lub czytając na głos zadany materiał, w trakcie nauki potrzebuje ciszy, gdyż dźwięki działają na niego rozpraszająco,
  • wzrokowiec – preferuje naukę poprzez patrzenie, czytanie oraz obserwację, najlepiej przyswaja informacje, przedstawione w formie graficznej, jego przestrzeń powinna być uporządkowana, gdyż rozprasza go nieład wizualny,
  • czuciowiec – inaczej kinestetyk, uczy się poprzez działanie i zaangażowanie ruchowe, najlepiej radzi sobie z przyswajaniem wiedzy poprzez eksperymenty i doświadczenia, rozprasza go ruch innych.

Znając wymienione powyżej, podstawowe style uczenia się, można podjąć próbę autodiagnozy i określić, jaki sposób przyswajania wiedzy najbardziej odpowiada indywidualnym potrzebom. Dostosowując proces nauki do konkretnych preferencji, można bowiem osiągnąć satysfakcjonujące rezultaty (1).

Techniki wspomagające uczenie się

Chcąc udoskonalić proces przyswajania nowych informacji, warto skorzystać z różnorodnych technik, stworzonych w celu poprawy efektywności uczenia się. Istnieje kilka ważnych zasad oraz sposobów, o których warto pamiętać, planując naukę (1):

  • lepiej przyswajane są informacje, które zostały faktycznie zrozumiane,
  • skuteczność nauki potęguje samodzielne realizowanie zadań,
  • ważne są przerwy w nauce, służące zregenerowaniu umysłu i nabraniu sił na kolejne partie wiedzy,
  • warto bazować na skojarzeniach, połączonych z bodźcami zmysłowymi – dotykiem, węchem, słuchem i wzrokiem,
  • skuteczniej zapamiętywane są informacje, odnoszone do konkretnego kontekstu, miejsca, sytuacji,
  • wyobraźnia i wizualizacja to sposoby na zmaksymalizowanie efektywności zapamiętywania.

Istnieje szereg technik, wspomagających zapamiętywanie – wśród nich wymienić można mnemotechniki, graficzne mapy myśli oraz słowa klucze. Każdy z tych sposobów bazuje na stworzeniu w pamięci punktu odniesienia do przyswajanych informacji, które łatwej jest odtworzyć, gdy zostaną skojarzone z konkretnym słowem lub obrazem. Zdecydowanie warto poznać własne preferencje w procesie uczenia się i dostosować do nich sposób nabywania wiedzy. Dzięki temu efektywność nauki wzrośnie, a cały proces nie będzie uciążliwy, lecz może stać się również przyjemnością (1).

  1. Smolińska J, Szychowski Ł. Techniki efektywnego uczenia się. Firma Edukacyjno-Wydawnicza ELITMAT Mińsk Mazowiecki 2011, s: 12-15, 17-22, 27, 48-49
  2. Janowicz M. Uczenie się – wybrane zagadnienia. Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2009;273(56):73-82

(Odwiedzono: 5079 razy, w tym dzisiaj: 3)