Choroby i dolegliwości

Domowe sposoby na anemię, czyli gdzie znaleźć żelazo?

28 lipca 2018

Domowe sposoby na anemię, czyli gdzie znaleźć żelazo?

Żelazo jest pierwiastkiem, bez którego organizm człowieka nie może funkcjonować prawidłowo. Bierze udział w regulacji pracy układu sercowo-naczyniowego, nerwowego, wspomaga procesy metaboliczne, a także immunologiczne. Ubytki żelaza w organizmie niekorzystnie odbijają się na funkcjonowaniu, szczególnie w obniżonej erytropoezy, czyli spadu ilości hemoglobiny we krwi, która jest odpowiedzialna za transport tlenu. Jak zadbać o prawidłową podaż żelaza oraz nie dopuścić do anemii? Gdzie szukać żelaza, aby suplementacja była najbardziej efektywna?

Kiedy pojawia się niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza?

Niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza pojawia się wtedy, kiedy organizm nie dostaje wymaganej dawki pierwiastka. Dla kobiet, mężczyzn i dzieci są określone konkretne dawki żelaza.

Dzienne zapotrzebowanie żelaza:

  • Dzieci – 5 mg/d
  • Kobiety – 16 mg/d
  • Mężczyźni – 8 mg/d
  • Niemowlęta, kobiety, mężczyźni w wieku postmenopauzalnym – ok. 8-10 mg/d
  • Kobiety miesiączkujące -18-20mg/d
  • Kobiety ciężarne – 27-30 mg/d

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia anemią na tle niedoboru żelaza jest dotkniętych około 30 % światowej populacji. Anemia jest spowodowana zmniejszoną podażą żelaza w diecie np. w wyniku diety wegetariańskiej, wegańskiej, niezapewnieniu odpowiedniej ilości pierwiastka kobietom w ciąży2,3.

Przyczynami niedoboru żelaza oprócz ubytków tego pierwiastka w diecie np. w sytuacji stosowania diet eliminacyjnych, jest krwawienie przewlekłe, a także zmniejszone wchłanianie żelaza2,3.

Kiedy się niepokoić, czyli objawy anemii

Przy niedoborach żelaza mogą pojawić się bardzo specyficzne objawy takie jak np. głód patologiczny (jest to potrzeba jedzenia pokarmów niejadalnych np. kredy), zanik brodawek języka i wygładzenie jego powierzchni, suchość skóry, a także pękanie kącików ust. O zmniejszonej ilości żelaza w organizmie może też świadczyć wzmożone wypadanie włosów, łamliwość paznokci, odczuwanie lęku oraz zaburzenia popędu seksualnego u kobiet3.

Najpoważniejszym objawem jest zaburzenie procesu erytropoezy, co może powodować zmniejszoną ilość tlenu we krwi. Taki stan może wywołać anemie, która charakteryzuje się między innymi bladością powłok skórnych i błon śluzowych, gorsza tolerancja wysiłku, trudności z koncentracją uwagi, podatność na zmęczenie.

Ciężka niedokrwistość ma również dalsze konsekwencje, ponieważ może predestynować do zwiększenia ryzyka zawału, a u kobiet w ciąży – przedwczesnym porodem oraz większą śmiertelnością okołoporodową zarówno matki jak i dziecka2,3.

Domowe sposoby na anemię

W leczeniu anemii stosuje się przede wszystkim suplementację preparatami żelaza. Zazwyczaj przyjmowane jest w postaci doustnej – dysocjujących soli żelazowych (glukonian, siarczan), a także w postaci preparatów podawanych pozajelitowo. Uzupełnieniem leczenia jest odpowiednia dieta. W przypadku osób stosujących pożywienie wegetariańskie lub wegańskie podaż żelaza powinna być zwiększona dwukrotnie  w stosunku do osób spożywających mięso.

Domowymi sposobami na anemię są produkty bogate w żelazo. Przede wszystkim wspomniane już wcześniej mięso takie jak: wołowina czy cielęcina, a także drób – kaczka, gęś, również podroby mięsne – wątróbka wieprzowa, wołowa czy cielęca. Osoby będące na diecie wegetariańskiej a cierpiące na niedokrwistość z niedoboru żelaza powinny włączyć do swojej diety warzywa bogate w żelazo: boćwinka, bób, burak, groszek zielony, pietruszkę, szpinak czy szczaw. Zastanawiasz się co pić na anemię?

Pożądane są soki na anemię bez cukru z takich owoców jak:  porzeczki czarna, białe czy czerwone, poziomki, maliny. Bardzo pożądanym uzupełnieniem diety są zioła na anemię, a przede wszystkim pokrzywa. Najlepiej ze świeżych pokrzyw robić sok lub można kupić go w aptece2,3.

Dieta osoby chorej na niedokrwistość powinna zawierać również dania z żółtkiem kurzym, ryby – łosoś, makrela, sardynka czy tuńczyk. Z produktów zbożowych warto włączyć do posiłków chleb żytni razowy oraz pełnoziarnisty, wzbogacony nasionami słonecznika, soi i dyni. Wegetarianie i weganie powinni pamiętać, że rośliny zawierają żelazo niehemowe, a mięso – hemowe, czyli gorzej przyswajalne. Co można zrobić, aby wspomóc wchłaniane żelaza i nie rezygnować z własnych przekonań? Przede wszystkim wzbogacić dania o produkty bogate w witaminę C, która pozytywnie wpływa na wychwyt żelaza. Dobrym źródłem tej witaminy są warzywa takie jak: brukselka, chrzan, jarmuż, papryka czerwona i zielona, natka pietruszki, szpinak, kalafior, a owoców: porzeczki czarne, truskawki, poziomki, kiwi, cytryna, grejpfrut, pomarańcze. Do dań warto dodawać suszone morele, figi i śliwki, a sałatki wzbogacać awokado4.

Należy pamiętać, że mimo, iż dany produkt może zawierać bardzo dużo żelaza jego wyłanianie w organizmie może być utrudnione. Jedną z substancji wpływającą na zmniejszoną podaż wymienianego pierwiastka są fityniany – występujące w otrębach oraz nasionach roślin strączkowych, polifenole, które zawiera kawa i herbata, a także błonnik, czy duże ilości wapnia4.

Źrodła:
1. Jackowska T, Wójtowicz J. Niedokrwistość chorób przewlekłych. Postępy Nauk Medycznych. 2014;27(10b):33-36
2. Kuthan R, Bonek Z. Zapobieganie i leczenie niedokrwistości związanej z niedoborem żelaza. Lek w Polsce. 2014;24(5):30-34
3. Lipiński P, Starzyński R R, Styś A. et al. Niedokrwistość na tle niedoboru żelaza w diecie. KOSMOS Problemy Nauk Biologicznych. 2014;3(304):373-379
4. Wnęk D. Dieta w niedokrwistości z niedoboru żelaza. https://dieta.mp.pl/diety/diety_w_chorobach/123404,dieta-w-niedokrwistosci-z-niedoboru-zelaza Dostęp: 21.06.2018

(Odwiedzono: 1439 razy, w tym dzisiaj: 3)