wpisz szukaną frazę

Sezam – właściwości odżywcze ziarna sezamowego
Zdrowa dieta

Sezam – właściwości odżywcze ziarna sezamowego

Sezam – właściwości odżywcze ziarna sezamowego
Podziel się

Ziarna sezamu i wyprodukowane z nich wyroby, jak masło sezamowe czy olej sezamowy, coraz częściej goszczą w polskiej kuchni. Nie dzieje się tak bez przyczyny – nasiona sezamu to nie tylko walory smakowe, ale i bogactwo składników odżywczych, witamin i minerałów. Jakie właściwości zdrowotne posiada sezam i kto powinien włączyć go do swojej diety? Jak powinny być przygotowane ziarna sezamu, by zachowały swoje cenne składniki?Sezam – właściwości odżywcze ziarna sezamowego

Na zdrowie – sezam

Wartości lecznicze sezamu znali już mieszkańcy starożytnych Indii, skąd moda na sezam stopniowo docierała do innych rejonów świata. W tych niepozornych ziarnach zawarte są substancje o niezwykłych wartościach odżywczych. 100 g ziarna sezamu to 573 kalorie, w tym 50 g tłuszczu (w większości są to nienasycone kwasy tłuszczowe – omega-3, omega-6 i omega-9), 18 g białka i 23 g węglowodanów.

Ziarno sezamu jest szczególnie bogate w wapń i cynk – mikroelementy niezbędne do prawidłowego rozwoju i utrzymania zdrowych kości, ale również inne składniki, jak selen, mangan, żelazo, fosfor, magnez czy miedź. Do zawartych w sezamie witamin zalicza się głównie witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6, foliany)[1].

Właściwości lecznicze sezamu

Ze względu na wysoką zawartość fitosteroli w ziarnie sezamu, wykazuje on właściwości przeciwmiażdżycowe, obniżające poziom cholesterolu i przeciwzapalne. Miażdżyca naczyń krwionośnych stanowi jedną z najważniejszych przyczyn powikłań, takich jak zawały serca, udary mózgu czy niedokrwienie kończyn.

Procesy zapalne toczące się w naczyniach krwionośnych doprowadzają do uszkodzenia blaszek miażdżycowych, ich odrywania się i pękania, a w konsekwencji powstawania zatorów obwodowych.

Działanie fitosteroli – naturalnych hormonów roślinnych, zapobiega po części tym zmianom. Fitosterole są również składnikiem preparatów spowalniających rozrost gruczołu krokowego. W badaniach in vitro wykazano także skuteczność przeciwnowotworową tych substancji[2].

Wartości lecznicze sezamu wynikają również z obecności w jego ziarnie sezamolu i sezaminy – substancji działających antyoksydacyjnie, to znaczy hamujących procesy utleniania i niszczenia komórek przez wolne rodniki. Oksydacja i związane z nią uszkodzenia są uważane za jeden z głównych czynników starzenia się organizmu[3].

Olej z sezamu czy masło sezamowe?

Olej z sezamu zawiera w swoim składzie wielonienasycone kwasy tłuszczowe, występujące w konfiguracji cis. W przeciwieństwie do izomerów trans, które znajdują się głównie w tłuszczach zwierzęcych i przetworzonej żywności, forma cis wpływa korzystnie na organizm ludzki.

Odpowiednie spożycie tego rodzaju kwasów jest bardzo istotne w całym okresie życia człowieka – już od momentu poczęcia, kiedy przyjmowanie ich przez kobietę w ciąży zapewnia prawidłowy rozwój układu nerwowego oraz wzroku u płodu.

W późniejszym okresie życia uwzględnienie właściwej ilości kwasów wielonienasyconych w codziennej diecie pozwala zmniejszyć ryzyko chorób określanych jako cywilizacyjne: nadciśnienia tętniczego, schorzeń układu sercowo-naczyniowego, hipercholesterolemii, cukrzycy typu drugiego oraz zespołu metabolicznego.

Właściwości lecznicze oleju sezamowego obejmują przede wszystkim korzystne zmiany w profilu lipidowym – zmniejszenie poziomu cholesterolu o niskiej gęstości (LDL, VLDL), który nazywany jest potocznie złym cholesterolem i odpowiada za tworzenie się zmian miażdżycowych w świetle naczyń krwionośnych, a z drugiej strony wzrost poziomu dobrego cholesterolu HDL, będącego czynnikiem ochronnym w chorobach sercowo-naczyniowych[3][4].

Obok oleju z sezamu coraz większą popularnością cieszy się również masło sezamowe, często utożsamiane z tahini. Te dwa produkty, mimo pozornego podobieństwa, nie są identyczne. Masło sezamowe jest wyprodukowane z prażonych ziaren sezamu zmielonych na gładką masę, podczas gdy tahini jest w rzeczywistości pastą z ziaren sezamu z dodatkiem mieszanki przypraw. Właściwości masła sezamowego zależą w dużym stopniu od zawartości procentowej sezamu w produkcie (im więcej, tym lepiej).

Źródła:
1. Pathak N., Rai A.K., Kumari R., Bhat K.V. Value addition in sesame: A perspective on bioactive components for enhancing utility and profitability. Pharmacognosy Reviews. 2014;8(16):147-155
2. Babuśka-Roczniak M., Roczniak W. Znaczenie fitosteroli w farmacji i medycynie. Farm Przegl Nauk 2010;8:44-47
3. Narasimhulu C.A., Selvarajan K., Litvinov D., Parthasarathy S. Anti-Atherosclerotic and Anti-Inflammatory Actions of Sesame Oil. J Med Food 2015;18(1):11-20
4. Łoźna K., Kita A., Styczyńska M., Biernat J. Skład kwasów tłuszczowych olejów zalecanych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Probl Hig Epidemiol 2012;93(4):871-875

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *