wpisz szukaną frazę

Mak właściwości odżywcze i zdrowotne
Profilaktyka zdrowotna Zdrowa dieta

Mak właściwości odżywcze i zdrowotne

Podziel się

Mak lekarski jest drogocennym źródłem witamin oraz substancji mineralnych, w szczególności wapnia, który stanowi podstawowy budulec kości. Oprócz tego mak zawiera żelazo, miedź, cynk, fosfor, mangan oraz magnez i kwasy tłuszczowe omega-6. Wśród właściwości zdrowotnych maku leczniczego można wymienić: wspomaganie pracy układu moczowego, regulowanie pracy wątroby, przyspieszanie gojenia się ran i zapobieganie zmianom miażdżycowym.Mak właściwości odżywcze i zdrowotne

Mak – rodzaje i zastosowanie

Mak jest jedną z najstarszych roślin leczniczych, zaliczanych do rodziny roślin makowatych. Prawdopodobnie wywodzi się z Azji Mniejszej, a jego właściwości były cenione już przez Sumerów ponad 4000 lat p.n.e.[1]. Poświadczają to ilustracje na glinianych tabliczkach. Mak był rozpowszechnioną rośliną w starożytnej Grecji, gdzie przedstawiano go z Hypnosem (bogiem snu), Morfeuszem (bogiem marzeń sennych) oraz Tanatosem (bogiem śmierci)[2]. W nowożytnej Europie na szeroką skalę mak zaczęto wykorzystywać na początku XIX w., za sprawą niemieckiego farmaceuty – Friedricha Wilhelma Adama Serturnera[1].

Wyróżnia się kilka odmian maku, odznaczających się różnymi właściwościami i zastosowaniem. Wśród najpowszechniejszych można wymienić:

  • mak niebieski, który jest najpopularniejszą odmianą maku. Ma on zastosowanie spożywcze – wykorzystuje się go do przygotowania deserów, m.in. popularnego makowca;
  • mak lekarski, nazywany również ogrodowym, który wykorzystywany jest do produkcji leków z grupy alkaloidów. Mowa tu przede wszystkim o morfinie i kodeinie. Wysuszony sok mleczny tej odmiany maku (opium) wykorzystuje się do produkcji narkotyków;
  • mak biały, podobnie jak mak niebieski, również znajduje zastosowanie spożywcze. Jest on od niego mniej wyrazisty w smaku;
  • mak polny, który jest przede wszystkim rośliną ozdobną, charakteryzującą się intensywnie czerwonymi kwiatami. Wykorzystywany jest on także w lecznictwie naturalnym oraz w kosmetyce[3].

Mak – właściwości lecznicze

Mak lekarski charakteryzuje się wieloma właściwościami zdrowotnymi, które wynikają z drogocennego składu chemicznego tej rośliny. Jest on bogaty w witaminę A, D, E, C, wapń, żelazo, miedź, magnez, fosfor, cynk i mangan. Oprócz tego w jego składzie można odnaleźć kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6.

W przemyśle farmaceutycznym szczególnie cenione jest opium – wysuszony sok mleczny z maku lekarskiego. To podstawowy środek wykorzystywany do produkcji leków z grupy alkaloidów. Wśród najpopularniejszych można wymienić:

  • morfinę – silny lek uzależniający o działaniu przeciwbólowym i uspokajającym,
  • kodeinę – lek o działaniu uspokajającym, przeciwbólowym i przeciwkaszlowym,
  • narkotynę – lek o działaniu przeciwkaszlowym i rozkurczającym,
  • papawerynę – lek o silnym działaniu rozkurczającym.

Do celów leczniczych wykorzystuje się również mak polny, z którego płatków można samodzielnie przygotować preparat na ból gardła. Jest on polecany w schorzeniach górnych dróg oddechowych u dzieci – w szczególności przy kaszlu mokrym oraz w przypadku kaszlu napadowego. Mak polny wykazuje też właściwości uspokajające. Może być stosowany przy leczeniu bezsenności i umiarkowanego bólu. Płatki maku polnego wykorzystywane są w kosmetyce, m.in. do produkcji preparatów do pielęgnacji skóry suchej, wrażliwej i skłonnej do podrażnień.

Mak lekarski a mak polny – różnice

Zarówno mak lekarski, jak i mak polny charakteryzują się właściwościami zdrowotnymi. Z tą różnicą, że mak lekarski wykorzystywany jest w medycynie do produkcji leków, w tym m.in. przeciwbólowej morfiny. Z kolei z maku polnego przygotowuje się preparaty będące domeną medycyny ludowej. Powszechny jest sąd, że mak ten jest uboższym bratem maku lekarskiego.

Źródła:

1. Świątek Ł. Mak lekarski i opium. Manuał Aptekarski. 2008;36: http://www.aptekarzpolski.pl/2009/09/08-2009-mak-lekarski-i-opium/ data dostępu 23.12.17 r.
2. Koźluk M. Mak hieroglifem zapomnienia. Acta Universitatis Lodziensis. 2013;19-35.
3. Jurkjan J. Polny mak. http://aptekajagiellonska.pl/uploads/files/polny-mak.pdf data dostępu 23.12.17 r.

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *