wpisz szukaną frazę

GMO
Profilaktyka zdrowotna Zdrowa dieta

GMO

GMO
Podziel się

Dzięki zgłębieniu tajników budowy DNA i sposobu kodowania informacji genetycznej naukowcy zyskali możliwość tworzenia nowych, zmienionych organizmów przy pominięciu tradycyjnych mechanizmów selekcji i rozmnażania. GMO (genetically modified organisms), czyli organizmy zmodyfikowane genetycznie, to określenie najczęściej odnoszące się do organizmów roślinnych lub zwierzęcych, których DNA zostało przekształcone metodami inżynierii genetycznej[1].GMO

GMO – nadzieje, niepewność i kontrowersje

Jak dotąd, nie ma jednoznacznych, rozstrzygających dowodów, które mogłyby potwierdzić szkodliwy wpływ żywności modyfikowanej genetycznie na zdrowie człowieka. Podkreśla się jednak, że inżynieria genetyczna to wciąż bardzo młoda dziedzina nauki, której następstw – zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasowej – nie można przewidzieć w 100 procentach. Dlatego szereg kwestii (czasem bardzo kontrowersyjnych i wywołujących spore emocje społeczne) wymaga dalszej, wnikliwej obserwacji[3].

Wśród zalet upraw GMO wymienia się ich znaczną odporność na warunki środowiska, dłuższą trwałość, wyższą wartość odżywczą. Metody inżynierii genetycznej pozwalają zwiększyć walory smakowe i estetyczne żywności[1][3].

GMO, czyli większa produkcja żywności

Dzięki zabiegom biotechnologicznym można zwiększyć wydajność plonów, rozwinąć odporność organizmów na infekcje, uzyskać przyrost masy ciała u zwierząt hodowlanych. Zwolennicy GMO podkreślają, że dzięki modyfikacjom tego rodzaju można znacząco zwiększyć produkcję żywności i rozwiązać narastający problem głodu na świecie[1][2].

Większość aktualnie uprawianych odmian GMO jest wynikiem dwóch głównych modyfikacji genetycznych. W efekcie jednej z nich rozwija się odporność organizmów roślinnych na środki chwastobójcze – herbicydy, dzięki czemu można pozbyć się chwastów bez uszkadzania wysianych roślin. Druga, popularna modyfikacja polega na wszczepieniu pojedynczego genu bakterii glebowych Bacillus thuringiensis, w wyniku czego rośliny produkują specjalny rodzaj białka działającego toksycznie na owady żerujące na uprawie. W rezultacie zmodyfikowane organizmy roślinne uodparniają się na owady, co umożliwia redukcję stosowanych pestycydów. Metody pozwalają m.in. ograniczyć nakłady pracy niezbędnej do uprawy i pielęgnacji roślin[1][2][3].

GMO a zdrowie

Inżynieria genetyczna pozwala zwiększyć wartość odżywczą produktów i prowadzić politykę prozdrowotną na szeroką skalę. Do najpopularniejszych przedsięwzięć tego rodzaju należy tzw. złoty ryż, wysiewany w Azji, który – w efekcie modyfikacji – zyskał zdolność syntetyzowania beta-karotenu. W rejonach świata, w których choroby wzroku związane z niedoborem witaminy A występują na skalę masową, walor odżywczy tego rodzaju może mieć niebagatelne znaczenie[3].

Przeciwnicy GMO – w odpowiedzi – przytaczają przykład modyfikowanej kukurydzy pastewnej, która przedostała się do żywności przeznaczonej dla ludzi. Okazało się, że spożycie tortilli z takim dodatkiem wiązało się z objawami alergicznymi, a nawet wstrząsami anafilaktycznymi. Wyniki badań produktu ujawniły obecność genetycznie modyfikowanych białek, przeciwko którym organizm zaczął wytwarzać przeciwciała (swoiste IgE). W konsekwencji mogły pojawić się zmiany alergiczne[3].

Wśród obaw związanych z GMO wymienia się również ryzyko powstania zmian nowotworowych lub stanów przednowotworowych. Należy podkreślić, że dotąd nie ma badań wskazujących, że żywność modyfikowana jest przyczyną takich patologii ludzi. Istnieją jednak wyniki badań przeprowadzanych na zwierzętach: u myszy karmionej modyfikowanymi ziemniakami stwierdzono zmiany morfologiczne w jelitach (przerost nabłonka). Warto zaznaczyć, że model zwierzęcy nie zawsze sprawdza się u ludzi[3].

GMO – szansa dla alergików?

Nie wszyscy wiedzą, że genetycznie modyfikowane mikroorganizmy wykorzystywane są do wytwarzania substancji leczniczych – dzięki nim możliwa jest np. produkcja szczepionek stosowanych w terapii chorób alergicznych. Zabiegi biotechnologiczne pozwalają również modyfikować żywność dla potrzeb alergików – m.in. przez eliminację białek uczulających (wyprodukowano np. marchew pozbawioną alergenów głównych)[3].

Źródła:
1. Wrześniewska-Wal I. Prawne aspekty wprowadzania do obrotu żywności genetycznie zmodyfikowanej. Postępy Nauk Medycznych. 2009;4:310-316
2. Jurkiewicz A. Genetyczne modyfikacje organizmów – biotechnologiczny eksperyment na organizmach żywych. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu. 2012;18(3):236-242
3. Bartuzi Z. Czy jeść żywność modyfikowaną? Rozm. przepr. Müller M. https://dieta.mp.pl/wywiady/66200,czy-jesc-zywnosc-modyfikowana Data dostępu: 18.01.2018

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *