'
PROFILAKTYKA ZDROWOTNA Zdrowa dieta

Elektrolity – dlaczego trzeba je uzupełniać?

Wciąż bardzo wiele mówi się o tym, jak istotne jest nawodnienie organizmu. Odwodnienie prowadzi bowiem do licznych niebezpiecznych dla zdrowia konsekwencji, a znacząca utrata wody może być bezpośrednią przyczyną śmierci. Często jednak zapominamy o tym, że równie istotne jest utrzymanie właściwego poziomu elektrolitów w organizmie. Czym są i jak uzupełnić elektrolity? 

elektrolity

Jakie są normy elektrolitów we krwi?

Zacznijmy od tego, czym są elektrolity. Ich mianem w medycynie określa się zdysocjowane substancje, które zawarte są zarówno w płynach infuzyjnych (tj. do wlewów kroplowych), jak i w płynach ustrojowych. Najważniejszymi elektrolitami w ludzkim organizmie są: magnez, wapń, potas oraz sód. Wszelkie zaburzenia gospodarki elektrolitowej prowadzą do poważnych następstw, dlatego niezmiernie istotne jest, aby elektrolity w organizmie nie przekraczały określonych norm. Jakie to normy?

Norma dla sodu wynosi 135–145 mmol/l, potas powinien utrzymywać się na poziomie 3,5–5,1 mmol/l, wapń nie może przekraczać 2,25–2,75 mmol/l, natomiast magnez musi mieścić się w granicach 0,65–1,2 mmol/l[1]. Ze względu na to, jak ważną rolę elektrolity pełnią w naszym organizmie, warto raz na jakiś czas poddać się badaniu stężenia elektrolitów.

Funkcje elektrolitów i skutki ich niedoboru

Aby uświadomić sobie, jak groźnym zjawiskiem są choćby najmniejsze zaburzenia elektrolitów w organizmie i tym samym, jak wielkie znaczenie ma utrzymanie ich stężenia w zalecanych granicach, należy poznać ich rolę. I tak, sód odpowiada m.in. za utrzymanie optymalnej objętości płynów, a także ciśnienia tętniczego. Potas jest niezastąpiony w prawidłowym przebiegu skurczu mięśni, zaś magnez odpowiada np. za właściwy przebieg krzepnięcia krwi. Wapń – choć mówi się o nim głównie w kontekście istotnego budulca kości i zębów – wraz z magnezem odgrywa równie wielką rolę w procesie krzepnięcia krwi, odpowiada za skurcz mięśni i przewodnictwo nerwowe.

Częstymi przyczynami utraty elektrolitów są m.in.: intensywny wysiłek fizyczny, w trakcie którego wydalane są one wraz z potem, oraz choroby, w przebiegu których występują wymioty i/lub biegunka. Za niski poziom sodu objawia się zaburzeniami snu, drgawkami, osłabieniem, wymiotami, natomiast niedobór potasu może objawić się po postacią zaparć, wzrostu ciśnienia tętniczego, kołatania serca[1]. Skutkami zbyt niskiego stężenia wapnia we krwi mogą być m.in. napady astmy, światłowstręt, chroniczne bóle głowy. Niedobór magnezu można podejrzewać, gdy dokuczają takie symptomy jak zaburzenia nerwicowe, osłabienie mięśni, zaburzenia pracy serca.

Jak uzupełnić elektrolity?

Panuje powszechne przekonanie o tym, że najlepszym sposobem na uzupełnienie elektrolitów jest intensywne nawodnienie organizmu. I tak, i nie… Dlaczego nie? Z tej prostej przyczyny, że zwykła woda (szczególnie ta przefiltrowana, czyli pozbawiona m.in. wszelkich minerałów) czy herbata, choć co prawda uzupełnią niedobór płynów, nie wyrównają niedoboru samych elektrolitów.

W związku z tym np. podczas długotrwałych treningów bądź upałów warto pić specjalne napoje izotoniczne, w składzie których znajdują się cenne elektrolity, a także wodę wysoko zmineralizowaną i soki bogate w witaminy i minerały. W przypadku chorób, w przebiegu których występują wymioty i biegunka, gorączka, warto nie tylko pić dużo płynów, ale uzupełniać elektrolity specjalnymi preparatami, które można nabyć w aptece bez recepty.

Źródło:

1. Lek. Herman P. Badanie stężenia elektrolitów – sód, potas, wapń, magnez. http://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99724,badanie-stezenia-elektrolitow-sod-potas-wapn-magnez. Data dostępu: 20.11.2017