wpisz szukaną frazę

Dobry i "zły" cholesterol – czym właściwie się różni?
Zdrowa dieta

Dobry i "zły" cholesterol – czym właściwie się różni?

Dobry i "zły" cholesterol – czym właściwie się różni?
Podziel się

Cholesterol to lipid należący do steroli. Pewne ilości tego związku są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dzięki niemu m.in. prawidłowo funkcjonuje mózg i komórki nerwowe. To ważny składnik błon komórkowych, a także prekursor syntezy witaminy D3 i hormonów steroidowych, w tym aldosteronu, progesteronu, estrogenu, testosteronu czy kortyzonu. Mimo to jego wysokie lub podwyższone stężenie w osoczu krwi bywa powodem do niepokoju[1][2][3].Dobry i "zły" cholesterol – czym właściwie się różni?

HDL i LDL – co je łączy, co je dzieli?

Cholesterol to tłuszcz, zatem nie rozpuszcza się we krwi; jego głównymi nośnikami w układzie krążenia są lipoproteiny HDL i LDL – cząstki złożone z białek i tłuszczów. HDL, czyli lipoproteiny o dużej gęstości (ang. high density lipoproteins) to tzw. „dobry” cholesterol; natomiast o LDL – lipoproteinach o małej gęstości (ang. low density lipoproteins) potocznie mówi się „zły” cholesterol. Co je różni?[1][3]

Frakcja HDL („dobry” cholesterol) to część cholesterolu całkowitego zawarta w lipoproteinie HDL, która odprowadza nadmiar cholesterolu z tkanek obwodowych do wątroby, gdzie związek ten jest metabolizowany. Duże stężenie cholesterolu HDL wiąże się z niższym ryzykiem sercowo-naczyniowym[2][3].

Frakcja LDL („zły” cholesterol) jest częścią cholesterolu całkowitego, która wchodzi w skład lipoproteiny LDL. Jej rola polega na transporcie cholesterolu z wątroby do mięśni; to ona w znacznej mierze odpowiada za odkładanie cząsteczek cholesterolu w tętnicach, prowadząc do zwężenia ich światła i rozwoju zmian miażdżycowych[2][3].

„Dobry” i „zły” cholesterol a miażdżyca

Czy jednak LDL to „samo zło”? Warto przypomnieć, że dzięki lipoproteinom o małej gęstości komórki otrzymują cholesterol do budowy błon komórkowych, dochodzi do syntezy hormonów hormonów kory nadnerczy, hormonów płciowych, witaminy D3 i kwasów żółciowych niezbędnych w procesach trawienia tłuszczów.

Jednak organizm potrzebuje tylko niewielkich ilości frakcji LDL do prawidłowego funkcjonowania. Nie można zapominać, że nadmiar tego związku (związany najczęściej z nieprawidłową dietą) przyspiesza rozwój miażdżycy tętnic i zwiększa tzw. ryzyko sercowo-naczyniowe[1][2][3].

Następstwem zaburzeń procesów metabolicznych w organizmie może być gromadzenie nadmiaru LDL i miażdżyca. Przed rozwojem tej groźnej choroby chronią jednak lipoproteiny o dużej gęstości, które uczestniczą w zwrotnym transporcie cholesterolu.

Wyniki badań klinicznych i epidemiologicznych wskazują, że istnieje odwrotna zależność między stężeniem HDL w osoczu krwi a ryzykiem rozwoju miażdżycy.

W skrócie można powiedzieć, że wraz ze wzrostem stężenia HDL maleje zagrożenie miażdżycą. Co istotne, frakcje HDL wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe[1].

Podwyższone stężenie LDL – co robić?

Jak zmniejszyć stężenie „złego” cholesterolu w osoczu krwi? Do niefarmakologicznych metod redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego należą systematyczna aktywność fizyczna i prawidłowa dieta[4][5].

Zaleca się ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych, a włączyć do menu nienasycone kwasy tłuszczowe. Konieczna jest również dzienna redukcja spożycia cholesterolu LDL.

Warto wzbogacić jadłospis w produkty dostarczające sterole lub stanole roślinne. Lepiej zrezygnować z węglowodanów, zwłaszcza łatwo przyswajalnych i alkoholu, zwiększyć natomiast udział warzyw, owoców i ryb w diecie[4].

„Zły” cholesterol w żywności

Warto pamiętać, że największe ilości „złego” cholesterolu LDL znaleźć można m.in. w wątróbce, podrobach, żółtkach jajek kurzych, majonezie, kawiorze i skorupiakach. Sporo zawierają go także salami, mięso z kaczki, gęsina, pełnotłuste mleko i jego przetwory. Nie ma natomiast cholesterolu m.in. w warzywach., owocach, orzechach i olejach roślinnych[4].

Źródła:
1. Wnęk D. Cholesterol. https://dieta.mp.pl/zasady/117035,cholesterol Data dostępu: 15.11.2017
2. Herman P. Cholesterol i triglicerydy – panel lipidowy. https://cholesterol.mp.pl/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy Data dostępu: 15.11.2017
3. Kopeć G. Co to jest cholesterol? https://chorobawiencowa.mp.pl/zapobieganie/62068,co-to-jest-cholesterol Data dostępu: 15.11.2017
4. Kopeć G. Jaką dietę należy stosować w przypadku zwiększonego stężenia cholesterolu oraz triglicerydów? https://chorobawiencowa.mp.pl/zapobieganie/62076,jaka-diete-nalezy-stosowac-w-przypadku-zwiekszonego-stezenia-cholesterolu-oraz-triglicerydow Data dostępu: 15.11.2017
5. Rewiuk K. Czy za dużo dobrego cholesterolu-HDL też szkodzi? https://chorobawiencowa.mp.pl/lista/81953,czy-za-duzo-dobrego-cholesterolu-hdl-tez-szkodzi Data dostępu: 15.11.2017

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *