wpisz szukaną frazę

Wpływ antybiotyków na układ odpornościowy
Objawy chorób Profilaktyka zdrowotna

Wpływ antybiotyków na układ odpornościowy

Wpływ antybiotyków na układ odpornościowy
Podziel się

W ostatnim czasie wzrosła częstotliwość przepisywania antybiotyków przez lekarzy. Antybiotyki pomagają zwalczyć bakteryjne i niekiedy grzybicze infekcje, nie mają jednak uzasadnienia w leczeniu grypy czy przeziębienia. Nadmierne przyjmowanie antybiotyków może osłabić organizm, a nawet doprowadzić do oporności antybiotykowej.Wpływ antybiotyków na układ odpornościowy

Stosowanie antybiotyków

W ostatnim czasie wzrosła częstotliwość przepisywania antybiotyków przez lekarzy. Antybiotyki pomagają zwalczyć bakteryjne i niekiedy grzybicze infekcje, nie mają jednak uzasadnienia w leczeniu grypy czy przeziębienia. Nadmierne przyjmowanie antybiotyków może osłabić organizm, a nawet doprowadzić do oporności antybiotykowej.

Antybiotyki są używane również profilaktycznie np. przed zabiegami chirurgicznymi i w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia (stan zapalny błony jamy serca). Do antybiotyków zalicza się też chemioterapeutyki, czyli stworzone przez człowieka metodami chemicznymi. Naturalne antybiotyki oraz te otrzymane chemicznie, stosuje się w terapii zakażeń[1].

Jak działają antybiotyki?

Antybiotyki działają na chorobotwórcze bakterie, ale również na niezbędne dla organizmu szczepy bakterii Lactobacillus. Antybiotyki zmieniają skład środowiska mikrobiotycznego przewodu pokarmowego, oddziałując w ten sposób na układ immunologiczny. Najczęściej stosowana amoksycyklina zwalcza również Lactobacillus w jelicie cienkim oraz zmniejsza liczbę tlenowych i beztlenowych bakterii w jelicie grubym.

Ze względu na osłabienie działania układu immunologicznego, warto przy zażywaniu antybiotyków stosować probiotyczne bakterie. Badania kliniczne nie udowodniły jednak, że stosowanie antybiotyków zwiększa szansę na pojawienie się kolejnych zakażeń[2].

Odporność

Układ odpornościowy w naturalny sposób chroni organizm przed chorobami. Jeśli jest osłabiony, wysyła sygnały:

  • zmęczenie,
  • bóle brzucha,
  • bóle mięśni,
  • osłabienie koncentracji,
  • powiększone węzły chłonne[1,2]

Czasami osłabienie organizmu może mieć przyczynę w niedobraniu antybiotyku, przedawkowaniu czy też nieregularnym przyjmowaniu leku. Antybiotyk trzeba zawsze przyjmować o stałych porach, nigdy na czczo. Najlepiej popijać wodą, unikać innych napojów[1][2].

Osłabienie po antybiotyku

Osłabienie po zażywaniu antybiotyków przybiera następujące objawy[1]:

  • biegunka,
  • mdłości,
  • wymioty,
  • wysypki skórne o różnym stopniu nasilenia.

Rzadziej zdarzają się niepożądane efekty w postaci:

  • wstrząsu anafilaktycznego,
  • wysokiej gorączki,
  • bólów stawów,
  • ciężka biegunka poantybiotykowa.

Przed przepisaniem antybiotyku warto poinformować lekarza o chorobach, przyjmowanych innych lekach (jeśli takie są), uczuleniach. Nie wolno również w trakcie przyjmowania antybiotyków pić alkoholu.

W Polsce stosunkowo rzadko rozpoznaje się niedobory odporności. Szacuje się, że tylko co dziesiąty pacjent jest diagnozowany pod tym kątem, dlatego mało pacjentów podlega leczeniu. Zgodnie z danymi, niedobór odporności w Polsce rozpoznaje się u 1,3 dziecka na 100 000 osób, co w porównaniu do innych krajów europejskich, jest niewielkim ułamkiem[3].

Oporność antybiotykowa

Szeroko mówi się o zjawisku oporności lekowej, czyli stanie, w którym przyjmowanie antybiotyków przestaje być skuteczne, a organizm uodparnia się na antybiotyki. Są dwa rodzaje oporności antybiotykowej[1]:

  • wrodzona (naturalna) – charakterystyczna dla danego szczepu, gatunku czy rodziny bakterii,
  • nabyta – pojawia się w wyniku stosowania antybiotyków. Bakterie tracą wrażliwość i stają się oporne w wyniku zmian w ich genomie.

Jak zregenerować osłabiony układ immunologiczny?

Podstawą jest właściwe odżywianie, bogate w warzywa, owoce oraz witaminy i minerały wzmacniające układ odpornościowy[1][4]:

  • witamina A – znajduje się w jajach, serach, maśle, niektórych gatunkach ryb, pietruszce, podrobach,
  • witamina C – wzmacnia naczynia krwionośne, wpływa na odporność. Witamina jest obecna w natce pietruszki, chrzanie, jarmużu, papryce czerwonej, brukselce, szpinaku oraz owocach: porzeczkach czarnych, poziomkach, truskawkach, kiwi, cytrynie, pomarańczy i grejpfrucie,
  • witamina D – chroni przed wieloma schorzeniami (szczególnie chorobami kości). Witaminę można znaleźć w tranie, tłustych rybach morskich, mięsie, podrobach i produktach mlecznych oraz uzyskuje się ją, przebywając na słońcu,
  • minerały (selen, cynk, żelazo) – pomagają zapobiegać infekcjom i pobudzają pracę komórek odpornościowych (limfocytów T). Można je znaleźć w podrobach, rybach, produktach zbożowych i roślinach strączkowych, czerwonym mięsie, warzywach, szpinaku, orzechach.

Ważny jest także ogólny styl życia, czyli rezygnacja z palenia, alkoholu oraz uprawianie sportu.

Źródła:

1. Zestaw pytań i odpowiedzi ze strony antybiotyki.edu.pl Dostęp online: http://www.antybiotyki.edu.pl/pdf/FAQ_2013-01-13.pdf Data dostępu: 3.11.20172.
2. Jedynak-Wąsowicz U. Czy leczenie antybiotykiem negatywnie wpływa na układ odpornościowy? Dostęp online: http://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.19.7.18. Data dostępu: 3.11.20173. Feleszko W.
3. Jakie są objawy alarmowe sugerujące niedobór odporności? Czy zależą one od wieku dziecka? Dostęp online: http://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.5.2.1. Data dostępu: 3.11.20174.
4. Pokarmy bogate w witaminy. Dostęp online: http://biorezonans-zgierz.pl/pokarmy-bogate-w-witaminy/ Data dostępu: 3.11.2017

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *