'
PROFILAKTYKA ZDROWOTNA

Praca siedząca: zadbaj o stawy!

Wydawać by się mogło, że choroby i urazy stawów przydarzają się jedynie osobom wykonującym ciężką pracę fizyczną. Nic bardziej mylnego! Również siedzący tryb życia i praca przy komputerze mogą być przyczyną kłopotów ze stawami. Sprawdzamy, jakie to dolegliwości oraz jak sobie z nimi radzić.

Jak praca szkodzi zdrowiu?

Zacznijmy od jednoznacznego wyjaśnienia – każda praca, zarówno w pozycji siedzącej, stojącej czy też praca fizyczna – wykonywana przez długi czas i w niewłaściwy sposób może powodować dolegliwości mięśniowo-szkieletowe. W tym przypadku koncentrujemy się jednak na pracy siedzącej, która, co ciekawe, obejmuje zarówno czynności zaliczane do pracy umysłowej, jak i fizycznej.

Zalicza się do niej praca w biurze i urzędzie, wykonują ją nauczyciele, kierowcy, naukowcy, szwaczki czy operatorzy sprzętu budowlanego. Choć pozornie nie wymaga ona dużego wysiłku fizycznego, to jednak badania dowiodły, że może powodować szereg dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego.

Jest to efektem m.in. utrzymywania przez długi czas takiej samej pozycji ciała, niemożności jej zmiany, braku przerw, nieprawidłowego stanowiska pracy czy niewłaściwego sposobu wykonywania poszczególnych czynności. I tak osoby prowadzące siedzący tryb życia skarżą się na bóle mięśni, zmęczenie i bóle oczu, bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym i szyjnym, bóle rąk i nadgarstków, a także bóle stawu barkowego[1].

Regeneracja stawów – aktywność fizyczna

Jednym z korzystnych sposobów na zachowanie zdrowia stawów jest aktywność fizyczna, dopasowana do wieku, wagi oraz możliwości danej osoby. W przypadku pracowników siedzących prosty zestaw ćwiczeń wykonać można zarówno w biurze, jak i w domu.

Wystarczy do tego kilkunastominutowa przerwa, butelka z wodą, krzesło czy biurko. Polegają one w głównej mierze na rozciąganiu mięśni grzbietu, szyi, karku i nóg, części szyjnej i lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa, a także stawów rąk i nadgarstków. W celu uzyskania najlepszych rezultatów powinno się je wykonywać regularnie, ale nie na czczo czy bezpośrednio po posiłku.

Ćwiczenia w biurze najlepiej jest połączyć z systematyczną aktywnością fizyczną o większym natężeniu. Mogą to być zajęcia ogólnorozwojowe, jazda na rowerze, pływanie, jogging, taniec towarzyski, gry zespołowe – ważne, by sprawiały przyjemność i były dostosowane do ogólnego stanu zdrowia. Nie można też zapominać, by rozpocząć je od odpowiedniej rozgrzewki, a zakończyć – ćwiczeniami rozciągającymi[2].

Leki na stawy kolanowe i nie tylko…

Coraz szersze zastosowanie zarówno w zapobieganiu chorobom stawów, jak i wspomaganiu ich terapii znajdują suplementy diety zawierające w swoim składzie następujące substancje:

  • glukozamina na stawy – podstawowy składnik budulcowy tkanek łącznych, w tym chrząstki stawowej, w suplementach diety znajdują się głównie jej pochodne: chlorowodorek glukozaminy (niezbędny dla utrzymania elastyczności, sprężystości i siły tkanki chrzęstnej, a także giętkości i elastyczności stawów), siarczan glukozaminy (działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, hamuje procesy chorobowe) oraz N-acetyloglukozamina (działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie, stymuluje odżywienie chrząstki),
  • kwas hialuronowy na stawy – w naturalny sposób występuje w chrząstce stawowej oraz płynie maziowym, może być podawany w formie iniekcji pod kontrolą USG (co grozi jednak skutkami ubocznymi) lub w bezpieczniejszy doustny sposób, utrzymuje lepkość, sprężystość i elastyczność mazi, amortyzuje wstrząsy, redukuje siłę nacisku na stawy, hamuje procesy zapalne[3],
  • kolagen naturalny na stawy – jest to białko naturalnie występujące m.in. w więzadłach, ścięgnach, chrząstkach stawowych i kościach, jego najważniejsza właściwość to utrzymywanie sprężystości tkanki łącznej oraz jej wytrzymałości na rozciąganie, występujący po 25. roku życia ubytek kolagenu może być przyczyną zwyrodnień stawów, a doustne przyjmowanie hydrolizatów kolagenu jako suplementów diety ma korzystny wpływ na leczenie chorób stawów i kości, poprawiając jednocześnie wygląd włosów, skóry i paznokci[4].
Źródła: 1. Malińska M. Profilaktyka dolegliwości mięśniowo-szkieletowych związanych z wykonywaną pracą – promocja aktywności fizycznej w miejscu pracy (1). Bezpieczeństwo Pracy. 2014;(3):26. 2. Malińska M, Smirnow M. Profilaktyka dolegliwości mięśniowo-szkieletowych związanych z wykonywaną pracą – przykłady ćwiczeń fizycznych (2). Bezpieczeństwo Pracy. 2014;(5):8-10. 3. Kuczyński P, Woszczyło J, Czabak-Garbacz R. Leczenie chorej chrząstki stawowej. Lek w Polsce. 2015;2(25):39-42. 4. Czubak K, Żbikowska H. Struktura, funkcje i znaczenie biomedyczne kolagenów. Annales Academiae Medicae Silesiensis. 2014;68(4):245-253.