'
Objawy chorób PROFILAKTYKA ZDROWOTNA

Objawy wskazujące na problemy z sercem

Choroba wieńcowa serca – zwana również chorobą niedokrwienną – może dotyczyć nawet 1 mln osób w Polsce, z czego 100 tys. rocznie zapada na zawał. Według statystyk stanowi ona przyczynę 40% zgonów mężczyzn w średnim wieku i jest drugą – po nowotworach złośliwych – najczęstszą przyczyną przedwczesnych śmierci wśród kobiet[1]. Dlatego warto wiedzieć, jak manifestują się problemy z sercem i jakie objawy powinny skłonić nas do wizyty u lekarza.

Bezpośrednią przyczyną choroby wieńcowej jest niedostateczne ukrwienie mięśnia sercowego, będące efektem zwężenia, a niekiedy nawet całkowitego zamknięcia światła tętnic wieńcowych, dostarczających krew do serca. Najczęściej jest to podłoże zachodzących w tętnicach zmian miażdżycowych, czyli tworzenia się tzw. blaszek miażdżycowych, których obecność stopniowo zmniejsza przepustowość tętnic.

Na rozwój choroby niedokrwiennej ma wpływ wiele czynników, wśród których najważniejszy jest podwyższony poziom cholesterolu LDL, zbyt niski poziom cholesterolu HDL, palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość brzuszna, siedzący tryb życia, płeć męska, podeszły wiek, a nawet predyspozycje genetyczne[2]. Co do zasady, choroba wieńcowa serca manifestuje się u pacjentów w sposób ostry (mowa wówczas o zawale serca) albo przewlekły – wtedy określa się ją mianem stabilnej choroby wieńcowej[1].

Objawy choroby serca

Objawy choroby wieńcowej – zarówno w postaci ostrej, jak i przewlekłej – to w pierwszej kolejności dolegliwości bólowe w klatce piersiowej, jednak, co bardzo ważne, charakteryzujące się występowaniem trzech cech:

  • są zlokalizowane za mostkiem,
  • występują pod wpływem wysiłku, stresu, posiłku, zimna, wiatru (w stabilnej chorobie wieńcowej) lub w spoczynku (podczas zawału),
  • ustępują pod wpływem zażytych podjęzykowo azotanów (maksymalnie po 6 minutach).

Bóle wieńcowe mają charakter dławiący, rozpierający, zaciskający i piekący, często promieniują do jamy brzusznej, okolicy międzyłopatkowej, żuchwy, szyi i barków[3]. Bardzo ważne jest przy tym zróżnicowanie bólu towarzyszącego stabilnej oraz ostrej postaci choroby wieńcowej.

W przebiegu stabilnej choroby wieńcowej ból jest wywoływany przez stres lub wysiłek, ustępuje po przyjęciu leków czy w spoczynku, a niekiedy zamiast bólu pojawia się duszność wysiłkowa, zmęczenie, ból brzucha lub nudności[4]. Z kolei w przypadku zawału ból narasta z czasem (nie ustępuje po przyjęciu leków czy zaniku wywołujących go czynników), towarzyszy mu duszność, kaszel, osłabienie, zawroty głowy, omdlenia, bóle brzucha, nudności, wymioty, niepokój oraz lęk przed śmiercią[5].

Niestety, u części pacjentów występują tzw. nieme niedokrwienia, bez dolegliwości bólowych, widoczne jedynie w badaniu EKG. Są one wyjątkowo niebezpieczne i mogą być przyczyną nagłego zgonu sercowego. Z drugiej strony, przedłużające się bóle za mostkiem, nawracające z coraz większym nasileniem, słabo reagujące na leki, występujące w nocy albo niezależnie od stresu lub wysiłku są sygnałem, że ryzyko wystąpienia zawału w najbliższym czasie mocno wzrosło[2].

Objawy choroby wieńcowej – jakie badania?

Oprócz objawów klinicznych oraz zebranych przez lekarza informacji choroba wieńcowa serca manifestuje się również w wynikach badań – zarówno laboratoryjnych, jak i obrazowych. U pacjenta z podejrzeniem stabilnej choroby wieńcowej wykonuje się podstawowe badania laboratoryjne krwi i moczu (pozwalają m.in. określić poziom cholesterolu, cukru, kreatyniny), a także elektrokardiogram (EKG), test wysiłkowy, EKG metodą Holtera, echo serca, koronarografię czy tomografię komputerową serca[6]. Z kolei rozpoznanie zawału serca następuje na podstawie interpretacji wyników badań laboratoryjnych (m.in. na obecność markerów uszkodzenia mięśnia sercowego), EKG, echokardiografii spoczynkowej oraz koronarografii[7].

Źródła:

1. Wożakowska-Kapłon B. Choroba niedokrwienna serca – aspekty kliniczne i społeczne. Studia Medyczne Akademii Świętokrzyskiej. 2003;1:124-125. 2. Choroba wieńcowa. Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego. http://www.ikard.pl/choroba-wiencowa.html#a4 Dostęp: 28.11.2017 r. 3. Zadura M. Chory z bólem w klatce piersiowej – zasady postępowania w praktyce lekarza pierwszego kontaktu ze szczególnym uwzględnieniem niewydolności wieńcowej. Medycyna Rodzinna. 1999;2:11-16. 4. Sobień B, Kopeć G. Objawy stabilnej choroby wieńcowej. https://chorobawiencowa.mp.pl/informacje/objawy/62050,objawy-stabilnej-choroby-wiencowej Dostęp: 28.11.2017 r. 5. Sobień B, Kopeć G. Objawy zawału serca. https://chorobawiencowa.mp.pl/zawal/62063,objawy-zawalu-serca Dostęp: 28.11.2017 r. 6. Dziedzic H. Kopeć G. Jakie badania wykonuje się w celu rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej? https://chorobawiencowa.mp.pl/badania/62336,jakie-badania-wykonuje-sie-w-celu-rozpoznania-stabilnej-choroby-wiencowej Dostęp: 28.11.2017 r. 7. Dziedzic H. Kopeć G. Jakie badania wykonuje się w celu rozpoznania zawału serca? https://chorobawiencowa.mp.pl/badania/62337,jakie-badania-wykonuje-sie-w-celu-rozpoznania-zawalu-serca Dostęp: 28.11.2017 r.