wpisz szukaną frazę

Maltodekstryna – właściwości i zastosowanie
Profilaktyka zdrowotna Zdrowa dieta

Maltodekstryna – właściwości i zastosowanie

Maltodekstryna – właściwości i zastosowanie
Podziel się

Co to jest maltodekstryna? Jak się ją otrzymuje? Czy ten powszechnie występujący w żywności składnik ma pozytywny lub negatywny wpływ na zdrowie? Oto kilka kluczowych informacji na ten temat.

Maltodekstryna – co to jest?

Maltodekstryny mają postać białego proszku i zgodnie z definicją są skrobiami pochodzenia roślinnego, poddanymi częściowej hydrolizie enzymatycznej. Inna nazwa maltodekstryn to skrobiowe produkty hydrolizowane. Istnieją różne rodzaje maltodekstryn:

  • niskoscukrzone,
  • średnioscukrzone,
  • wysokoscukrzone[1].

Maltodekstryny pozyskiwane są z kukurydzy, ryżu, skrobi ziemniaczanej, pszenicy. Mają szerokie zastosowanie w produkcji żywności i w niewielkich dawkach są uznane za bezpieczne[1][2].

Maltodekstryna – właściwości

Szerokie wykorzystanie w produkcji żywności maltodekstryny zawdzięczają nie tylko niskiej cenie i łatwej produkcji, ale przede wszystkim wyjątkowym właściwościom. Są dobrym nośnikiem smaku i zapachu, mogą odgrywać rolę emulgatorów (umożliwiają powstawanie emulsji), spulchniaczy, wypełniaczy, klejów, mają też zdolność wiązania i zatrzymywania wody, przedłużają świeżość oraz regulują naturalną słodycz produktów.

Umożliwiają również formowanie miękkich i smarownych żeli, które mają zdolność do rozpuszczania się na języku i konsystencją przypominają tłuszcz, dlatego stosuje się je jako zamiennik tłuszczu[1][3].

Maltodekstryna – zastosowanie w przemyśle spożywczym i kosmetycznym

Szereg pozytywnych właściwości maltodekstryn czyni z nich ceniony dodatek do wielu produktów żywnościowych i preparatów do pielęgnacji ciała.

Produkty, które mogą zawierać maltodekstrynę, to:

  • mleko modyfikowane dla dzieci,
  • wędliny,
  • słodziki,
  • gumy do żucia,
  • biszkopty,
  • suchary,
  • trwałe wyroby cukiernicze,
  • desery w proszku,
  • inne produkty w proszku: zupy, sosy, kremy,
  • keczup, sosy z przyprawami,
  • przekąski i napoje dla sportowców,
  • lody,
  • likiery[2][3].

Maltodekstryna w kosmetyce

Maltodekstryny dodaje się również do kosmetyków, w tym balsamów albo preparatów do pielęgnacji włosów. Pełnią w ich składzie funkcję zagęszczającą[2].

Czy maltodekstryna jest zdrowa?

Maltodekstryna jest produktem wysoko przetworzonym, który nie ma szczególnych walorów odżywczych. Mimo to sięganie po nią może przynosić zdrowiu pewne korzyści. Przede wszystkim maltodekstryna jest łatwo przyswajalna i sprawdza się w dietach „specjalnych”.

Jest cenionym uzupełnieniem diet o podwyższonej wartości energetycznej, na przykład u osób ciężko pracujących i sportowców. Pomaga również w nabieraniu masy kulturystom, a jedne z badań wykazały, że może zwiększać efektywność treningu beztlenowego[2][3].

„Ponieważ maltodekstryna nie zużywa podczas trawienia tak wiele wody, jak niektóre węglowodany, jest dobrym sposobem na przyswojenie dużej ilości kalorii bez ryzyka odwodnienia” [2].

Maltodekstryna – szkodliwość

Spożywanie niewielkich dawek maltodekstryny nie powinno negatywnie odbić się na zdrowiu. Jednak niektórym osobom nie zaleca się częstego sięgania po produkty, które ją zawierają.

Maltodekstryna a cukrzyca

Ze względu na wysoki indeks glikemiczny maltodekstryny duże porcje nie są wskazane w diecie diabetyków. Jednocześnie trzeba pamiętać, że ilość maltodekstryny, dodawana do żywności, jest przeważnie niewielka i nie powinna spowodować niebezpiecznych wahań glukozy we krwi[2].

Co istotne, wiele produktów zawierających maltodekstrynę jest ogólnie przeciwwskazana w jadłospisie diabetyków. Znajdują się wśród nich wyroby cukiernicze, dania w proszku, sosy, lody, likiery. Lepiej wykluczyć je z diety nie tyle ze względu na obecność maltodekstryny, ile przede wszystkim cukru, tłuszczu, a także z powodu wysokiej kaloryczności.

Maltodekstryna a masa ciała

Drugą grupą osób, które nie powinny przesadzać z maltodekstryną, są dbający o linię. Maltodekstryna podwyższa bowiem wartość kaloryczną pokarmów, łatwo się przyswaja i może powodować wzrost stężenia glukozy we krwi, co sprzyja tyciu.

Ewentualna szkodliwość w tym zakresie również zależy od dawki – umiarkowane sięganie po produkty z maltodekstryną, przy ogólnym przestrzeganiu zasad zdrowego odżywiania się oraz aktywności fizycznej, nie powinno zepsuć efektów starań o ładną sylwetkę[2].

Maltodekstryna a flora bakteryjna jelit

Badanie przeprowadzone w 2012 roku przyniosło niepokojące wyniki na temat wpływu maltodekstryny na skład mikrobiomu jelitowego. Wyniki badań wykazały, że składnik ten może hamować wzrost „dobrych bakterii”, które mają istotne znaczenie dla odporności organizmu.

Jednocześnie może zwiększyć ilość bakterii E. coli, które wprawdzie występują naturalnie w jelicie grubym zdrowych ludzi, jednak ich nadmiar może być związany z rozwojem chorób autoimmunologicznych. Obserwacje te wymagają jeszcze potwierdzenia[4].

Zalety maltodekstryny

 

Wady maltodekstryny

 

Łatwo przyswajalne źródło energii, zastosowanie w dietach specjalnych

 

Wysokie przetworzenie, znikoma wartość odżywcza

 

Możliwość wykorzystania w roli zamiennika tłuszczu

 

Wysoki indeks glikemiczny

 

Przedłużenie świeżości artykułów żywnościowych

 

Duże ilości sprzyjają wahaniom glukozy we krwi i przyrostowi masy ciała

 

Poprawa walorów smakowych produktów

 

Może negatywnie wpływać na mikrobiom układu pokarmowego

 

INFOGRAFIKA: Podstawowe zalety i wady maltodekstryny[2][3][4]

Czy maltodekstryna jest szkodliwa dla osób z nietolerancją glutenu?

Większość maltodekstryn jest wytwarzana ze źródeł bezglutenowych, przykładami są maltodekstryna ryżowa, ziemniaczana albo kukurydziana, dlatego są one klasyfikowane jako produkty bezglutenowe. Czasami źródłem maltodekstryny jest również pszenica. Stopień jej przetworzenia jest jednak na tyle wysoki, że traktuje się ją jako produkt bezglutenowy[2].

Trzeba pamiętać, że producent artykułów żywnościowych jest zobowiązany do podania na opakowaniu informacji na temat pochodzenia skrobi, jeżeli zawiera gluten. Dla zachowania ostrożności zawsze warto więc sprawdzić na opakowaniu, czy dany produkt jest bezglutenowy.

U osób nadwrażliwych na maltodekstrynę może wystąpić wysypka i podrażnienie skóry, duszności, wzdęcia, gazy, skurcze brzucha[4]. W takiej sytuacji należy wykluczyć ją z diety.

 

Źródła:

  1. Gibiński M., Korus J. Maltodekstryny jako skrobiowe zamienniki tłuszczu. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin 2006; 239, 303-318.
  2. Gotter A. Is Maltodextrin Bad for Me? https://www.healthline.com/health/food-nutrition/is-maltodextrin-bad-for-me. Data dostępu: 14.03.2019.
  3. Fortuna T., Sobolewska J. Maltodekstryny i ich wykorzystanie w przemyśle spożywczym. Żywność 2000, 2(23): 100-109.
  4. Silva J.C. What is maltodextrin and is it safe? https://www.medicalnewstoday.com/articles/322426.php. Data dostępu: 14.03.2019.

Dowiedz się także:

Czym zastąpić cukier?