wpisz szukaną frazę

Profilaktyka zdrowotna Zdrowe dziecko

Gorączka po szczepieniach

Share

Każda mama, która chce zapewnić swojemu dziecku zdrowie, powinna wiedzieć, że jednym z fundamentów profilaktyki są szczepienia ochronne. Niestety aktywne w dzisiejszych czasach ruchy antyszczepionkowe powodują u rodziców niepewność i dezorientację, strasząc ich niepożądanymi odczynami poszczepiennymi (NOP), autyzmem czy zaburzeniami rozwoju. Oczywiście, NOP-y się zdarzają, ale najczęściej mają postać krótkich, przemijających epizodów gorączki czy drażliwości, które są niczym w porównaniu do ryzyka, jakie niesie decyzja o niezaszczepieniu dziecka. Najczęstszym rodzajem NOP-u jest właśnie wystąpienie gorączki, dlatego warto co nieco o nim wiedzieć.

Czym są niepożądane odczyny poszczepienne (NOP)?

Według definicji NOP to zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki. Wynika ono z faktu, że szczepionka to preparat, który zawiera antygen (martwe lub osłabione patogeny) stymulujący układ odpornościowy do zniszczenia go i zapamiętania, tak by w przyszłości w przypadku wniknięcia tego typu drobnoustrojów z zewnątrz organizm wiedział, jak je szybko zwalczyć i nie doprowadzić do rozwoju choroby[4].

Do najczęściej występujących NOP-ów należą łagodnie przebiegające i szybko ustępujące gorączka oraz miejscowy odczyn pod postacią obrzęku, bolesności i zaczerwienienia. Dużo rzadziej dochodzi do poważnych NOP-ów, do których objawów należą:

  • omdlenie lub utrata przytomności, bąble pokrzywkowe, zaburzenia oddychania – objawy wstrząsu anafilaktycznego w ciągu 30 min. od podania szczepionki,
  • gorączka powyżej 40,5°C,
  • napad nieukojonego płaczu, krzyku trwający co najmniej 3 godziny w ciągu 2 dni od szczepienia,
  • epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, polegający na nagłym spadku napięcia mięśniowego z utrudnionym kontaktem z dzieckiem w ciągu 2 dni od szczepienia,
  • drgawki[2].

Gorączka po szczepieniu – jak sobie z nią radzić?

Jak już wspomniano, gorączka poszczepienna jest najczęstszym rodzajem NOP-u, dlatego warto wiedzieć, po jakich szczepieniach dzieci są szczególnie narażone na jej wystąpienie i jak sobie z nią radzić[2].

Gorączka może pojawić się po praktycznie każdym szczepieniu, najczęściej w przeciągu 48 godzin od jego podania. Z reguły jest ona niewysoka (około 38°C) i ustępuje samoistnie. Jeśli zauważymy, że dziecko staje się drażliwe, niespokojne, można podać mu lek przeciwgorączkowy. U maluchów w każdym wieku można bezpiecznie zastosować paracetamol w dawce:

  • 7,5 mg/kg masy ciała co 4 godziny dla dzieci o masie do 10 kg (dobowa dawka maksymalna 30 mg/kg m.c.),
  • 15 mg/kg m.c. co 4 godziny dla dzieci o masie powyżej 10 kg (dobowa dawka maksymalna 60 mg/kg m.c. lub 4 g)[6].

Dzieci od 3. miesiąca życia i o masie powyżej 7 kg mogą przyjmować także ibuprofen:

  • 60 mg co 6-8 godzin dla dzieci o masie do 12,5 kg (dobowa dawka maksymalna 20 mg/kg m.c.),
  • 125 mg co 6-8 godzin dla dzieci o masie od 12,5 do 20 kg (dobowa dawka maksymalna 20 mg/kg m.c.)[5].

Wyjątkiem jest tutaj szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR), gdzie ryzyko wystąpienia epizodu gorączki jest największe między 5. a 12. dniem po szczepieniu, a następnie w 3. tygodniu po szczepieniu. W odróżnieniu od innych szczepień, może być ona także wyższa i przekraczać nawet 39°C, dlatego niezbędne jest podawanie wówczas wspomnianych leków przeciwgorączkowych[3].

W każdym przypadku, kiedy gorączka osiąga bardzo wysokie wartości (powyżej 39°C), utrzymuje się pomimo podania leków lub towarzyszą jej inne objawy, takie jak senność, drgawki, utrudniony kontakt z dzieckiem, należy skontaktować się z lekarzem[2].

Czy wobec ryzyka niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) należy zrezygnować ze szczepień?

Wielu rodziców zadaje sobie pytanie, czy warto wobec tego szczepić dzieci, skoro najczęściej choroby wywołane przez patogeny, przeciw którym skierowane są szczepionki, już nie występują, a ryzyko łagodnego NOP-u jest duże. Odpowiedź jest prosta – tak! ponieważ choroby te zdarzają się tak rzadko właśnie z powodu skuteczności szczepionek. Na skutek aktywności ruchów antyszczepionkowych i decyzji rodziców o nieszczepieniu dzieci już teraz w Europie zauważalny jest przyrost częstości zachorowań i zgonów np. z powodu odry.

Mitem jest także to, że szczepionki powodują autyzm – to doniesienie pochodzi ze zmanipulowanych badań. Podobnie związki rtęci, które znajdują się w szczepionkach, nie są toksyczne dla organizmu[1].

Z pewnością można stwierdzić, że jedno- czy dwudniowy stan podgorączkowy lub gorączka to mały koszt względem bezpieczeństwa, jakie otrzymuje dziecko. Trudniej jest przekonać do kontynuacji szczepień rodziców, których dziecko przeszło poważniejszy epizod NOP, ale i oni nie powinni rezygnować.

Lek. Krzysztof Pawlak

Źródła:
1. Kawalec W. [red.], Pediatria, wyd. PZWL, Warszawa, 2013
2. https://pediatria.mp.pl/szczepieniaochronne/52625,szczepienia-niepozadane-reakcje-i-przeciwwskazania – data dostępu: 09.07.2017
3. http://www.mp.pl/szczepienia/praktyka/ekspert/odra_swinka_rozyczka_ekspert/158857,goraczka-po-szczepieniu-mmr – data dostępu: 09.07.2017
4. http://szczepienia.pzh.gov.pl/main.php?p=2&id=88&sz=319 – data dostępu: 09.07.2017
5. Charakterystyka Produktu Leczniczego – ibuprofen
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego – paracetamol

Następny artykuł

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!