'
PROFILAKTYKA ZDROWOTNA

Aplikacje do smogu – jak wybrać najlepszą?

Smog jest w dzisiejszych czasach dużym problemem, stanowiąc wielkie wyzwanie ekologiczne i zdrowotne. Wielce niepokoi fakt, że stał się on krajobrazem naszej rzeczywistości, szczególnie w większych miastach. Coraz większą wagę przywiązuje się do monitorowania skali tego zjawiska. Jedną z ich form są aplikacje do smogu i mierzenia jakości powietrza. Jak z nich korzystać i jakie płyną korzyści z ich użytkowania?

Smog – rodzaje i ich charakterystyka

Słowo „smog” to zlepek dwóch angielskich słów: dym (smoke) i mgła (fog). Ogólnie można opisać je jako zjawisko atmosferyczne, które powstaje na skutek współwystępowania dwóch negatywnych czynników: zanieczyszczenia powietrza oraz niekorzystnych warunków pogodowych (głównie mgły). Wyróżniamy dwa jego rodzaje[1]. Pierwszy z nich to tzw. smog londyński. Nazywany jest również siarkowym, kwaśnym, przemysłowym, zimowym lub wilgotnym.

Jest charakterystyczny dla okresu jesienno-zimowego, przy jego powstawaniu bowiem istotną rolę odgrywają zmiany temperatury powietrza oraz jego wilgotność. Ten typ smogu nie tylko jest niebezpieczny dla zdrowia, lecz także niekiedy bardzo przyczynia się do znacznego ograniczenia widzialności (w skrajnych przypadkach nawet do kilkunastu metrów).

Drugim rodzajem tego zjawiska jest tzw. smog Los Angeles. Inne jego nazwy to smog: utleniający, fotochemiczny, letni lub suchy. W przeciwieństwie do pierwszego powstaje w wysokiej temperaturze, przy niskiej wilgotności powietrza i dużym nasłonecznieniu. Od smogu londyńskiego różni go również barwa. Jest bardziej ciemna, ale mniej ogranicza widoczność.

Konsekwencje zdrowotne obecności smogu

Smog jest dla ekosystemu, w tym dla człowieka, zjawiskiem niezwykle szkodliwym i negatywnym. To truizm i prawda powszechnie znana. Jakie są jednak konkretne zagrożenia dla ludzkiego zdrowia związane ze znacznym zanieczyszczeniem powietrza? Warto przyjrzeć się temu problemowi bliżej.

Smog składa się z dużej ilości związków chemicznych, z których każdy ma istotne oddziaływanie na nasze zdrowie. Należą do nich przede wszystkim: dwutlenek azotu (NO2), dwutlenek siarki (SO2), Ozon (O3), Formaldehyd, kwas siarkowy, kwas azotowy i tlenek węgla (CO). Do głównych zagrożeń wynikających z ich obecności należą przede wszystkim powstawanie i rozwój dolegliwości i chorób związanych z układem oddychania i krążenia. Są nimi m.in.[2]:

  • astma,
  • nowotwory,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • alergiczny nieżyt nosa,
  • stany zapalne śluzówek nosa i zatok,
  • infekcje dróg oddechowych,
  • zapalenie spojówek,
  • zwiększone prawdopodobieństwa udaru mózgu i zgonów.

Próby zaradzenia problemowi, czyli jak walczyć ze smogiem?

Smog to jedno z największych wyzwań cywilizacyjnych naszych czasów. Na problem ten i potrzebę walkę z nim zwróciły już na przełomie lat sześćdziesiątych raporty Organizacji Narodów Zjednoczonych i Światowej Organizacji Zdrowia. Polska jest w niechlubnej czołówce państw europejskich (zajmuje pod tym względem pierwsze miejsce w Unii Europejskiej), w których powietrze aglomeracji miejskich jest najbardziej zanieczyszczone[3].

Do związków chemicznych, na które jesteśmy najbardziej narażeni, należą tzw. pyły zawieszone PM10 i PM2,5, benzoapiren i dwutlenek azotu. Najgorszy jest stan powietrza na południu kraju: w Małopolsce i na Śląsku. O skali problemu może świadczyć, że w wielu miastach stężenie benzoapirenu przekracza 1000% normy[4].

Aplikacje smogowe, czyli jak badać zanieczyszczenie powietrza za pomocą smartfonu

Obok bezpośrednich działań mających na celu walkę ze smogiem, jakie podejmują władze centralne, samorządy i organizacje pozarządowe, ważnym polem działania jest również uświadamianie i informowanie ludzi o skali problemu. Obok tradycyjnych akcji informacyjnych, przydatne okazują się nowe technologie, a mianowicie specjalne aplikacje na smartfony. Mają one na celu na bieżąco ostrzegać o poziomie zanieczyszczenia powietrza w danym mieście. Jedną z nich jest ta stworzona przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ)[5].

Ukazuje ona dane pochodzące z Państwowego Monitoringu Środowiska, skupiając się na aktualnych wartościach stężenia pyłów PM10 i PM2,5, dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, benzenu i ozonu. Jakość powietrza porządkowana jest według sześciostopniowej skali (od bardzo złej do bardzo dobrej). By odbiór był bardziej czytelny i przystępny, skorzystać możemy ponadto z map, wykresów i zestawień.

Aplikacja smogowa GIOŚ nie jest jedyną tego typu. Jest natomiast jedyną oficjalną, tzn. sygnowaną przez instytucję państwową. Oprócz niej istnieje kilka stworzonych przez organy samorządowe i NGOsy. Ich wspólną cechą jest sposób działania (oparty na systemie GPS oraz danych ze stacji pomiarowych), cel oraz funkcja: ostrzeganie oraz informowanie użytkowników poprzez prezentowanie danych pochodzących z najbliższej okolicy. Różnice sprowadzają się natomiast do samego interfejsu, badanych związków chemicznych oraz zasięgu (ogólnokrajowego bądź lokalnego). Do przykładów miast posiadających swe własne aplikacje do pomiaru zanieczyszczenia powietrza należą Kraków i Tychy[6][7].

Niewątpliwie korzystanie z aplikacji smogowych przyczynia się do większego uświadomienia problemu, jakim jest zanieczyszczenie powietrza, a także poprawy naszej świadomości co do skutków zdrowotnych i konsekwencji płynących z tego negatywnego zjawiska.

Źródła:

1. Makhniashvili I, Makles Z. Smog w środowisku miejskim. Bezpieczeństwo Pracy. 2006;7-8:21-22. 2. Gładka A, Zatoński T. Wpływ zanieczyszczenia powietrza na choroby układu oddechowego. Problemy nauk biologicznych. 2016;65(4):575-579. 3. Naczelna Izba Kontroli. Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami. Informacja o wynikach kontroli. 2014:16. https://www.nik.gov.pl/plik/id,7764,vp,9732.pdf Data dostępu: 12.12.2017. 4. Stowarzyszenie Krakowski Alarm Smogowy. Co wiemy o smogu? Informowanie o zanieczyszczeniu powietrza w Polsce. 2015:8. https://krakowskialarmsmogowy.pl/text/download/id/645 Data dostępu: 12.12.2017. 5. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Aplikacja mobilna „Jakość powietrza w Polsce” na Android już dostępna do pobrania!. http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1000497 Data dostępu: 12.12.2017. 6. Stowarzyszenie Krakowski Alarm Smogowy. https://krakowskialarmsmogowy.pl/index/search/tag/aplikacja Data dostępu: 12.12.2017. 7. Treespot Tychy: mobilna aplikacja ostrzega też o smogu. http://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/treespot-tychy-mobilna-aplikacja-ostrzega-tez-o-smogu,100120.html Data dostępu: 12.12.2017.