'
Objawy chorób Pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc przy zadławieniu – chwyt Heimlicha

Zadławienie jest stanem zagrożenia życia, które może dotknąć każdą osobę. Powodem niedrożności dróg oddechowych może być pośpieszne spożywanie pokarmów, połkniecie przez małe dziecko przedmiotu, zadławienie się napojem. Dzięki wczesnej interwencji można uratować życie osoby dławiącej się.

Pierwsza pomoc przy zadławieniu – chwyt Heimlicha

Jak rozpoznać zadławienie?

Zadławieniem nazywać będziemy zatkanie dróg oddechowych najczęściej przez niewielkich rozmiarów ciało obce – u osób dorosłych może to to być niewłaściwie rozdrobniony pokarm. Dzieci mogą zadławić się dowolnym przedmiotem, który znajduje się w zasięgu ich rąk1.

Zadławienie częściowe zachodzi wówczas, gdy światło dróg oddechowych ni jest całkowicie zamknięte przez obecność ciała obcego. Możliwy jest również przepływ powietrza. W zadławieniu częściowym problemem jest sama obecność ciała obcego - wówczas organizm samodzielnie próbuje bronić się poprzez odkasływanie[1].

W przypadku całkowitego zadławienia ciało obce całkowicie zamyka światło dróg oddechowych. Poszkodowany nie jest w stanie samodzielnie mówić, kaszleć czy oddychać. Początkowo słyszalne są świsty z dróg oddechowych, ale wraz z upływającym czasem cichną i poszkodowany traci przytomność[1].

Chwyt Heimlicha

Najskuteczniejszym sposobem pomocy w przypadku zadławienia, a jednocześnie najszybszą formą pomocy jest chwyt Heimlicha zwany również rękoczynem lub manewrem Heimlicha. Najogólniej mówiąc chwyt Heimlicha polega na wywarciu nacisku na przeponę, by sprężyć powietrze znajdujące się w drogach oddechowych. To spowoduje wypchnięcie obiektu, który znajduje się w drogach oddechowych.

Należy jednak pamiętać, że rękoczyn Heimlicha powinien być stosowany wyłącznie wówczas, gdy inne prostsze metody, na przykład poklepywanie po plecach, zawiodły. W czasie wykonywanie manewru może bowiem dojść do uszkodzenia trzewi jamy brzusznej[2].

Pierwsza pomoc przy zadławieniu

Każda osoba może być świadkiem lub ofiarą zadławienia. Należy wiedzieć, jak postępować w takich przypadkach. W przypadku, gdy poszkodowany wykazuje objawy częściowego zadławienia należy zachęcić go do kaszlu i nie wykonywać żadnych innych czynności.

Gdy poszkodowany wykazuje objawy niedrożności całkowitej, a więc ma świszczący oddech, ale jest przytomny należy zacząć od oklepywania go w okolicy międzyłopatkowej. W takiej sytuacji trzeba stanąć nieco z boku za poszkodowanym. Jedna rękę kładziemy pod mostkiem poszkodowanego i delikatnie pochylamy go do przodu. Drugą ręką należy wykonać pięć energicznych uderzeń w przestrzeń między łopatkami. Po każdym uderzeniu należy sprawdzić czy ciało obce zostało usunięte.

Pomoc przedmedyczna w zadławieniu

Jeśli prosta metoda w postaci oklepywania nie przynosi rezultatu należy zastosować chwyt Heimlicha. Należy postępować według następującej instrukcji[1]:

  1. należy stanąć za poszkodowanym i objąć go ramionami na wysokości jego podbrzusza;
  2. pochylamy poszkodowanego do przodu;
  3. zaciskam pięści i umieszczamy je w zagłębieniu między pępkiem a mostkiem;
  4. zaciśnięte dłonie podciągamy do wewnątrz i ku górze;
  5. manewr powinien być wykonany maksymalnie pięć razy.

Zadławienie u dziecka

W przypadku zadławienia u dziecka poniżej pierwszego roku życia należy postępować w sposób podobny, ale w delikatniejszy sposób. Jeśli niewole zadławi się, ale kaszle efektownie, nie należy robić niczego. Gdy dziecko jest przytomne, ale nie kasze lub kaszel nie pozwala pozbyć się ciała obcego, wówczas wykonujemy uderzenia w okolicę międzyłopatkową.

Należy postępować według następujących wskazówek[1]:

  1. układamy dziecko głową w dół na swoim przedramieniu;
  2. chwytamy kciukiem i palcem za żuchwę;
  3. nie wolno chwytać za szyję;
  4. wykonujemy pięć energicznych uderzeń w okolice międzyłopatkową;
  5. po każdym uderzeniu sprawdzamy, czy dziecko może oddychać samodzielnie.

Gdy te działania okażą się nieskuteczne należy obrócić dziecko na wznak, układamy je na przedramieniu i obejmujemy jego potylicę. Miejscem do ucisku będzie punkt zlokalizowany w dolnej połowie mostka, około szerokości jednego palca powyżej dolnej części mostka. Wykonujemy pięć ucisków klatki piersiowe na przemian z pięcioma uderzeniami w okolicę międzyłopatkową.

Źródła: 1. Zadławienie. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/77737,zadlawienie Dostęp: 27.05.2018 2. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. Poradnik pierwszej pomocy przedmedycznej. http://administracja.sgh.waw.pl/pl/SSPOiOIN/oib/Documents/Poradnik.pdf Dostęp: 27.05.2018