Dieta na zdrowe stawy – jak właściwa dieta może pomóc na bóle i stany zapalne stawów

Czasem ból stawu jest objawem choroby.

© Depositphotos.com

Bóle stawów to powszechne dolegliwości. Jeśli ustępują samoistnie w ciągu paru dni, zwykle nie świadczą o rozwoju poważnych schorzeń. Jeżeli jednak utrzymują się dłużej i dołączają do nich inne symptomy, jak obrzęk, gorączka, sztywność poranna – należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem. Czasem ból stawu jest objawem choroby. (1)

Przyczyny bólu stawów (1)

Wyróżnia się zapalne i niezapalne przyczyny bólu stawów. Niezapalne mogą być następstwem uszkodzeń mechanicznych, zapalne – oznaczają proces zapalny, który toczy się w obrębie stawu i tkanek sąsiadujących.

W większości przypadków ból stawów wynika z przeciążenia struktur okołostawowych, np. ścięgien, więzadeł, torebek stawowych, o które to nietrudno podczas wysiłku fizycznego. U seniorów to częsta dolegliwość, która z reguły wiąże się z chorobą zwyrodnieniową. Ale niekiedy może też wskazywać na chorobę zapalną, np. reumatoidalne zapalenie stawów. U młodszych osób objaw na ogół świadczy o stanie zapalnym stawów, wymaga wizyty u lekarza i postępowania diagnostycznego.

Nie należy zwlekać z konsultacją lekarską, szczególnie gdy ból stawów występuje razem z innymi symptomami, np. obrzękiem, zaczerwienieniem, ociepleniem stawu, ograniczeniem ruchomości stawu. Zaniepokoić powinny poranne problemy z rozruszaniem się, które nie mijają w ciągu godziny oraz ból stawów, który intensyfikuje się w porze odpoczynku nocnego i zaburza sen.

Jak radzić sobie z bólem stawów?

Leczenie bólu stawu zawsze jest ściśle związane z przyczyną, która wywołuje dolegliwość. Objaw można łagodzić, odciążając staw. Zwłaszcza ostry ból powinien skłonić do ograniczenia nadmiernej aktywności fizycznej. Gdy ból ustąpi lub osłabnie, warto pod nadzorem rehabilitanta wykonywać ćwiczenia wzmacniające staw i poszerzające jego ruchomość. (1)

U seniorów unikanie nadmiernych obciążeń stawów jest podstawą terapii choroby zwyrodnieniowej. Zatem osoby z nadwagą muszą dążyć do unormowania masy ciała – m.in. przez dietę odchudzającą – najlepiej ułożoną przez dietetyka. Plan żywieniowy powinien uwzględniać produkty pozwalające zachować prawidłową siłę mięśniową (zawierać białko, żelazo, potas, magnez). (2)

Bóle stawów ograniczają okłady z lodu, które wykonuje się 2-3 razy dziennie. Ulgę przynoszą leki przeciwbólowe, w tym niesteroidowe leki przeciwzapalne (1), jak naproksen, który zawiera Anapran. Poza tym stosuje się suplementy diety z glukozaminą i chondroityną (2) – np. Flexinovo (w jego składzie znajdują się też inne składniki, np. witamina C i kolagen).

Mniej tłuszczu, więcej warzyw i owoców (3)

Znaczenie żywienia w uśmierzaniu dolegliwości bólowych ze strony stawów wciąż nie jest dobrze udokumentowane, ale istnieją zalecenia dietetyczne skuteczne u dużej grupy pacjentów.

W menu należy ograniczyć spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, a więc tłustych mięs i wędlin, także smalcu, boczku, masła oraz pełnotłustych produktów mlecznych (śmietana, ser topiony, ser żółty). Jadłospis trzeba wzbogacić w warzywa i owoce oraz produkty, które są cennym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 (wykazujących działanie przeciwzapalne), jak ryby (np. łosoś, makrela, sardynka) i olej lniany.

Owoce i warzywa w diecie dobrej dla stawów to skarbnica witamin i minerałów. Można znaleźć w nich szereg związków antyoksydacyjnych, w tym witaminę C, karetonoidy, flawonoidy. Przeciwutleniacze zapobiegają szkodliwemu wpływowi wolnych rodników na organizm (wolne rodniki przyczyniając się do aktywacji procesów zapalnych). Witamina C bierze też udział w syntezie kolagenu – naturalnego budulca kości i stawów.

diecie przy bólach i zapaleniach stawów warto uwzględnić czosnek i cebulę, w których kryją się pożyteczne związki siarkowe o właściwościach przeciwzapalnych. Uważa się, że podobne działanie mogą wykazywać niektóre przyprawy kuchenne, np. kurkuma i imbir.

Dieta dla stawów – białko i błonnik

W nowym jadłospisie powinno znaleźć się miejsce dla chudego mięsa drobiowego (indyk, kurczak bez skóry), które zawiera białko zwierzęce. Prócz ryb do menu należy włączyć także owoce morza. Bogatym źródłem białka pochodzenia roślinnego są rośliny strączkowe, w których składzie znajdują się związki antyoksydacyjne, kwas foliowy, magnez, potas, żelazo i cynk. (3,4)

Dieta na zdrowe stawy powinna uwzględniać orzechy, pestki dyni, słonecznika (3), które dostarczają jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA) o właściwościach przeciwzapalnych. Pieczywem pełnoziarnistym warto zastąpić jasny chleb; na obiad można przyrządzać grube kasze, brązowy ryż lub makaron pełnoziarnisty. Produkty zbożowe pełnoziarniste, podobnie jak warzywa, owoce, orzechy i nasiona, zawierają cenny błonnik pokarmowy, który obniża stężenie CRP – parametru stanu zapalnego. (4)

Dieta wzmacniająca stawy – smaczna i zdrowa

Dietę na bóle stawów warto skonsultować z lekarzem. Na pewno nie powinno zabraknąć w niej warzyw i owoców. Surówki i sałatki doprawione sokiem z cytryny i odrobiną oliwy z oliwek to zawsze świetny wybór. W porze obiadowej na stole mogą królować brokuły, szpinak, jarmuż, marchewka i kapusta, a podczas podwieczorku – borówki, jeżyny, wiśnie, porzeczki, truskawki i maliny. (4)

1. Guła Z., Korkosz M. Ból stawów. http://reumatologia.mp.pl/objawy/64576,bol-stawow Data dostępu: 25.11.2016
2. Zimmermann-Górska I. Choroba zwyrodnieniowa stawów – wskazówki żywieniowe http://dieta.mp.pl/lista/76404,choroba-zwyrodnieniowa-stawow-wskazowki-zywieniowe Data dostępu 26.11.2016
3. Wolnicka K. Jak się odżywiać, by mieć zdrowe stawy? http://dieta.mp.pl/lista/101458,jak-sie-odzywiac-by-miec-zdrowe-stawy Data dostępu: 25.11.2016
4. Wnęk D. Produkty żywnościowe pomocne w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. http://dieta.mp.pl/diety/diety_w_chorobach/132476,produkty-zywnosciowe-pomocne-w-leczeniu-reumatoidalnego-zapalenia-stawow Data dostępu:25.11.2016

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Kiniorek

    Chyba z bólami stawów mają najgorszy problem meteopaci. Nie da się wtedy zrobić absolutnie nic, a ból jest nie do zniesienia. Na dodatek nawet nie mogę uprawiać wtedy żadnej aktywności fizycznej.