Choroby i dolegliwości

Demencja i napoje dietetyczne - czy istnieje związek przyczynowy?

23 grudnia 2017

Demencja i napoje dietetyczne - czy istnieje związek przyczynowy?

W kwietniu 2017 roku nagłówki brytyjskich gazet, takich jak “Daily Mail”, “The Independent” i “The Guardian”, ogłosiły sensacyjną wiadomość, że napoje dietetyczne trzykrotnie zwiększają ryzyko demencji i udaru.1 Czy to jednak prawda?

Napoje dietetyczne często są oznaczone jako „light”. Zamiast cukru zawierają sztuczny słodzik, na przykład aspartam czy acesulfam K. Chociaż są inne w smaku od tych tradycyjnych, wiele osób sięga po nie jako po lepszą alternatywę, pozwalającą schudnąć albo przynajmniej nie przytyć, pomimo picia bardzo słodkiego napoju z bąbelkami.

Z kolei demencja to stosunkowo nowy termin, który nie jest jednoznaczny z chorobą Alzheimera. Demencja to zespół objawów występujących u ludzi starszych, do których należą:

  • utrata pamięci – objawiająca się pytaniem ciągle o to samo,
  • problemy z wykonywaniem prostych czynności – jak przygotowanie posiłku czy zrobienie herbaty,
  • trudności w porozumieniu się – zapominanie słów, nazw, imion,
  • uczucie dezorientacji – czucie się obco i gubienie się w znanych sobie miejscach, np. na ulicy pod domem,
  • problemy z abstrakcyjnym myśleniem – jak zarządzenie pieniędzmi,
  • zapominanie o położeniu podstawowych przedmiotów – takich jak okulary czy klucze,
  • zmiany nastroju – nagłe ataki złości czy płaczu,
  • zmiany osobowości – osoby chore nagle stają się bardzo podejrzliwe albo zlęknione,
  • utrata inicjatywy – ciężko jest im coś zacząć czy zrobić, trzeba je do tego nakłaniać bardziej niż wcześniej.2

Dość przerażająca cena za picie jednej puszki napoju „light” dziennie, prawda? Niekoniecznie tak musi być.

Informacja ta wzięła się z amerykańskiego badania przeprowadzonego przez Uniwersytet Medyczny w Bostonie i Uniwersytet Tufts, również z Bostonu. Pomimo tego, że badanie trwało aż 43 lata i obejmowało ponad pięć tysięcy osób, wniosek o szkodliwości sztucznie słodzonych napojów wysnuto na podstawie tylko 81 osób i tylko trzyletniego okresu badania. Poza tym takie badania z natury są obarczone dużym błędem, ponieważ ludzie deklarują, co spożywali w danym czasie. Nie da się tego sprawdzić. Istnieje też wiele innych czynników mogących wpływać na wynik badania, jak wiek, płeć, wykształcenie, poziom cholesterolu, jakość diety, ilość spożywanych kalorii, aktywność fizyczna, używki (papierosy), stosunek obwodu talii do bioder, ciśnienie czy cukrzyca. Wszyscy badani pochodzili z jednego regionu w Stanach Zjednoczonych, przez co grupa nie była wystarczająco zróżnicowana.1

Dlaczego warto zrezygnować z napojów light?

Pomimo tego, że amerykańskie badanie nie dowiodło związku pomiędzy sztucznie słodzonymi napojami a demencją i udarem, nie warto po nie sięgać. Dlaczego? Mamy wiele innych badań, które mogą nas skutecznie zniechęcić.

Przykładowo w badaniu z 2008 roku3 szczury karmione jedzeniem sztucznie słodzonym zjadały więcej kalorii w ciągu dnia i ważyły więcej. To tyle, jeśli chodzi o odchudzanie się za pomocą napojów czy produktów „light”. Dlaczego tak się dzieje? Nie wiemy, jak jest ze świadomością u szczurów, ale u ludzi jedzenie produktów „light” często prowadzi do myślenia „po tym nie przytyję, więc mogę zjeść więcej” albo „nie muszę się pilnować, bo jem produkt bez cukru”. Nasza samokontrola ucieka w siną dal, a my, próbując oszukać nasze ciała, zostajemy ukarani.

Jak widać, natury nie da się oszukać. Jeśli jemy już coś słodkiego, to niech to będzie słodzone czymś naturalnym – cukrem białym, brązowym, miodem. Będzie smaczniej – i zdrowiej.

1. health news from nhs choices reported link between diet drinks and dementia and stroke is weak  dostęp online: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/behindtheheadlines/news/2017-04-21-reported-link-between-diet-drinks-and-dementia-and-stroke-is-weak/ data dostępu: 03.01.2018 r.
2. legg t.j. dementia is a collective term used to describe various symptoms of cognitive decline, such as forgetfulness. it is a symptom of several underlying diseases and brain disorders. dostęp online: https://www.medicalnewstoday.com/articles/142214.php data dostępu: 03.01.2018 r.
3. swithers s.e., davidson t.l. a role for sweet taste: calorie predictive relations in energy regulation by rats. dostęp online: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18298259 data dostępu: 03.01.2018 r.

(Odwiedzono: 746 razy, w tym dzisiaj: 5)