Neurologia i neurochirurgia

Demencja – jak radzić sobie z pierwszymi objawami

26 lipca 2018

Demencja – jak radzić sobie z pierwszymi objawami

Zauważasz u bliskiej osoby starszej kłopoty z pamięcią, wysławianiem się czy wykonywaniem codziennych czynności? To mogą być pierwszej objawy demencji starczej – podstępnej i trudnej do leczenia choroby. Co to jest demencja, czym się objawia, jak radzić sobie z jej pierwszymi symptomami – odpowiadamy na te i inne pytania.

Demencja, zwana również otępieniem, to choroba, w której dochodzi do postępującego pogorszania się funkcji intelektualnych człowieka. Może ona występować samodzielnie, ale również towarzyszyć innym schorzeniom, jak np. choroba Alzheimiera czy otępienie czołowo-skroniowe. Bezpośrednią anatomiczną przyczyną demencji jest niszczenie komórek nerwowych mózgu poprzez zbyt małą ilość dostarczanego tlenu oraz odkładanie się w ich wnętrzu nieprawidłowych białek. Demencja zdecydowanie częściej pojawia się u osób starszych – dotyczy zaledwie 1% populacji między 60. a 65. rokiem życia, ale już od 10 do 35% populacji powyższej 85. roku życia. W Polsce różne postacie otępienia mogą dotyczyć nawet pół miliona osób1.

Demencja starcza – objawy

Demencja starcza to choroba podstępna i trudna do wykrycia, gdyż jej początkowe objawy pozwalają seniorowi funkcjonować w miarę normalnie, przez co nie niepokoi on otoczenia. I tak do pierwszych symptomów otępienia mogą zaliczać się:

  • zaburzenia pamięci świeżej (zapominanie o umówionych spotkaniach, liście zakupów, miejscu odłożenia kluczy do mieszkania),
  • pogorszenie zdolności zapamiętywania nowych informacji,
  • zapominanie i mylenie słów,
  • kłopoty z pisaniem i liczeniem,
  • apatia, utrata zainteresowań,
  • problemy z rozpoznawaniem bliskich osób i znajomych miejsc,
  • wycofywanie się z życia społecznego,
  • płaczliwość, drażliwość, rozchwianie emocjonalne1.

Demencja starcza – jak łagodzić jej objawy i spowalniać rozwój?

Demencja starcza to choroba trudna zarówno dla samego seniora, jak i jego rodziny – dlatego już w przypadku pojawienia się pierwszych objawów warto szukać specjalistycznej pomocy. Współczesna medycyna, fizjoterapia oraz psychologia zna wiele metod łagodzenia objawów otępienia oraz spowalniania jego rozwoju.

  • Kinezyterapia – czyli dobrane do indywidualnych możliwości oraz stanu zdrowia seniora ćwiczenia fizyczne mające na celu poprawę wydolności układu krążenia oraz wydolności tlenowej. Oprócz pozytywnego działania na funkcjonowanie fizyczne, ćwiczenia poprawiają pracę mózgu, pamięć, zdolność koncentracji oraz skupienia.
  • Terapia zajęciowa – może mieć postać dedykowanych zajęć, jak np. malowanie, tkactwo, szycie, szydełkowanie, jak również treningu podtrzymującego umiejętność wykonywania podstawowych czynności życiowych, np. mycia się, golenia, czesania, ubierania.
  • Zajęcia relaksacyjne – forma psychoterapii mająca na celu rozładować napięcie psychofizyczne oraz mięśniowe. Może ona przybrać postać np. muzykoterapii, czyli poddawaniu osoby starszej pozytywnemu wpływowi muzyki. Muzykoterapia jest zarówno formą usprawniania fizycznego, jak i metodą na rozładowywanie lęków czy emocji.
  • Terapia reminiscencyjna – oddziaływanie na psychikęchorego poprzez wspominanie najważniejszych doświadczeń osobistych (np. przez pokazywanie zdjęć, czytanie pamiętników, snucie opowieści). Pozwala to złagodzićzaburzenia zachowania, poprawiać może pamięć i orientację w przestrzeni.
  • Treningi pamięci – jak np. SRT (Spaced Retrieval Therapy) czy Errorless Learning. Pozwalają one poprawić niektóre aspekty pamięci poprzez wielokrotne powtarzanie oraz wyeliminować błędne zachowanie podczas stymulacjiprocesów pamięciowych2.

Dobór odpowiedniej formy terapii należy oczywiście zostawić specjaliście – zadaniem rodziny jest zwracanie uwagi na wszelkie niepokojące zachowania seniora. Demencja starcza nie jest powodem do wstydu, a szybkie rozpoczęcie terapii pozwala mocno spowolnić jej przebieg, dzięki czemu senior dłużej zachowuje pełnię sprawności.

Źródła:
1. Bartoszek K. Otępienie. https://neurologia.mp.pl/choroby/150100,otepienie Dostęp: 22.06.2018 r.
2. Pietraszek-Kusik H. Demencja. Metody oddziaływań pozafarmakologicznych. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu. 2015;1(42):30-31.

(Odwiedzono: 457 razy, w tym dzisiaj: 4)