Ginekologia

Czym jest łyżeczkowanie macicy?

13 maja 2018

Czym jest łyżeczkowanie macicy?

Na łyżeczkowanie kanału szyjki macicy i jamy macicy składają się zabiegi ginekologiczne przeprowadzane ze wskazań diagnostycznych lub terapeutycznych, wykonywane w warunkach bloku operacyjnego lub (odpowiednio wyposażonej) sali zabiegowej. Frakcjonowane skrobanie macicy polega na wyskrobaniu ścian kanału szyjki macicy i jamy macicy (po wcześniejszym rozszerzeniu kanału szyjki hegarami). W trakcie procedury pobiera się zwykle materiał do badania histopatologicznego. Instrumentalne opróżnienie jamy macicy to metoda stosowana w ginekologii od lat, jednak w postępowaniu diagnostycznym coraz częściej wypiera ją (skuteczniejsza i bardziej precyzyjna) histeroskopia1,2.

Wyłyżeczkowanie jamy macicy – na czym polega zabieg ?

Zabieg wyłyżeczkowania jamy macicy (potocznie zwany abrazją macicy) przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym dożylnym, po starannym odkażeniu pochwy i zewnętrznych narządów płciowych. Celem zabiegu jest uzyskanie błony, która wyściela kanał szyjki macicy (endocervix) i (oddzielnie) błony wyścielającej jamę macicy (endometrium)2,3.

Po zacewnikowaniu i sterylnym obłożeniu sromu, zakłada się wzierniki (do pochwy) i kulociągi (na przednią wargę szyjki macicy), po czym wprowadza sondę do kanału szyjki i dokonuje pomiaru długości jamy macicy. Następnie kanał szyjki (jeśli tego wymaga) jest rozszerzany za pomocą tzw. rozszerzadeł Hegara o stopniowo powiększającej się średnicy. Hegary wprowadza się przez ujście zewnętrzne szyjki macicy. Po uzyskaniu odpowiedniej średnicy do jamy macicy wsuwa się ostrą łyżkę – jej dociskanie do ściany macicy prowadzi do zeskrobania luźnej błony śluzowej. Czynność wymaga kilkukrotnych powtórzeń; pobrany materiał zostaje przekazany do badania histopatologicznego2,3.

Pod koniec zabiegu pacjentce wstrzykuje się ampułkę Metherginu (by wesprzeć obkurczanie się macicy i zminimalizować krwawienie). Endometrium regeneruje się w ciągu 5 dni po wyłyżeczkowaniu jamy macicy2.

Możliwe objawy i powikłania po abrazji macicy

Zazwyczaj pacjentka może wrócić do domu kilka godzin po zabiegu (jeśli nie stwierdzono przeciwwskazań, a abrazja przebiegła bez powikłań). W dniu zabiegu może wystąpić niewielki ból w podbrzuszu na skutek skurczów macicy. Przez kilka następnych dni zwykle utrzymuje się krwawienie z dróg rodnych3.

Wśród powikłań po frakcjonowanym skrobaniu macicy wymienia się zapalenie błony śluzowej macicy. Za zakażenie wstępujące odpowiadać może Chlamydia trachomatisNeisseria gonorrhoeae lub endogenna mikroflora pochwy. Stosunkowo rzadko obserwuje się rozwój zapalenia po zabiegach diagnostycznych. Zdecydowanie częściej infekcję stwierdza się u pacjentek, u których wyłyżeczkowanie macicy wykonano z powodu poronienia w toku. Ryzyko zakażenia redukuje profilaktyczna antybiotykoterapia. W czasie zabiegu może dojść również do przebicia ściany macicy – stan wymaga operacyjnego zaopatrzenia mięśnia macicy. 2

Innym powikłaniem frakcjonowanego skrobania macicy jest zespół Ashermana (zrosty w jamie macicy z wtórnym brakiem miesiączki lub skąpymi, bolesnymi krwawieniami). Bliznowate zrosty, które zamykają częściowo lub całkowicie światło macicy, najczęściej są następstwem uszkodzenia endometrium po nadmiernym wyłyżeczkowaniu jamy macicy w połogu2.

Frakcjonowane skrobanie macicy – zalecenia pozabiegowe

Zalecenia pozabiegowe i czas ich przestrzegania ustala lekarz – indywidualnie dla każdej pacjentki.

Po zabiegu nie powinno się stosować tamponów, korzystać z solarium lub basenu; należy powstrzymać się od współżycia płciowego i nadmiernego wysiłku fizycznego (zwłaszcza wymagającego zaangażowania tłoczni brzusznej). Należy unikać kąpieli w gorącej wodzie i przesiadywania w wannie; wskazany jest prysznic3.

Pilnej oceny lekarskiej wymagają pacjentki po wyłyżeczkowaniu jamy macicy, u których pojawiła się gorączka, wymioty, silne bóle brzucha, niepokój lub długotrwałe, obfite krwawienia. Wskazaniem do konsultacji jest również brak miesiączki po upływie 4 tygodni od zabiegu3.

Łyżeczkowanie macicy czy histeroskopia?

Frakcjonowane skrobanie macicy przez lata stanowiło podstawową metodę pozyskiwania materiału z macicy do oceny histopatologicznej. Aktualnie można zastępować je metodą endoskopową, tzn. badaniem histeroskopowym połączonym z celowaną biopsją endometrium, które wyróżnia się większą precyzją, pozwala uwidocznić zmiany w jamie macicy i porównać je z wcześniejszymi obrazami USG1.

1. Michalska M. Ocena skuteczności diagnostyki histeroskopowej u kobiet w wieku około i pomenopauzalnym z nieprawidłowymi krwawieniami z macicy. (Rozprawa doktorska). Poznań 2010: Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2. Bręborowicz G. H. (red.) Położnictwo i ginekologia. T II. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2008; s: 632-633, 690, 918-928
3. Polska Z. Wyłyżeczkowanie jamy macicy. http://www.forumginekologiczne.pl/porada/wylyzeczkowanie-jamy-macicy/3320 Data dostępu: 25.04.2018

(Odwiedzono: 370 razy, w tym dzisiaj: 1)