Laryngologia i otolaryngologia

Czy płukanie uszu jest skutecznym i bezpiecznym sposobem ich czyszczenia?

12 lipca 2018

Czy płukanie uszu jest skutecznym i bezpiecznym sposobem ich czyszczenia?

Płukanie uszu zalecane jest w przypadku nagromadzenia woskowiny usznej, co skutkuje utworzeniem się czopu (korka). Czy taki zabieg trzeba przeprowadzać profilaktycznie? Czy płukanie uszu w domu jest bezpieczne, czy lepiej oddać się w ręce lekarza? Wreszcie – jak dbać o higienę uszu na co dzień, aby uniknąć nagromadzenia się woskowiny? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym tekście. 

Po co nam woskowina uszna i czym skutkuje jej nadmiar? 

Gromadząca się w uszach woskowina pełni kilka ważnych funkcji. Wraz z nią usuwane są bowiem zanieczyszczenia i drobnoustroje, które dostają się do uszu. Pełni także rolę ochronną wobec niekorzystnych czynników środowiska oraz zapobiega przesuszeniu zewnętrznego przewodu słuchowego. Zbyt częste czyszczenie uszu, które powoduje niedobór woskowiny, skutkuje świądem, nadmierną suchością i łuszczeniem się skóry ucha1.

Niektóre osoby mają jednak tendencję do nadmiernej produkcji woskowiny. Jeśli zaś w uchu utworzy się czop, zaczynają doskwierać nieprzyjemne objawy – problemy ze słuchem, uczucie zatkania lub ucisku w uchu, dzwonienie, szumienie, a czasami nawet ból ucha, zawroty głowy i zapalenie przewodu słuchowego1,2. 

Jak przeczyścić uszy w domu? 

Patyczki higieniczne do uszu często używane są w niewłaściwy sposób, który sprzyja gromadzeniu się woskowiny i powstawaniu korków, a nawet uszkodzeniom mechanicznym, szczególnie podczas głębokiego czyszczenia. Na co dzień możesz więc z nich zrezygnować lub używać tylko do oczyszczania zagłębień małżowiny usznej. Czyszczenie uszu w domu możesz przeprowadzić także przy pomocy wilgotnej ściereczki – wystarczy, jeśli przemyjesz nią zewnętrzną część ucha (nie wpychaj jej palcami do środka, bo efekt będzie odwrotny). Pamiętaj też, aby po każdej kąpieli delikatnie osuszać uszy, gdyż właśnie kąpiele sprzyjają tworzeniu się woskowiny1,2.

Jak wypłukać ucho w przypadku nadmiaru woskowiny? Przyda Ci się specjalny środek dostępny w aptece. Tego typu preparaty mają postać kropli, które rozmiękczają wydzielinę, co ułatwia jej usunięcie. Wystarczy zakroplić ucho, odczekać, a następnie je przepłukać. Płukanie ucha domowym sposobem zawsze przeprowadzaj zgodnie z instrukcją preparatu, który zakupisz2.

Jak wygląda płukanie ucha strzykawką u lekarza? 

Przetykaniu uszu przez specjalistę (lekarza laryngologa lub pielęgniarkę) to najbezpieczniejszy sposób na pozbycie się korka. Wbrew pozorom procedura nie jest prosta i wymaga doświadczenia, gdyż nieumiejętnie przeprowadzony zabieg może skończyć się uszkodzeniem delikatnych struktur ucha. Płukanie ucha wodą o temperaturze zbliżonej do 37° C, przeprowadza się za pomocą dużej strzykawki. Następnie lekarz osusza ucho. Jeśli zabieg okaże się nieskuteczny, wówczas konieczne jest usunięcie korka za pomocą haczyka, pętli lub ssaka1.

Kiedy wizyta u lekarza to konieczność? 

Uszy są zaopatrzone w mechanizm samooczyszczania, a nadmierna troska o ich higienę może w niektórych sytuacjach zaszkodzić. Na co dzień wystarczą podstawowe zabiegi higieniczne, czyli mycie i osuszanie zewnętrznej części ucha. Niemniej, uczucie pełności w uszach, ból oraz pogorszenie się słuchu to sygnały, które mogą świadczyć o obecności czopa. Wtedy najbezpieczniej jest pójść do lekarza na profesjonalne czyszczenie. Koniecznie zgłoś się do laryngologa także w przypadku wystąpienia objawów infekcji ucha, którą zwiastują ból, zaburzenia słuchu i wyciek wydzieliny2. Nie próbuj leczyć infekcji domowymi sposobami, a na wizytę udaj się tak szybko, jak to możliwe. 

Jak zapobiec utracie słuchu? 

Podstawowym czynnikiem, który stanowi zagrożenie dla słuchu, jest ekspozycja na hałas. Jeżeli pracujesz w hałaśliwym środowisku, Twój pracodawca powinien zapewnić Ci specjalne ochronniki – zawsze pamiętaj o ich używaniu. Chroń słuch także w domu, gdyż głośne oglądanie telewizji i słuchanie muzyki, szczególnie długotrwałe i regularne, mogą skutkować stopniowym pogarszaniem się zdolności słyszenia3. 

1. Domagała B. Higiena uszu. Świat Farmacji. 2016 (9): 16-17
2. Marcin A. Tips for Cleaning Your Ears Safely. https://www.healthline.com/health/how-to-clean-your-ears Data dostępu: 12.06.2018
3. Fligor B.J. Hearing Loss Prevention. http://www.betterhearing.org/hearingpedia/hearing-loss-prevention Data dostępu: 12.06.2018

(Odwiedzono: 1018 razy, w tym dzisiaj: 2)