Terapie i leczenie

Czerwona chemia - na czym polega ten rodzaj leczenia?

16 czerwca 2015

Czerwona chemia - na czym polega ten rodzaj leczenia?

Rodzaj chemioterapii zwany „czerwoną chemią” lub „czerwonym diabłem” wziął swoją nazwę od barwy leków cytostatycznych z grupy antracyklin, takich jak doksorubicyna, z powodzeniem stosowanych w leczeniu nowotworów. Choć terapia niszczy komórki nowotworowe, nie pozostaje bez negatywnego wpływu na zdrowie pacjentów i może wiązać się z dotkliwymi skutkami ubocznymi. Na czym polega czerwona chemia i w jakich przypadkach jest stosowana?

Jak działa czerwony diabeł?

Cytostatyki podawane dożylnie podczas tego rodzaju chemioterapii wraz z krwią docierają do komórek nowotworowych. Następnie hamują ich zdolność do mnożenia się i podziału, a uszkodzone komórki stopniowo giną. Czerwona chemia jest podawana podczas kilku cykli w okresie kilku miesięcy, jednak czas jej trwania uzależniony jest od rodzaju nowotworu.

Czerwona chemioterapia jest stosowana m.in. w leczeniu białaczki, chłoniaków, nowotworów piersi, żołądka, jajnika, pęcherza moczowego czy tzw. szpiczaka mnogiego (inaczej choroba Kahlera – nowotwór układu krwiotwórczego). Terapia ta ma wysoką skuteczność w leczeniu nowotworów. Efekt spowalniający lub hamujący rozwój komórek nowotworowych zależy jednak od rodzaju choroby oraz stopnia jej zaawansowania.

Lekami stosowanymi w chemii czerwonej są antracykliny: doksorubicyna (funkcjonująca także pod nazwą Adriamycyna) oraz epirubicyna (Epirubicin, Farmorubicin). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zrobienie badań krwi.

Skutki uboczne terapii – jak bardzo są dotkliwe?

Każdy pacjent reaguje na antracykliny inaczej. Zdarza się, że czerwona chemia skutkuje silnym osłabieniem organizmu i pojawieniem się komplikacji zdrowotnych, jednak wszystko zależy od indywidualnego przypadku. Wszelkie dolegliwości należy na bieżąco zgłaszać lekarzowi. Chemioterapia ta nie jest polecana osobom w okresie rozrodczym, gdyż może przekreślić plany prokreacyjne.

Niektóre z możliwych skutków ubocznych stosowania doksorubicyny to:

  • Zmniejszenie liczby białych krwinek. Wytwarzanie krwinek czerwonych oraz płytek krwi (trombocytów) również może ulec redukcji.
  •  Mdłości, wymioty, utrata apetytu.
  • Owrzodzenie jamy ustnej.
  • Bóle gardła.
  • Utrata włosów, które jednak odrastają po zakończeniu terapii.
  • Zmieniony wygląd paznokci (ciemniejszy kolor).
  • Wrażliwość na słońce i zwiększona tendencja do poparzeń słonecznych.
  • Różowe lub pomarańczowe zabarwienie moczu w okresie około 24 godzin od podania leku.
  • Zaczerwienienie i nieprzyjemne uczucie palenia w okolicach dłoni i stóp.
  • Zaburzenia płodności.
  • Uszkodzenia płodu – nie powinno się stosować terapii w czasie ciąży lub w przypadku planowania macierzyństwa lub ojcostwa. Podczas chemioterapii zadbaj więc o skuteczną antykoncepcję.
  • Długotrwałe poddawanie się czerwonej chemii może skutkować osłabieniem mięśnia sercowego. Symptomy mogą ujawnić się w perspektywie kilku miesięcy lub nawet lat.

Lekarz powinien dowiedzieć się o wszystkich niepokojących objawach, takich jak: skrócony oddech, bóle w klatce piersiowej, obrzmienia w okolicach stóp i kostek 1.
Wiele z powyższych skutków ubocznych jest związanych także ze stosowaniem epirubicyny – do jej działań niepożądanych należą: mdłości, wymioty, biegunka, bóle żołądka, zmieniony kolor skóry i paznokci, wypadanie włosów, zaburzenia menstruacji i inne. Poważne problemy pojawiają się jednak rzadko, a niektóre z nich można złagodzić, np. poprzez podawanie leków przeciwwymiotnych lub stosowanie odpowiednie diety 2.

Pamiętaj, że jeśli otrzymałaś skierowanie na czerwoną chemię, najwidoczniej Twój lekarz uznał, że pozytywne efekty dla zdrowia okażą się większe niż ewentualne skutki uboczne. Stały kontakt z lekarzem i zgłaszanie mu wszelkich niepokojących objawów pozwoli Ci przejść przez trudy chemioterapii w lepszym stanie oraz szybko wrócić do pełni zdrowia.

1. Doxorubicin, WebMD, dostęp: 8.06.2015
2. Epirubicin Intravenous, WebMD, dostęp: 8.06.2015

(Odwiedzono: 55160 razy, w tym dzisiaj: 5)