Cukrzyca typu I

Jak ją rozpoznać i jak leczyć?

© Depositphotos.com

Czym jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 nazywana bywa także cukrzycą młodzieńczą, ponieważ zazwyczaj rozwija się u młodych osób (najczęściej pomiędzy 10. a 14. rokiem życia). Układ odpornościowy chorego, który normalnie chroni organizm pozbywając się bakterii i wirusów, atakuje znajdujące się w trzustce komórki odpowiedzialne za produkcję insuliny. W konsekwencji organizm produkuje zbyt małą ilość tej substancji. Wśród wszystkich zachorowań na cukrzycę, typ 1 stanowi jedynie 10% przypadków 1.

Insulina w cukrzycy typu 1

W organizmie zdrowej osoby, insulina produkowana jest przez trzustkę w trakcie spożywania posiłków. Zawarty w jedzeniu cukier (glukoza) stymuluje organ do wytworzenia odpowiedniej ilości hormonu. Do głównych zadań insuliny należy przetransportowanie substancji odżywczych, zwłaszcza cukru, do komórek różnych tkanek organizmu. Te wykorzystują go jako paliwo niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Jeśli ilość insuliny jest niewystarczająca, glukoza zamiast wędrować do poszczególnych komórek, utrzymuje się we krwi w bardzo wysokim stężeniu. Powoduje to wystąpienie charakterystycznych dla schorzenia objawów.

Objawy cukrzycy typu 1

  • Nasilone pragnienie
  • Suchość w ustach
  • Silne uczucie głodu
  • Częste oddawanie moczu (u małych dzieci pojawienie się moczenia nocnego, które nigdy wcześniej nie występowało)
  • Utarta masy ciała
  • Drażliwość i zmiany nastrojów
  • Zmęczenie, osłabienie
  • Zaburzenia ostrości widzenia
  • Częste zakażenia skóry, dróg moczowych oraz pochwy

Czynniki ryzyka cukrzycy typu 1

Duży wpływ na prawdopodobieństwo rozwoju choroby ma historia rodzinna. Jeżeli u najbliższych krewnych (rodziców bądź rodzeństwa) wystąpiła cukrzyca typu 1, ryzyko zachorowania rośnie. Wpływ mogą mieć również niektóre geny. Nie bez znaczenia pozostaje wiek. Ten typ cukrzycy u dzieci występuje najczęściej, chociaż choroba może rozwinąć się w dowolnym momencie. Szczyt jej rozwoju przypada na dwa okresy – pomiędzy 4. a 7. rokiem życia, lub pomiędzy 10. a 14.
Wpływ na zachorowanie mogą mieć również takie czynniki jak ekspozycja na niektóre wirusy (świnki, cytomegalii czy patogenów z grupy coxsackie), przedwczesne spożywanie mleka krowiego, niski poziom witaminy D3.

Możliwe powikłania cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 może wpływać na funkcjonowanie wielu narządów, w tym serca, naczyń krwionośnych, nerwów, oczu czy nerek. Utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi dzięki dostępnym lekarstwom zmniejsza ryzyko powikłań, do których należą:

  • Choroby serca i naczyń krwionośnych (dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie, zawał serca lub udar mózgu)
  • Uszkodzenia nerwów (nadmiar cukru prowadzi do uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych, których zadaniem jest odżywianie nerwów, zwłaszcza w nogach; w ostateczności może prowadzić to do utraty czucia w kończynach)
  • Uszkodzenia nerek (niewydolność lub nieodwracalna schyłkowa niewydolność nerek, która wymaga stałego dializowania lub przeszczepu organu)
  • Uszkodzenia wzroku (zniszczenie naczyń krwionośnych siatkówki, tak zwana retinopatia, która może prowadzić do ślepoty, może także wystąpić zaćma lub jaskra)
  • Uszkodzenia stóp (zniszczenie naczyń krwionośnych w kończynach osłabia przepływ krwi, prowadzi to często do rozwoju zakażeń w obrębie stopy, które w ostateczności kończą się amputacją całej kończyny lub jej części)
  • Zwiększona podatność na bakteryjne i grzybicze zakażenia w obrębie jamy ustnej i skóry
  • Cukrzyca w ciąży zwiększa ryzyko poronienia, wystąpienia wad wrodzonych, a nawet śmierci płodu, u matki istnieje duże ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego oraz kwasicy ketonowej

Rozpoznanie cukrzycy typu 1

Diagnostyka cukrzycy typu 1 polega na wykonaniu badania laboratoryjnego, które określa poziom stężenia glukozy we krwi na czczo. Jeśli w danym odstępie czasu wynik badania dwukrotnie będzie nieprawidłowy(≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l)) wykonuje się dodatkowo test obciążenia glukozą 3. Polega on na zbadaniu stężenia cukru we krwi dwie godziny po doustnym podaniu odpowiedniej dawki glukozy.

Leczenie cukrzycy typu 1

Dieta jest jednym z najważniejszych elementów terapii diabetyków. Celem leczenia jest utrzymanie właściwego poziomu cukru we krwi, aby zapobiec lub przynajmniej oddalić w czasie wystąpienie powikłań. Polega ono zazwyczaj na przyjmowaniu insuliny. W diecie cukrzycowej ważne jest kontrolowanie ilości spożywanych węglowodanów. Chorzy muszą także stale monitorować poziomu cukru. Zalecana jest również regularna aktywność fizyczna w celu utrzymania prawidłowej wagi.

Zapobieganie cukrzycy typu 1

Nie jest znany jeszcze żaden sposób zabezpieczenia się przed wystąpieniem tego schorzenia. Naukowcy intensywnie pracują nad stworzeniem lekarstwa, które skutecznie zapobiegałoby niszczeniu komórek trzustki.

1. http://www.diabetes.org.uk/Guide-to-diabetes/What-is-diabetes/What-is-Type-1-diabetes

2.http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00125-014-3181-4

3. Diabetologia Doświadczalna i Kliniczna rok 2006, tom 6, Suplement A

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: