Borowik szatański – objawy zatrucia grzybem „szatanem”

Pamiętaj, że nie każdy borowik powinien trafić do koszyka.

© Depositphotos.com

Amatorów grzybobrania nie brakuje. Dla jednych jest ono pretekstem do jesiennych spacerów, a dla innych okazją do zebrania ulubionych przysmaków. Choć w gąszczu drzew można znaleźć rozmaite gatunki, pamiętaj, że nie każdy borowik okazuje się jadalny i nie każdy powinien trafić do koszyka.

Jak wygląda grzyb szatan?

Podczas grzybobrania z dużą dozą prawdopodobieństwa napotkasz piękne borowiki, rydze, ale i okazy, których spożycie może pozostawić nieprzyjemne wrażenie lub okazać się tragiczne w skutkach. Trujaki różnią się od grzybów niejadalnych pod względem wyglądu i działania na organizm ludzki, dlatego obu gatunków lepiej nie wrzucać do jednego metaforycznego kosza.

Za trującego borowika szatańskiego powszechnie brany jest goryczak żółciowy. Okazuje się jednak, że to dwa różne grzyby. Skąd więc to zamieszanie? Młody grzyb goryczak i grzyb szatan są niezwykle do siebie podobne. Obydwa gatunki posiadają jasnobrązowe lub żółte kapelusze oraz żółte trzony podobnej wielkości, różnią się jednak miejscem, czasem wzrostu oraz wyglądem dojrzałych okazów. Chociaż goryczak łudząco przypomina prawdziwka, jest on niejadalny. Nie potwierdzono również jego właściwości toksycznych.

Borowik trujący występuje głównie na terenach Europy Zachodniej, wyłącznie na glebach wapiennych. Choć w Polsce jest praktycznie niespotykany, wiedzieć, jak wygląda prawdziwy szatan – w niektórych regionach nazywany także szatańskim łbem i diabelskim grzybem. Ten unikatowy egzemplarz posiada charakterystyczny kapelusz o matowej skórce w kolorze żółto-oliwkowo-szarym. Poduszka wyróżnia się czerwoną barwą u dorosłych osobników, natomiast u młodych grzybów pozostaje żółta. Trzon jest ciemny u dołu, słomkowy u góry. Typowe dla grzyba szatana są ciemne, sine ślady, które pozostają po uciśnięciu w poszczególnych miejscach.

Borowik szlachetny a borowik szatański

Szatan w polskich lasach praktycznie nie występuje. Poza tym posiada tak charakterystyczny wygląd, że pomyłka rzadko wchodzi w grę. Nawet początkujący grzybiarz wyposażony w atlas, bez problemu odróżni borowika szatańskiego od prawdziwka. Wystarczy jedno spojrzenie na trzon i poduszkę, aby zyskać pewność, że ten osobnik powinien pozostać w lesie. Inaczej rzecz się ma z goryczakiem – powszechnie branym za szatana. Dojrzały grzyb jest bardzo podobny do borowika szlachetnego. Oba egzemplarze mają cielistobrązowy kapelusz oraz charakterystyczny beczułkowaty trzon w jasnobrązowym odcieniu. Najprostszym sposobem na uniknięcie pomyłki jest dotknięcie czubkiem języka poduszki lub odłamanego fragmentu goryczaka. Pojawi się mało przyjemny posmak żółci.
Grzyb prawdziwek rośnie zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych. Szczególnie upodobał sobie towarzystwo świerków, z którymi żyje w symbiozie. Kapelusz młodego borowika szlachetnego ma zwykle kolor biały, który z czasem staje się ciemnobrązowy. Gładki, półkolisty, u starszych gatunków – wypukły. Z kolei miąższ bywa zarówno twardy, jak i gąbczasty, charakteryzuje się białą barwą. Dla grzyba prawdziwka typowy jest także zapach, który, podobnie zresztą jak smak, nie ma sobie równych.

Zatrucie szatanem – objawy

Ponieważ w Polsce to goryczak żółciowy zyskał miano grzyba szatana, warto wspomnieć, jakie są objawy zatrucia niejadalnym okazem. Konsekwencjami spożycia tego egzemplarza są zaburzenia wodno-elektrolitowe i żołądkowo-jelitowe. W przeciągu dwóch godzin od zjedzenia grzyba, do bólu brzucha przyłączają się inne dolegliwości, m.in.:

W przypadku podejrzenia spożycia grzyba szatana – goryczaka, konieczna jest wizyta w stacji pogotowia ratunkowego.

Trzy i pół godziny – tyle czasu minie, zanim pojawią się pierwsze symptomy po zjedzeniu borowika trującego. Ból brzucha, nudności, wymioty, ból głowy – podstawowym objawom mogą jednak towarzyszyć i takie, które nie są bezpośrednio wiązane z działaniem grzybów. Należą do nich:

  • zaburzenia widzenia,
  • spadek ciśnienia, zapaść,
  • łzawienie, obfite pocenie,
  • zaczerwienienie twarzy.

Toksyny grzybów nie tylko powodują dolegliwości gastryczne, ale – gdy zaatakują układ nerwowy – także halucynacje oraz zaburzenia neurologiczne. Po spożyciu trującego grzyba, np. borowika szatana, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Warto zabrać pozostałości potrawy lub resztki z grzybów, co pozwoli na szybką identyfikację trucizny.

Pierwsza pomoc przy zatruciu grzybami

W przypadku podejrzenia zatrucia szatanem lub innym grzybem trującym, zakazane jest stosowanie domowych kuracji odtruwających. Błędem okazuje się także podawanie choremu wody, ponieważ płyny usprawniają wnikanie toksyn do krwiobiegu. Wyjątek stanowi mocno osolona woda w celu wywołania wymiotów. Warto pamiętać, że przy poważnym zatruciu grzybami, organizm sam nie upora się z trucizną, która może powodować uszkodzenie wątroby. Im szybsza reakcja, tym większe szanse na pomyślne zakończenie.



Użytkownicy trafili tutaj szukając: borowik szatański, goryczak żółciowy objawy zatrucia, borowik szatamsli grzyb, grzyb szatan gdzie wystepuje, układ grzyba borowika

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: