Choroby i dolegliwości

Bolesne miesiączkowanie – norma czy choroba?

9 lutego 2018

Bolesne miesiączkowanie – norma czy choroba?

Dla wielu kobiet bolesne miesiączkowanie jest czymś zupełnie normalnym, co mija np. po rozpoczęciu regularnego współżycia, urodzeniu dziecka czy po prostu unormowaniu się cykli menstruacyjnych. Niekiedy jednak bolesne miesiączki bywają objawem chorób. Jakich? Sprawdzamy!

Szacuje się, że bolesne miesiączkowanie może dotyczyć nawet połowy młodych kobiet na całym świecie. Wyróżnia się dwa zasadnicze rodzaje dolegliwości:

  • pierwotne bóle miesiączkowe – spowodowane zazwyczaj nadmierną kurczliwością macicy w czasie krwawienia, bez widocznych zmian patologicznych w obrębie miednicy mniejszej,
  • wtórne bóle miesiączkowe – występujące rzadziej, będące wynikiem zmian nabytych oraz innych jednostek chorobowych.

Jeśli chodzi o pierwotne bóle miesiączkowe, pojawiają się one przeważnie u młodych kobiet z już uregulowanym cyklem menstruacyjnym. Mogą wystąpić już przy pierwszej miesiączce, ale zazwyczaj dzieje się tak 1-2 lata później. Dolegliwości rozpoczynają się przed lub z początkiem krwawienia, głównym objawem jest ból skurczowy zlokalizowany w dole brzucha, niekiedy promieniujący do ud lub krzyża. Mogą mu towarzyszyć bóle głowy, nudności, wymioty, ogólne osłabienie, biegunka oraz wahania nastroju1.

Bolesne miesiączkowanie – sposoby leczenia

Leczenie bolesnego miesiączkowania w jego postaci pierwotnej obejmuje m.in. stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych, dwuskładnikowych preparatów antykoncepcyjnych, a także terapie alternatywne.

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne – o działaniu przeciwbólowym oraz rozkurczowym, ich stosowanie należy rozpocząć w pierwszym dniu krwawienia i kontynuować przez kolejne dni. Skuteczność tej terapii szacuje się na 65-95%, do substancji o najwyższej skuteczności zalicza się kwas mefenamowy, naproksen, ketoprofen, ibuprofen oraz diklofenak.
  • Dwuskładnikowe preparaty antykoncepcyjne – stosuje się, jeśli terapia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi nie przynosi efektów. Przyjmuje się je przez co najmniej 3-6 cykli miesiączkowych lub dłużej – jeśli kobieta oczekuje również ich działania antykoncepcyjnego. Mogą mieć postać tabletek lub pierścieni dopochwowych, ich skuteczność w łagodzeniu dolegliwości wynosi ponad 90%.
  • Leczenie alternatywne – stosowane wspomagająco, może obejmować np. stosowanie diety niskotłuszczowej, suplementację wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, magnezu, cynku, witaminy E i/lub witaminy B6, ćwiczenia fizyczne, akupunkturę, leczenie ciepłem czy przezskórną elektryczną stymulację nerwów2.

Bolesne miesiączkowanie – przyczyny chorobowe

Wtórne bolesne miesiączkowanie pojawia się po upływie trzech i więcej lat od wystąpienia pierwszej miesiączki, zazwyczaj u kobiet po 20.-25. roku życia. Związane jest ono z występowaniem patologicznych zmian w obrębie miednicy mniejszej – dolegliwości bólowe mogą pojawiać się w każdym momencie cyklu menstruacyjnego wraz z innymi objawami, takimi jaki przewlekłe bóle podbrzusza i miednicy mniejszej w środkowych dniach cyklu, bolesne współżycie, plamienie i krwawienie z dróg rodnych.

Do najczęściej występujących chorób powodujących wtórne bolesne miesiączkowanie zalicza się endometrioza, stany zapalne miednicy mniejszej, wrodzone wady rozwojowe przewodów Mullera, infekcje przenoszone droga płciową, zmiany w przydatkach (np. torbiele), zrosty pozapalne i/lub pooperacyjne, a nawet ciąża pozamaciczna. Sposób leczenia jest za każdym razem dobierany zarówno pod kątem konkretnej jednostki chorobowej, jak i indywidualnego stanu pacjentki. Niekiedy terapia obejmuje interwencję chirurgiczną2.

1. Mrugacz G, Grygoruk C, Sieczyński P. Etiopatogeneza zespołu bolesnego miesiączkowania. Developmental Period Medicine. 2013;17(1):86.
2. Drosdzol A, Skrzypulec V. Bolesne miesiączkowanie w ginekologii dziecięcej i dziewczęcej. Ginekologia Polska. 2008;79:500-503.

(Odwiedzono: 3907 razy, w tym dzisiaj: 1)