Ciąża tydzień po tygodniu

Ból wątroby w ciąży – czy to może być coś poważnego?

27 kwietnia 2018

Ból wątroby w ciąży – czy to może być coś poważnego?

Ciąża to czas, w którym kobieta musi w szczególny sposób dbać o swoje zdrowie – od tego bowiem zależy także prawidłowy rozwój dziecka. Czy zatem ból wątroby, z którym borykają się niektóre panie spodziewające się dziecka, za każdym razem musi oznaczać coś poważnego? Sprawdzamy!

W trakcie ciąży w organizmie kobiety dochodzi do wielu zmian, dotyczących właściwie wszystkich układów. Zwiększona o 100% przysadka mózgowa produkuje wzmożone ilości niektórych hormonów, powiększa się zapotrzebowanie kaloryczne, zwiększa się częstotliwość rytmu serca oraz jego objętość wyrzutowa, dochodzi do dużych zmian anatomicznych i czynnościowych nerek. Organem, który najbardziej zmienia swój rozmiar jest jednak macica, która z narządu o kształcie niewielkiej gruszki i ważącego około 70 gramów przeistacza się w swoisty worek mięśniowy o wadze jednego kilogramów i średniej pojemności pięciu litrów. Do powiększenia tego dochodzi na skutek przerostu włókien mięśniowych oraz tkanki łącznej.

Co ważne, powiększająca się macica powoduje zmianę położenia i ucisk na wiele narządów znajdujących się w obrębie jamy brzusznej: jelit, żołądka, a także wątroby1. Uczucie odczuwane jako ból wątroby w ciąży najczęściej jest więc efektem tego ucisku. Ból wątroby – tak u kobiet w ciąży, jak i u każdego innego człowieka – może być też spowodowany najzwyczajniej w świecie zbyt tłustym zjedzonym posiłkiem.

Kłucie i ból wątroby w ciąży – objawy groźnych chorób

Niestety istnieje także grupa dość poważnych chorób mogących manifestować się bólem wątroby, które jednocześnie stanowią zagrożenie dla życia zarówno płodu, jak i matki.

  • Ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych – jest to bardzo rzadkie (jeden przypadek na 7-16 tysięcy ciąż), ale zarazem jedno z najgroźniejszych powikłań późnej ciąży, charakteryzujące się wciąż wysokim odsetkiem śmiertelności zarówno wśród matek (20%), jak i płodów (13-18%), występujące wyłącznie w trzecim trymestrze ciąży. Do objawów ostrego stłuszczenia wątroby ciężarnych zaliczają się przede wszystkim nudności, wymioty, pogłębiająca się żółtaczka, a także ból w prawym podżebrzu, który może być odczuwany jako ból wątroby. Rozpoznaje się ją przede wszystkim na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz obrazu uzyskanego w ultrasonografii, gdzie widoczne są cechy stłuszczenia wątroby.
  • Zespół HELLP – występuje w przypadku 0,1-1% wszystkich ciąż, pojawia się zazwyczaj od połowy drugiego do połowy trzeciego trymestru, w 30% przypadków rozwija się bezpośrednio po porodzie. Do jego objawów klinicznych zaliczają się przede wszystkim bóle w prawym podżebrzu, nudności, wymioty, bóle głowy, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze oraz żółtaczka. Objawy laboratoryjne zespołu HELLP to hemoliza, trombocytopenia oraz zwiększone stężenie enzymów wątrobowych. Występuje w większości w pierwszej ciąży u młodych kobiet, istnieje duże ryzyko nawrotów w kolejnych ciążach. Ryzyko śmierci matki w wyniku zespołu HELLP ocenia się na 3-25%, zaś płodu – 7-60% (uzależnione jest od stadium zaawansowania choroby w czasie porodu).
  • Stan przedrzucawkowy i rzucawka – występują u 5-10% kobiet w ciąży. Stan przedrzucawkowy objawia się występowaniem nadciśnienie tętniczego powyżej 140/90 mmHg przy braku wcześniejszego nadciśnienia, białkomoczem, bólem głowy bólem brzucha w okolicach prawego podżebrza, obwodowymi obrzękami oraz zaburzeniami ostrości widzenia. Objawy te występują zazwyczaj po dwudziestym tygodniu ciąży. Z kolei rzucawka, dotyczącą około 1% kobiet ze wcześniejszym stanem przedrzucawkowym, to pojawienie się drgawek połączonych z utratą przytomności. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zarówno stanu przedrzucawkowego, jak i rzucawki zalicza się wiek powyżej 40. lat, pierwsza ciąża, ciąża mnoga, przerwa między ciążami powyżej dziesięciu lat, otyłość, przewlekłe nadciśnienie, insulinooporność, występowanie tych schorzeń u kobiet z najbliższej rodziny2.

 

1. Bacz A. Zmiany fizjologiczne u kobiet w ciąży. https://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/77575,zmiany-fizjologiczne-u-kobiet-w-ciazy Dostęp: 23.03.2018 r.
2. Cichoż-Lach. H. Patogeneza chorób wątroby związanych z ciążą. Ginekologia Polska. 2010;81: 614-615.

(Odwiedzono: 1471 razy, w tym dzisiaj: 4)