Ból kciuka czyli zespół de Quervaina

Jakie są objawy zespołu de Quervaina?

ból kciuka

© Depositphotos.com

Zespół de Quervaina to inaczej zapalenie pochewek ścięgien nadgarstka. Cierpią na nie zazwyczaj malarze, stolarze, matki noworodków, sportowcy, a także osoby młode nadużywające tabletów, telefonów oraz nałogowi gracze gier na konsole. W związku z tym schorzenie to często jest określane mianem choroby XXI wieku. Zespół de Quervaina utrudnia wykonywanie prostych, codziennych czynności z powodu nasilających się dolegliwości bólowych kciuka. Dolegliwość została opisana przez szwajcarskiego chirurga dr Fitz’a de Quervaina już w 1895 roku.

Jakie są objawy zapalenia pochewek ścięgien nadgarstka?

Podstawowym objawem jest ból u podstawy kłębu kciuka, na grzbietowej części dłoni, który nasila się podczas ruchu kciukiem. Wywołuje go przede wszystkim prostowanie i odwodzenie kciuka oraz przywodzenie ręki z jednoczesnym silnym chwytem. Ból może promieniować do całego kciuka, nadgarstka oraz przedramienia.Częste wypadanie przedmiotów, problem z chwytaniem oraz zaciskaniem dłoni to kolejny charakterystyczny objaw dla tego zespołu. Osoby, których dotknęło zapalenie ścięgien nadgarstka, skarżą się również na zaczerwienie w okolicy kciuka. Kolejnym z objawów jest obrzęk. Często towarzyszy mu podwyższona temperatura chorych tkanek. Może też dojść do wysięku, czyli gromadzenia się płynu w tkankach zapalnych w przebiegu zapalenia. W zaawansowanym stadium choroby dochodzi do pogrubienia i zwężenia się światła pochewki ścięgnistej. W związku ze zmniejszeniem się produkcji płynu poślizgowego, utrudnione jest przesuwanie się we wewnątrz pochewki ścięgien, co powoduje ból. Jednym z charakterystycznych objawów jest ból występujący podczas ucisku miejsca około 1 cm nad wyrostkiem rylcowatym.

Najważniejsze przyczyny Zespołu de Quervaina

„Kciuk Matki”, to jedna z nazw potocznych Zespołu de Quervaina, częściej dopada kobiety niż mężczyzn. Dotyczy on szczególnie matek dzieci do 6. miesiąca życia, które podnoszą niemowlę, które stale przybiera na wadze oraz piorą ręcznie dziecięce ubranka. Takie powtarzalne czynności wpływają na przeciążenie kciuka. Etiologia powstania Zespołu de Quervaina nie jest do końca poznana, ale za bezpośrednią przyczynę uważa się właśnie powtarzalne z dużą częstością ruchy odwodzenia i prostowania kciuka. Takie ruchy wykonują także muzycy, malarze i tenisiści, ale nie tylko. Obecnie najczęściej na zespół ten cierpią osoby uzależnione od smartfonów, które korzystając z nowoczesnych środków komunikacji, wykorzystują do tego głównie palec pierwszy ręki. Przyczyną Zespółu de Quervina może być ponadto uraz nadgarstka, powstanie pourazowej blizny na pochewce ścięgnistej oraz pourazowe zmiany kostne, szczególnie w obrębie dalszej nasady kości promieniowej.  Warto też wiedzieć, że i reumatoidalne zapalenie stawów może stanowić przyczynę powstawania zapalenia pochewek ścięgien nadgarstka, ponieważ RZS prowadzi do powstania zrostów pozapalnych.

Jak rozpoznać Zespół de Quervaina? 

Wstępne rozpoznanie polega na wykonaniu testu Finkelsteina. W ramach badania chory opiera przedramię o stół z wyprostowanym nadgarstkiem i zaciśniętą pięścią w rotacji wewnętrznej. Następnie badający lewą ręką stabilizuje dalszą część przedramienia, a prawą przytrzymuje pięść i łagodnie wykonuje ruch odwodzenia łokciowego ręki. Pojawienie się bólu w okolicy mięśnia prostownika krótkiego i odwodziciela długiego kciuka jest uznawane za wstępne potwierdzenie wystąpienia Zespołu de Quervaina. Prawidłowo wykonany test obejmuje również zdrową kończynę górną w celu porównania dolegliwości bólowych, ponieważ często zdarza się, że u osób zdrowych test Finkelsteina jest dodatni. Szczegółowa diagnostyka polega na wykonaniu USG. W badaniu USG uwzględnia się ścięgna mięśni kciuka. W celu wykluczenia reumatoidalnego zapalenia stawów, złamań, pęknięć, a zarazem potwierdzenia Zespołu de Quervaina, wykonuje się zdjęcie RTG.

Leczenie Zespołu de Quervaina

Podstawowym leczeniem Zespołu de Quervaina jest unikanie wykonywania czynności, które sprawiają ból – chwytania ciężkich przedmiotów i zaciskania dłoni w pięść. Pozytywny wpływ na leczenie ma unieruchomienie ręki, które powinno trwać około 3 tygodni. Często zdarza się, że unieruchomienie ręki nie przynosi jednak oczekiwanych efektów, dlatego wskazana jest rehabilitacja chorego stawu. Krioterapia, jonoforeza oraz kąpiel wirowa pomagają uśmierzyć ból oraz działają przeciwzapalnie. Ćwiczenia ustalone przez doświadczonego rehabilitanta pozwalają na usprawnienie ręki i często dają zadowalające efekty. Przy silnych dolegliwościach bólowych lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne. Niesterydowe leki przeciwzapalne są najczęstszym wyborem podczas leczenia farmakologicznego. Niekiedy stosuje się zastrzyki sterydowe podawane dostawowo. Przy niezadowalających efektach leczenia należy rozważyć zabieg chirurgiczny. Polega on na poszerzeniu światła pogrubiałej pochewki ścięgnistej. Zwiększa się dzięki temu przestrzeń dla ścięgna i dolegliwości bólowe ustępują.

Rokowanie w przypadku Zespołu de Quervaina

W zależności od zastosowanego leczenia oraz eliminacji powtarzania ruchów odwodzenia i przywodzenia kciuka etap zdrowienia może trwać od 3-4 tygodni do nawet kilku miesięcy.

 

lek. Paulina Góra

 

1. Gaździk T. Crash Course: Ortopedia i reumatologia. Wydawnictwo Urban & Partner Wrocław 2007; s: 200

2. Gasik R. Terapia bólu w chorobach ukłdu ruchu. Wydawnictwo Bonnier Business Polska sp. Z o.o. Warszawa 2014; s: 61

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze