Ból brzucha

Sprawdź, skąd się bierze ból brzucha.

© Depositphotos.com

Skąd się bierze ból brzucha?

Ból brzucha najczęściej związany jest z zaburzeniem pracy narządów, które znajdują się wewnątrz jamy brzusznej, a więc z: wątrobą, żołądkiem, śledzioną, jelitem cienkim lub grubym, trzustką oraz z pęcherzem moczowym i kobiecymi organami płciowymi (w podbrzuszu). Zdarza się, że dolegliwości bólowe, które dają o sobie znać w obszarze jamy brzusznej, odnoszą się do organów z innych części organizmu, np. nerek, serca albo płuc. To tzw. ból rzutowany – w podobny sposób narządy z jamy brzusznej mogą rzutować na ból pleców bądź klatki piersiowej.

Jak przebiega ból brzucha?

Bóle brzucha mogą być ostre lub przewlekłe. Ostry ból bywa symptomem nagłych zaburzeń w pracy narządów wewnętrznych, szczególnie gdy pojawia się pierwszy raz. Niekiedy przyczyna leży w niedokrwieniu jelita. Ból, który nie jest silny, ale stale nawraca, sygnalizuje natomiast chorobę, która rozwija się w organizmie już od pewnego czasu.

Dolegliwości odczuwa się w nadbrzuszu, podbrzuszu, prawym boku albo lewym. Lokalizacja bólu ściśle wiąże się z jego przyczyną i schorzeniem, które go wywołuje. Czasem najpierw pojawia się w jednym miejscu, ale niedługo obejmuje całą jamę brzuszną – jest to tzw. ból rozlany.

Ból bywa kłujący lub tępy, nieraz pacjent czuje charakterystyczne skurcze w brzuchu. Często towarzyszą mu: gorączka, biegunka, wymioty oraz krwawienie z odbytu. Istotne jest także jego natężenie, które wskazuje na chorobę, która wywołała dolegliwości, np. silne, kurczowe bóle mogą oznaczać niedrożność jelit, a ciągłe i przeszywające – kolkę żółciową. Trzeba też zwracać uwagę na czas trwania dolegliwości, niektóre ciągną się miesiącami, a nawet latami (choroba wrzodowa żołądka), inne – utrzymują się przez kilka godzin (kolka żółciowa) 1.

Rodzaje bólu brzucha

Najczęściej bóle brzucha dzieli się ze względu na ich lokalizację w części: górnej, dolnej, lewej i prawej jamy brzusznej (linie podziału biegną pionowo i poziomo przez pępek).

Ból może być ostry, silny lub słaby, a także piekący, gniotący albo palący. Przewlekłe dolegliwości mają charakter stały bądź nawracający. Łagodzić je mogą odejście gazów lub oddanie stolca (np. w przypadku upośledzonej drożności jelit). Czasem ból zmniejsza się po posiłku – wtedy wiąże się z wrzodami żołądka. Jeśli bywa silniejszy zaraz po jedzeniu, zwykle oznacza choroby trzustki. Gdy pojawia się ok. godziny po posiłku – podejrzewa się wrzody dwunastnicy, a gdy jeszcze później – upośledzenie drożności żołądka albo jelita cienkiego 2.

O czym może świadczyć ból brzucha?

Bóle brzucha mogą świadczyć o stanie zapalnym, który rozwija się w jamie brzusznej, np. o zapaleniu wyrostka robaczkowego lub uchyłków jelita grubego. Czasem oznacza, że pewne narządy uległy rozdęciu albo rozciągnięciu (jak w przypadku niedrożności jelit). Nieraz dolegliwości wywołuje obrzęk organu, np. wątroba i śledziona powiększają się w wyniku niewydolności krążenia. Przyczyną bólu bywa też zespół jelita drażliwego, któremu towarzyszą biegunka lub zaparcia. Mechanizmy powstawania schorzenia nie są do końca znane, przyczyn szuka się w nadwrażliwości układu nerwowego bądź mięśniówce przewodu pokarmowego.

Powszechnie spotykanym powodem bólu brzucha są zatrucia pokarmowe. Dolegliwości występują także u wielu kobiet podczas miesiączki lub wiążą się z owulacją.

Jak unikać bólu brzucha?

Należy dbać o regularne wypróżnianie i nie dopuszczać do zaparć. Regularnie jeść posiłki (najlepiej niewielkie porcje 6 razy w ciągu dnia) i pić dużo wody niegazowanej. Warto ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych, a do pokarmów dodawać zioła, które zapobiegają dolegliwościom przewodu pokarmowego (np. koperek, majeranek, melisa, rumianek i tymianek). Lepiej też unikać używek i palenia tytoniu. Ważne, by troszczyć się o higienę jamy ustnej i stan uzębienia. Nerwobólom sprzyja stres, dlatego nie wolno zapominać o odpoczynku i urlopie. Trzeba utrzymywać prawidłową wagę ciała i jak najczęściej zażywać ruchu na świeżym powietrzu.

Źródło ogólne:
Andrzej Szczeklik (red), Choroby wewnętrzne: stan wiedzy na rok 2010, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010, s. 748-769
1.Wojciech Noszczyk (red.), Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, s. 381-385
2.Medycyna Praktyczna, http://gastrologia.mp.pl/objawy/show.html?id=68344/, dostęp: 29.04.2015

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: