Pierwsza pomoc

Bezdech u niemowlaka – jak wykonać pierwszą pomoc?

16 lipca 2018

Bezdech u niemowlaka – jak wykonać pierwszą pomoc?

Bezdech. Ten termin potrafi spędzić sen z powiek prawie każdemu rodzicowi, ponieważ może zagrażać życiu niemowlęcia. Nigdy nie jesteśmy w stanie przewidzieć, czy to nie spotka właśnie naszego niemowlaka. Czasem strach rodziców jest niepotrzebnie wyolbrzymiany. Tacy rodzice potrafią nieustannie sprawdzać oddech dziecka. Kiedy się naprawdę martwić? Jakie dziecko jest szczególnie na niego narażone? I jak można mu pomóc, w razie wypadku?

Dzieci oddychają inaczej niż dorośli

Zwłaszcza noworodki i niemowlęta. Ich oddech jest szybki i płytki. Dorosły człowiek wykonuje średnio 12 oddechów na minute, przy czym noworodek aż do 40. (2) Naturalne dla nich są krótkie, kilkusekundowe bezdechy podczas snu. Bezdech stanowi dla dziecka zagrożenie, gdy trwa do 20 sekund. Stan szczególnego zagrożenia jest wtedy, kiedy towarzyszy mu również bradykardia i sinica lub bladość. U noworodków zdrowych, mogą występować epizody bezdechu. Podczas ssania, połykania pokarmu. Przyczyniać się do tego może również nagły hałas, temperatura lub po prostu niedojrzałość narządowa, przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego. Takie bezdechy, są przeważnie niegroźne dla niemowlaków. (1)

Jak często występują bezdechy?

Bezdechy występują u 1 niemowlaka na 100. Najczęściej pojawiają się u prawie wszystkich noworodków urodzonych w 28 trymestrze ciąży. Częstotliwość ta zmniejsza się, wraz z dojrzałością dziecka. U 50% dzieci urodzonych w 32-33 trymestrze, a około 5-7% urodzonych w między 34, a 35 tygodniu ciąży. (3)

Bezdechy możemy podzielić na: (2)

  1. obwodowe, zmniejszony jest wtedy przepływ powietrza, przez zwężone drogi oddechowe, ich przyczynami są:
  • infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych
  • przerost migdałka gardłowego, migdałków podniebnych
  • skrzywienie przegrody nosa, polipy, przerost małżowin nosowych
  • guzy nosa, zatok i gardła
  • wady rozwojowe, anomalie w budowie twarzoczaszki (wady nosa, języka, przepukliny oponowo-mózgowe)
  • otyłość
  • choroby krtani
  1. centralne, spowodowane brakiem bodźcowania mięśni oddechowych, ze względu na niedojrzałość układu oddechowego i nerwowego, ich przyczyny to:
  • wcześniactwo
  • poważne urazy głowy (pień mózgu)
  • zatrucia

Co należy robić w przypadku pojawienia się bezdechu?

Te krótkotrwałe bezdechy, trwające do 15 sekund, nie wymagają interwencji. Jednak nagły, trwający ponad 20 sekund, z towarzyszącą sinica i zwiotczeniem, wymaga interwencji natychmiastowej.

W takiej sytuacji, dziecko należy szybko wyciągnąć z łóżeczka i trzymać tak, by głowa została skierowana ku dołowi. Niezbyt mocno i z wyczuciem poklepać je po plecach i delikatnie potrząsnąć. Powinniśmy się upewnić, czy nos i usta są drożne. Przy braku poprawy, niezwłocznie należy wezwać pogotowie. Jeżeli dziecko nie oddycha do jego przyjazdu, wykonać sztuczne oddychanie metodą usta-nos-usta. (4)

Pojawienie się takowych bezdechów wymaga konsultacji z lekarzem, szczególnie laryngologiem. Czasem bezdechy wymagają usunięcia migdałka gardłowego lub podcięcia migdałków podniebnych. U wcześniaków wymagają stosowania tlenoterapii. Decyzję o leczeniu bezdechów u niemowlaka podejmuje lekarz neonatolog lub pediatra.

Zakup aparatów monitorujących, zaleca się rodzicom dzieci urodzonych przedwcześnie. Spełniają one również rolę elektrycznej niani, więc mogą być kupowane przez każdego rodzica. (4)

Do często wybieranych terapeutycznych należy kofeina i teofilina, mogą one zredukować częstotliwość występowania epizodów bezdechu. Stwierdzono, że refluks żołądkowo-przełykowy, rozpoznany u niemowlaków, nie koreluje z wystąpieniem bezdechu. Przez co, nie zaleca się przeprowadzania terapii w tym kierunku. Bezpiecznym jest wypisać ze szpitala noworodka, gdy minie 5-7 dni od występowania bezdechów. Należy się jednak liczyć z koniecznością dłuższego czasu hospitalizacji, zwłaszcza u dzieci urodzonych przedwcześnie, przed ukończeniem 26 tygodnia ciąży.

 

Źródła:

  1. Grygalewicz J, Mazurkiewicz H, Bezdechy u dzieci: zjawisko niepokojące/ Postępy Nauk Medycznych. 2008;9:615-617
  2. Łapińska I, Dębska-Rutkowska M, Frąckiewicz M. et al. Nowa Pediatria. Torbiel języka u niemowlęcia jako przyczyna bezdechów. 2016;4:139-142
  3. Kwinta P. Bezdechy u noworodków https://pediatria.mp.pl/choroby/noworodek/71809,bezdechy-u-noworodkow 6.07.2018
  4. Lange J. Bezdech https://pediatria.mp.pl/objawy/75581,bezdech Dostęp: 6.07.2018
  5. Bezdech wcześniaków – podsumowanie dotychczasowych zaleceń https://www.termedia.pl/pulmonologia/Bezdech-wczesniakow-podsumowanie-dotychczasowych-zalecen,20136.html Dostęp: 6.07.2018

(Odwiedzono: 820 razy, w tym dzisiaj: 2)