Badanie spirometryczne – w jakich schorzeniach powinno się je wykonać?

Masz alergię lub astmę? Palisz? Pomyśl o badaniu spirometrycznym.

© Depositphotos.com

Ciepłe miesiące, zwłaszcza przełom maja i czerwca, to czas, który daje się we znaki alergikom, astmatykom i osobom z innymi chorobami układu oddechowego. Jeśli należysz do tej grupy lub palisz papierosy – powinnaś pomyśleć o badaniu spirometrycznym.

Kaszlesz, palisz, masz duszności?

Na prawidłową pracę układu oddechowego wpływa wiele czynników i narządów. Najważniejsze są płuca, ale dużą rolę odgrywa też właściwe funkcjonowanie oskrzelików i oskrzeli. Mięśnie i nerwy, które znajdują się w ścianach klatki piersiowych, także biorą udział w procesie oddychania. Wszystkie te elementy może ocenić specjalista dzięki
spirometrii.
Jeśli zarejestrujesz się do lekarza z powodu kaszlu, nawracających duszności albo dolegliwości bólowych w obszarze klatki piersiowej – prawdopodobnie dostaniesz skierowanie na badanie spirometryczne 1. Wskazaniem bywa też odkrztuszanie wydzieliny, a także nieprawidłowości, jakie specjalista wykryje podczas badania fizykalnego. Być może zleci spirometrię ze względu na nieodpowiedni kształt klatki piersiowej lub skłonią go do tego niepokojące zmiany osłuchowe płuc. Czasem badanie ordynuje się na podstawie nieodpowiednich wyników krwi bądź RTG klatki piersiowej.

Spirometria służy diagnostyce wielu schorzeń. Niektóre osoby są w tzw. grupie ryzyka – czyli prawdopodobieństwo rozwoju chorób układu oddechowego jest u nich dużo wyższe niż u innych ludzi. Zagrożenie wzrasta, jeśli palisz tytoń (również biernie), albo pracujesz w szkodliwych dla zdrowia warunkach (masz styczność z gazami, pyłami itp.). W takich wypadkach spirometrię wykonuje się także wtedy, gdy nie pojawiają się niepokojące objawy. Badanie pomaga rozpoznać przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) w bardzo wczesnym stadium, kiedy można ją skutecznie leczyć. Jeżeli lekarz wykryje u Ciebie zaczątki tej niebezpiecznej choroby, w pierwszej kolejności zaleci rzucenie palenia. Odstawienie tytoniu hamuje rozwój POChP i – tym samym – znacznie przedłuża życie.

Chorzy na astmę podlegają okresowej kontroli spirometrycznej, która pozwala lekarzowi ocenić postępy stosowanej terapii. Gdy specjalista tylko podejrzewa u Ciebie tę chorobę – pewnie też wyśle Cię na badanie. Dzięki niemu można zdiagnozować astmę i wybrać efektywne sposoby jej leczenia.

Spirometrię wykorzystuje się nie tylko w chorobach układu oddechowego

Niekiedy spirometria służy wykryciu i rozpoznaniu różnych zaburzeń funkcjonowania układu oddechowego, które towarzyszą schorzeniom ogólnoustrojowym 2. Choroby potrafią zająć wiele narządów i negatywnie wpływać na ich pracę. Obejmują m.in. płuca, opłucną, nerwy oraz mięśnie klatki piersiowej. Nieprawidłowości układu oddechowego mogą wiązać się z chorobami tkanki łącznej, np. twardziną układową albo toczniem rumieniowatym, a także wynikać ze schorzeń o charakterze nerwowo-mięśniowym – m.in. miastenii.

Spirometrię (w ramach przygotowań) wykonuje się przed niektórymi zabiegami operacyjnymi, zwłaszcza przeprowadzanymi w obszarze klatki piersiowej. Na jej podstawie lekarz oceni również, czy kwalifikujesz się do rożnych metod leczenia chirurgicznego, w tym operacji nowotworu płuc i przeszczepu płuca. Specjalista zaleca także badanie przed terapią rozedmy płuc.

Nie każdy jednak powinien zgłaszać się na badanie spirometryczne – istnieją przeciwwskazania do jego wykonania. Zrezygnuj z niego, jeśli niedawno przeszłaś zabieg okulistyczny, albo masz za sobą rozwarstwienie siatkówki. Metody diagnostycznej nie zaleca się też osobom, które cierpią z powodu tętniaka aorty bądź tętnic mózgowych. Spirometrii nie przeprowadza się u chorych, którym towarzyszą dolegliwości bólowe po operacjach (np. brzucha lub klatki piersiowej). Uniemożliwiają one nabranie i wypuszczenie powietrza w stopniu koniecznym podczas spirometrii 3.

Jeśli lubisz żyć aktywnie i w najbliższym czasie planujesz zacząć intensywnie trenować (np. przygotowujesz się do maratonu, nurkowania bądź wspinaczki wysokogórskiej), koniecznie powinnaś wykonać spirometrię. Wysiłek fizyczny wymaga od organizmu wzmożonej wentylacji, dlatego lekarz powinien ocenić najpierw stan Twojego układu oddechowego. Jeżeli masz skierowanie – udaj się do poradni albo szpitala, gdzie leczy się choroby płuc. Prywatnie badanie kosztuje ok. 50 zł. Jednak, w ramach organizowanych w całym kraju akcji, można poddać się mu za darmo. Pewnie wiele okazji pojawi się w okolicach 27. czerwca – Światowego Dnia Spirometrii.

1. National Heart, Lung and Blood Institute, https://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/copd/what-is-copd/getting-tested.htm, dostęp: 5.06.2015
2. Medical Information and Support „Patient”, http://patient.info/health/spirometry-leaflet, dostęp: 5.06.2015
3. Medycyna Praktyczna, http://astma.mp.pl/wszystkooastmie/badania/show.html?id=45990, dostęp: 5.06.2015

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze