Diagnostyka laboratoryjna

Badanie histopatologiczne - wskazania do badań, przebieg oraz interpretacja wyników

2 lipca 2018

Badanie histopatologiczne - wskazania do badań, przebieg oraz interpretacja wyników

Co to jest badanie histopatologiczne?

Histopatologia to dział medycyny, który zajmuje się mikroskopowym badaniem zmian, zachodzących w komórkach i tkankach przy różnego rodzaju schorzeniach. Badanie histopatologiczne składa się z dwóch etapów: pierwszy to pobranie (przy użyciu różnych metod) materiału cytologicznego (komórkowego) lub histologicznego (tkankowego) do badania, drugi – przeprowadzenie laboratoryjnej oceny histopatologicznej.

Wskazania do wykonania badania histopatologicznego

Badanie histopatologiczne wykonuje się w momencie, gdy zajdzie potrzeba:

  • rozpoznania histopatologicznego,
  • oceny zaawansowania klinicznego choroby,
  • pobrania materiału do innych badań,
  • wykonania badań przesiewowych,
  • oceny czystości onkologicznej wyciętych marginesów tkankowych.

Badanie histopatologiczne pozwala na rozpoznanie i określenie zaawansowania choroby nowotworowej. Dzięki niemu można również ocenić zmiany chorobowe u osób zmarłych, u których wykonano sekcję lekarską.

Jak się przygotować do badania histopatologicznego?

Sposób pobrania materiału zależy od jego umiejscowienia w organizmie. Do pobierania tkanki nabłonkowej stosuje się metodę cytologii złuszczeniowej, w pozostałych przypadkach przeprowadza się biopsję aspiracyjną cienkoigłową (inaczej BAC, punkcja), biopsję gruboigłową (oligobiopsję), biopsję wiertarkową, otwartą, śródoperacyjną (badanie doraźne), a także diagnostyczne otwarcie jamy brzusznej. Wykonującemu badanie należy zgłosić ew. skłonność do krwawień (skazę krwotoczną), uczulenie na leki (np. środek odkażający – jodynę), a w trakcie zabiegu – wszelkie doznania bólowe.

Jak przebiega badanie histopatologiczne?

Pobranie wycinka do badania histopatologicznego w cytologii złuszczeniowej odbywa się przy pomocy tępo- lub tępo-ostrych narzędzi, którymi po bezpośrednim przytknięciu do skóry zbiera się wydzielinę, zeskrobinę lub popłuczynę.
Biopsję typu BAC wykonuje się przez nakłucie guza cienką igłą, w celu ustalenia rozpoznania guza wyczuwalnego i niewyczuwalnego.
Biopsja gruboigłowa to zabieg bardziej bolesny – w powierzchnię guza wkłuwa się igłę o średnicy powyżej 1,2 mm. Stosuje się ją w przypadku, gdy biopsja cienkoigłowa nie daje wystarczających informacji na temat zmian histopatologicznych. W przypadku biopsji wiertarkowej zamiast igieł używa się wprawianych w ruch obrotowy trepanów, pozwalających uzyskać większy odcinek materiału.
Polegającą na wycięciu odcinka materiału biopsję otwartą wykonuje się m.in. przy badaniu histopatologicznym skóry.
Badania inwazyjne (prócz biopsji cienkoigłowej, która w odczuciu przypomina zastrzyk) wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego

Wyniki histopatologiczne pozwalają określić m.in.:
• miejsce powstania i postać histologiczną nowotworu,
• stopień złośliwości nowotworu,
• zaawansowanie kliniczne i patomorfologiczne nowotworu, co pomaga w określeniu rokowań,
• inne, związane z nowotworem czynniki, np. obecność martwicy, owrzodzenia czy zatorów nowotworowych1.

Ogólne źródło:
Badanie histopatologiczne [w:] www.zdrowie.med.pl, dostęp: 12.03.2015 (opracowano na podst. lek. med. Jarosław Skokowski, Badanie histopatologiczne [w:] „Encyklopedia Badań Medycznych”, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996)

1. Badanie histopatologiczne guza [w:] www.zwrotnikraka.pl, dostęp: 12.03.2015

(Odwiedzono: 9205 razy, w tym dzisiaj: 2)